छात्रावास (कम्पनीले दिने बासस्थान) को मापदण्ड र खाना-बास खर्च कट्टीका नियम
비닐하우스 (प्लास्टिक ग्रीनहाउस) भित्रको बासस्थान मान्य हुँदैन। खाना-बास खर्च काट्न लिखित सहमति चाहिन्छ।
एक नजरमा
- कम्पनीले छात्रावास दिन्छ भने 근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) मा भएको छात्रावासको मापदण्ड पालना गर्नुपर्छ।
- एउटा सुत्ने कोठामा 8 जना वा सोभन्दा कम, र सुत्ने कोठाको ठाउँ प्रति व्यक्ति 2.5 वर्ग मिटर वा सोभन्दा बढी हुनुपर्ने मापदण्ड हो।
- 비닐하우스 (प्लास्टिकको ग्रीनहाउस) भित्र कन्टेनर वा जोडेर बनाइएको प्यानल कोठा बासस्थानका रूपमा दिने कम्पनीले 2021 जनवरी 1 देखि 고용허가 (रोजगार अनुमति) पाउँदैन।
- 2017 सालको खाना-बास खर्च लिनेसम्बन्धी निर्देशिका 2023 नोभेम्बर 27 मा खारेज भयो। अहिले कामदारको लिखित सहमति भएमा मात्र खाना-बास खर्च काट्न सकिन्छ।
- बासस्थान करारमा लेखिएभन्दा फरक छ वा धेरै नराम्रो छ भने 고용센터 (रोजगार केन्द्र) वा 1350 मा उजुरी गर्न सकिन्छ, र यो कार्यस्थल परिवर्तन गर्ने कारण पनि बन्न सक्छ।
छात्रावासले पालना गर्नुपर्ने मापदण्ड
근로기준법 र त्यसको 시행령 (कार्यविधि नियमावली) ले तोकेका कुरामध्ये बारम्बार समस्या हुने कुराहरू यी हुन्।
- मान्छेको संख्या र ठाउँ: एउटा सुत्ने कोठामा 8 जना वा सोभन्दा कम बस्न मिल्ने बनावटको हुनुपर्छ, र सुत्ने कोठाको ठाउँ प्रति व्यक्ति 2.5 वर्ग मिटर वा सोभन्दा बढी हुनुपर्छ।
- बनाउने ठाउँ: धेरै हल्ला वा कम्पन हुने ठाउँ, पहिरो वा हिउँ खस्ने खतरा धेरै भएको ठाउँ, चिस्यान धेरै भएको वा पानी पस्ने खतरा भएको ठाउँ, फोहोर वा फालिएको पदार्थले प्रदूषित हुने खतरा धेरै भएको ठाउँमा छात्रावास राख्न पाइँदैन।
- पुरुष र महिला छुट्याउने: पुरुष र महिला एउटै कोठामा नबस्ने गरी व्यवस्था गर्नुपर्छ।
- निद्रामा बाधा नपुर्याउने: काम गर्ने समय फरक भएका 2 वटा वा सोभन्दा बढी समूहका कामदारलाई एउटै सुत्ने कोठामा नराख्ने नियम हो।
- उज्यालो र हावा: उज्यालो आउने र हावा खेल्ने उचित व्यवस्था हुनुपर्छ।
- चिसो-तातो व्यवस्था: उचित एसी (चिसो) र हिटर (तातो) को उपकरण वा साधन हुनुपर्छ।
- आगलागी सुरक्षा: आगो लाग्न नदिने र आगो लागेको बेला सुरक्षित तरिकाले बाहिर निस्कन मिल्ने व्यवस्था हुनुपर्छ।
- निजी जीवनको सुरक्षा: सुत्ने कोठा, शौचालय र नुहाउने ठाउँमा उचित ताल्चा राख्नुपर्छ, र व्यक्तिगत सामान राख्ने ठाउँ पनि हुनुपर्छ।
비닐하우스 जस्ता अस्थायी संरचनाभित्रको बासस्थान
- 2021 जनवरी 1 देखि 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ले 비닐하우스 भित्र कन्टेनर वा जोडेर बनाइएको प्यानल कोठा राखेर बासस्थान दिने कम्पनीलाई 고용허가 (नयाँ कामदार लिने, कार्यस्थल परिवर्तन, पुनः प्रवेशको विशेष सुविधा, पुनः रोजगारी आदि) दिँदैन।
- अस्थायी संरचनालाई स्थानीय निकायको "가설건축물 축조신고필증" (अस्थायी संरचना निर्माण सूचना प्रमाणपत्र) भएको अवस्थामा मात्र छात्रावासका रूपमा मान्यता दिइन्छ।
- यस्तो बासस्थानमा पहिले नै बसिरहेका विदेशी कामदारले आफूले चाहेमा कार्यस्थल परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ।
खाना-बास खर्च कट्टीका नियम
- पहिले जानकारी दिनुपर्छ। मालिकले रोजगार करार गर्दा छात्रावासको जानकारी अगावै दिनुपर्छ। बासस्थानको किसिम (घर, अफिसटेल, गोसिवोन, कन्टेनर, जोडेर बनाइएको प्यानल कोठा, कम्पनीको भवन आदि), ठाउँ, सुविधा र कामदारले तिर्नुपर्ने रकम यसमा पर्छन्। करारपछि कुरा फेरिएमा फेरि जानकारी दिनुपर्छ।
- लिखित सहमति भएमा मात्र काट्न मिल्छ। तलबबाट खाना-बास खर्च काट्न कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। सहमति नलिई काटेको रकम तलब