फार्म·गोठमा काम गर्ने E-9: ओभरटाइम भत्ता·साप्ताहिक बिदा भत्ता किन हुँदैन (근로기준법 제63조) र तैपनि पक्का पाउनुपर्ने कुराहरू

कृषि, पशुपालन र माछापालनमा काम घण्टा, आराम र बिदाका नियम लागू हुँदैनन्। त्यसैले कानुनले ओभरटाइम र बिदामा काम गर्दाको थप भत्ता अनि साप्ताहिक बिदा भत्ता दिँदैन। तर न्यूनतम ज्याला (काम गरेको सबै घण्टा), रात्रि भत्ता, वार्षिक बिदा, 퇴직금, 산재, होस्टेलका नियम र तलब नपाएको उजुरी भने यथावत् लागू हुन्छन्।

✓ अन्तिम जाँच 2026-10-27📎 स्रोत 4

एक नजरमा

फार्म (तरकारी, फलफूल, फूल), गोठ (गाई, सुँगुर, कुखुरा) र माछा फार्ममा काम गर्ने E-9 कामदारलाई 근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) को धारा 63 लागू हुन्छ। यो धाराले काम घण्टा, आराम र बिदाका नियम लागू गर्दैन।
त्यसैले कानुन अनुसार ① हप्तामा 40 घण्टा·52 घण्टाको सीमा छैन ② ओभरटाइमको 50% थप छैन ③ बिदामा कामको थप छैन ④ 주휴수당 (साप्ताहिक तलबी बिदा भत्ता) छैन ⑤ सार्वजनिक बिदामा तलब छैन। उत्पादन उद्योगमा काम गर्ने साथीको तलबको ढाँचा फरक हुनुको कारण यही हो।
तर यी कुरा यथावत् लागू हुन्छन्। न्यूनतम ज्याला (काम गरेको सबै घण्टा × 10,320원), रात्रि भत्ता (22:00~06:00 मा 50% — लागू हुन्छ भन्ने व्याख्या छ, आफ्नो अवस्था 1350 मा सोध्नुहोस्), 연차 (वार्षिक तलबी बिदा) (5 जना वा बढी), 퇴직금 (सेवा अवधिको रकम) (1 वर्ष वा बढी), 산재보험 (कामको दुर्घटना बीमा), होस्टेलका मापदण्ड र बस्ने-खाने खर्च कटौतीका नियम, तलब नपाएको उजुरी, कार्यस्थल परिवर्तन, कुटपिट र राहदानी खोसेर राख्न निषेध।
सम्झौता कानुनभन्दा फाइदाजनक छ भने सम्झौता नै मान्य हुन्छ। कृषि·पशुपालनको 표준근로계약서 (मानक श्रम सम्झौता) मा मासिक काम घण्टा, बिदा र भत्ता लेखिएको हुन्छ। सम्झौतामा लेखिएको कुरा पाइन्छ।
सबैभन्दा धेरै हुने समस्या हो: वास्तवमा काम गरेको घण्टाभन्दा कम हिसाब गरेको तलब। हरेक दिन काम सुरु र अन्त्य भएको समय लेख्नुहोस्।

कहिले लागू हुन्छ

फार्म, गोठ, माछा फार्म, च्याउ खेती घर वा प्लास्टिक घर (비닐하우스) मा काम गर्दा
"कृषिमा ओभरटाइम भत्ता हुँदैन" भन्ने सुनेको तर सही हो कि होइन थाहा नभएको बेला
तलब सम्झौताको रकममा स्थिर छ तर काम गर्ने समय सम्झौताभन्दा धेरै लामो हुँदा
बिहान सबेरै र राति पनि काम गर्छु तर रात्रि भत्ता नपाउँदा
चाडपर्व र आइतबार पनि काम गर्छु तर पैसा उस्तै हुँदा

धारा 63 ले हटाउने र बाँकी रहने कुरा

विषय	उत्पादन उद्योग·निर्माण	कृषि·पशुपालन·माछापालन (धारा 63)
हप्तामा 40 घण्टा, ओभरटाइम 12 घण्टाको सीमा	लागू	छैन
ओभरटाइमको 50% थप	लागू	छैन (काम गरेको घण्टा अनुसार आधारभूत घण्टा ज्याला पाइन्छ)
बिदामा कामको 50% थप	लागू	छैन
주휴수당 (साप्ताहिक तलबी बिदा)	लागू	छैन (सम्झौतामा छ भने सम्झौता अनुसार)
सार्वजनिक बिदामा तलब (5 जना वा बढी)	लागू	छैन
आराम समय (4 घण्टामा 30 मिनेट)	लागू	छैन (सम्झौतामा छ भने सम्झौता अनुसार)
रात्रि भत्ता 50% (22:00~06:00)	लागू	लागू हुन्छ भन्ने व्याख्या (1350 मा सोध्नुहोस्)
न्यूनतम ज्याला	लागू	लागू
वार्षिक तलबी बिदा (5 जना वा बढी)	लागू	लागू
퇴직금 (1 वर्ष वा बढी)	लागू	लागू
산재보험·건강보험 (स्वास्थ्य बीमा)	लागू	लागू
कामबाट निकाल्नु 30 दिन अगाडि सूचना	लागू	लागू
होस्टेल मापदण्ड·बस्ने-खाने खर्च कटौतीका नियम	लागू	लागू
तलब नपाएको उजुरी·कार्यस्थल परिवर्तन	लागू	लागू

मुख्य कुरा यही हो। "थप (50% बढी)" मात्र छैन, "काम गरेको घण्टाको आधारभूत ज्याला" त छ। दिनमा 11 घण्टा काम गर्नुभयो भने 11 घण्टा × घण्टा ज्याला पाउनुपर्छ।

आफ्नो तलब ठीक छ कि छैन हिसाब गर्ने तरिका

चरण 1: वास्तविक काम घण्टा लेख्नुहोस्। हरेक दिन काम सुरु भएको समय, खाना·आरामको समय र काम सकिएको समय मोबाइलको नोटमा लेख्नुहोस्। एक महिनाको जोड्नुहोस्।

चरण 2: न्यूनतम ज्याला अनुसारको रकम हिसाब गर्नुहोस्।

वास्तविक काम घण्टा × 10,320원 = पाउनुपर्ने सबैभन्दा कम रकम
उदाहरण: दिनमा 9 घण्टा × 26 दिन = 234 घण्टा → 234 × 10,320원 = 2,414,880원
उदाहरण: दिनमा 10 घण्टा × 28 दिन = 280 घण्टा → 280 × 10,320원 = 2,889,600원
राति 10 बजेपछि वा बिहान 6 बजेअघि काम गरेको घण्टा छ भने त्यो घण्टा × 1.5 ले हिसाब गरेर जोड्नुहोस् (रात्रि भत्ता)।

चरण 3: सम्झौतासँग तुलना गर्नुहोस्। कृषि·पशुपालनको मानक श्रम सम्झौतामा मासिक काम घण्टा (जस्तै: महिनामा 226 घण्टा) र तलब लेखिएको हुन्छ। वास्तविक घण्टा सम्झौताको घण्टाभन्दा धेरै छ भने, बढी भएको घण्टा बराबर घण्टा ज्याला थप पाउनुपर्छ (50% थप नभए पनि आधारभूत घण्टा ज्याला छ)। सम्झौतामा "महिनामा ○ दिन तलबी बिदा" वा "ओभरटाइम थप" लेखिएको छ भने त्यो पाइन्छ।

चरण 4: बस्ने-खाने खर्च कटौती जाँच्नुहोस्। बस्ने-खाने खर्च तलबबाट काट्न आफ्नै देशको भाषामा लिखित सहमति चाहिन्छ। बिजुली, ग्यास जस्ता प्रयोग अनुसार फरक हुने खर्च वास्तविक खर्च अनुसार हिसाब गर्नु नियम हो। प्लास्टिक घर र कन्टेनर होस्टेल हुन सक्दैनन्। होस्टेल मापदण्ड र बस्ने-खाने खर्च कटौती र कोठा चिसो छ वा प्लास्टिक घर हो भने हेर्नुहोस्।

प्रक्रिया: कम पाइरहनुभएको छ भने

2~3 महिनाको रेकर्ड जम्मा गर्नुहोस्। काम घण्टाको नोट, कामको फोटो (समय देखिने), 급여명세서 (तलब विवरण पत्र), बैंक खातामा आएको रकम।
फरक रकम हिसाब गरेर मालिकलाई म्यासेजबाट माग्नुहोस्। "○ महिनाको वास्तविक काम घण्टा ○○ घण्टा हो। न्यूनतम ज्याला अनुसार ○○원 कम छ।"
तलब विवरण पत्र माग्नुहोस्। कृषिमा पनि तलब विवरण पत्र दिनुपर्ने दायित्व छ। तलब विवरण पत्र बिना प्रमाण बनाउने तरिका हेर्नुहोस्।
दिएन भने 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) मा तलब नपाएको उजुरी (진정) दिनुहोस्। तलब नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका अनुसार गर्नुहोस्। 3 वर्षसम्मको रकम माग्न सकिन्छ।
सम्झौताभन्दा फरक काम बारम्बार भयो भने कार्यस्थल परिवर्तनको कारण (कामको सर्त उल्लङ्घन) हुन सक्छ। 고용센터 (रोजगार केन्द्र) ले निर्णय गर्छ। कार्यस्थल परिवर्तन हेर्नुहोस्।

तयार गर्नुपर्ने कुरा

मानक श्रम सम्झौता (मासिक काम घण्टा, तलब, बिदा, बस्ने-खाने खर्चको भाग)
काम घण्टाको नोट (मिति अनुसार सुरु र अन्त्यको समय)
तलब विवरण पत्र, बैंक खातामा आएको रकमको विवरण
बस्ने-खाने खर्च कटौती सहमति पत्र (छ भने)
बस्ने ठाउँको फोटो (प्लास्टिक घर वा कन्टेनर भएमा)

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

"कृषिमा कानुन छैन" भन्ने कुरा गलत हो। नहुने त काम घण्टा, आराम र बिदाका 3 वटा नियम मात्र हुन्। तलब, वार्षिक बिदा, 퇴직금, 산재, होस्टेल र कुटपिट निषेध सबै छन्।
वार्षिक बिदा 5 जना वा बढी भएको फार्ममा लागू हुन्छ। परिवारले चलाउने सानो फार्म (5 जनाभन्दा कम) मा वार्षिक बिदा र कामबाट निकाल्ने सीमा छैन, तर न्यूनतम ज्याला, 퇴직금 र 산재 छन्। 5 जनाभन्दा कम भएको कार्यस्थलका नियम हेर्नुहोस्।
एउटै मालिकको अर्को फार्ममा पठाउनु सम्झौता बाहिरको काम हो। एउटै मालिक भए पनि सम्झौता बाहिरको काम अस्वीकार गर्न सकिन्छ हेर्नुहोस्।
कीटनाशक र मेसिनको दुर्घटना 산재 हो। मालिकले "कृषिमा 산재 हुँदैन" भने पनि E-9 कामदार राख्ने फार्म अनिवार्य रूपमा 산재보험 मा पर्छ। 산재 आवेदन हेर्नुहोस्।
उद्योग परिवर्तन (कृषि→उत्पादन उद्योग) मा नियम अनुसार सीमा छ। सम्भव छ कि छैन भनेर 고용센터 वा 1350 मा सोध्नुहोस्।

धेरै सोधिने प्रश्न

Q. दिनमा 11 घण्टा काम गर्छु तर तलब सम्झौताकै 2,350,000원 छ। यो ठीक हो? A. सम्झौताको मासिक काम घण्टा हेर्नुहोस्। जस्तै, 226 घण्टाको आधारमा तलब हो भने 11 घण्टा × 26 दिन = 286 घण्टा, अर्थात् 60 घण्टा बढी भयो। बढी भएको 60 घण्टा × 10,320원 = 619,200원 थप पाउनुपर्छ (50% थप छैन तर आधारभूत घण्टा ज्याला छ)। रातको समय छ भने त्यो भाग 1.5 गुणा हुन्छ।

Q. आइतबार पनि काम गर्छु। बिदाको भत्ता छैन? A. कानुन अनुसार बिदामा कामको थप छैन। तर काम गरेको घण्टा बराबर घण्टा ज्याला पाउनुपर्छ। सम्झौतामा "हप्तामा 1 दिन तलबी बिदा" लेखिएको छ भने त्यो बिदामा काम गरेको कुरा सम्झौता अनुसार हेर्न सकिन्छ, त्यसैले 1350 मा सोध्नुहोस्।

Q. बिहान 4 बजेदेखि गाईको दूध दुहुन्छु। रात्रि भत्ता? A. 04:00~06:00 रातको समय हो। रातको कामको थप भत्ता धारा 63 ले हटाउने विषय होइन, त्यसैले लागू हुन्छ भन्ने व्याख्या छ। तर आफ्नो अवस्थामा ठ्याक्कै लागू हुन्छ कि हुँदैन भनेर 1350 मा सोध्नुहोस्। लागू भयो भने ती 2 घण्टा घण्टा ज्याला × 1.5 हुन्छ।

Q. 1 वर्षभन्दा बढी काम गरें तर "कृषिमा 퇴직금 हुँदैन" भन्छन्। A. गलत हो। 퇴직금 श्रम मापदण्ड ऐनको धारा 63 सँग सम्बन्ध नभएको अर्कै कानुन (근로자퇴직급여 보장법, कामदार सेवा अवधि रकम सुरक्षा ऐन) हो। 1 वर्ष वा बढी काम गर्नुभयो भने पाउनुहुन्छ। 퇴직금 हिसाब र पाउने तरिका हेर्नुहोस्।

मद्दत पाउने ठाउँ

संस्था	फोन	विषय
고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र)	1350	कृषिका कामका सर्त, रात्रि भत्ता लागू हुने कि नहुने, तलब नपाएको उजुरी
외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र)	1577-0071	नेपाली सहित धेरै भाषा, 3 जनाबीच कुरा हुने फोन, 365 दिन 09:00~18:00 (शनिबार र सार्वजनिक बिदामा पालो ड्युटी)
근로복지공단 (कामदार कल्याण निगम)	1588-0075	कृषि मेसिन र कीटनाशकको दुर्घटनाको 산재
मेरो तलब हिसाब गर्ने उपकरण	/ne/tools/pay	घण्टा × घण्टा ज्याला हिसाब

💬 केही सोध्नु छ? यहाँ प्रश्न गर्नुहोस्

कानुनी आधार

근로기준법 제63조(적용의 제외 – 농림·축산·양잠·수산 사업 종사 근로자에게는 제4장·제5장의 근로시간·휴게·휴일 규정을 적용하지 않음) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 63: कृषि, वन, पशुपालन, रेशम कीरापालन र माछापालनका कामदारलाई अध्याय 4 र 5 का काम घण्टा, आराम र बिदाका नियम लागू हुँदैनन्)
근로기준법 제56조(연장·야간·휴일근로 가산 – 제63조 대상자는 연장·휴일 가산 미적용, 야간근로 가산은 근로시간·휴게·휴일 규정이 아니므로 적용되는 것으로 해석됨) · 해당 여부는 1350 확인 (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 56: ओभरटाइम, रातको काम र बिदामा कामको थप भत्ता। धारा 63 मा पर्नेलाई ओभरटाइम र बिदाको थप भत्ता लागू हुँदैन। रातको कामको थप भत्ता काम घण्टा, आराम र बिदाको नियम होइन, त्यसैले लागू हुन्छ भन्ने व्याख्या छ। आफ्नो अवस्थामा लागू हुन्छ कि हुँदैन भनेर 1350 मा सोध्नुहोस्)
근로기준법 제60조(연차 유급휴가 – 휴가 규정은 제63조 제외 대상이 아님, 상시 5인 이상 사업장 적용) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 60: तलबी वार्षिक बिदा। बिदाको नियम धारा 63 ले हटाउँदैन। सधैं 5 जना वा बढी काम गर्ने ठाउँमा लागू हुन्छ)
최저임금법 제3조(적용 범위 – 근로자를 사용하는 모든 사업) · 2026년 최저임금 시급 10,320원 (न्यूनतम ज्याला ऐन धारा 3: कामदार राख्ने सबै व्यवसायमा लागू हुन्छ। 2026 को न्यूनतम ज्याला प्रति घण्टा 10,320원)
근로자퇴직급여 보장법 제4조(1년 이상 계속근로 시 퇴직급여) · 산업재해보상보험법(E-9 고용 사업장 당연가입) (कामदार सेवा अवधि रकम सुरक्षा ऐन धारा 4: 1 वर्ष वा बढी लगातार काम गरे सेवा अवधिको रकम पाइन्छ। कामको दुर्घटना बीमा ऐन: E-9 कामदार राख्ने ठाउँ अनिवार्य रूपमा बीमामा पर्छ)
외국인근로자의 고용 등에 관한 법률 제22조의2(기숙사 정보 제공 의무) · 고용노동부 「외국인근로자 주거 관련 가이드라인」(2023-11-27, 숙식비 공제는 자국어 서면 동의) (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन धारा 22-2: होस्टेलको जानकारी दिनुपर्ने दायित्व। श्रम मन्त्रालयको 'विदेशी कामदारको बसोबास सम्बन्धी निर्देशिका' (2023-11-27): बस्ने-खाने खर्च काट्न आफ्नै देशको भाषामा लिखित सहमति चाहिन्छ)

स्रोत

कोरियाली मूल हेर्नुहोस्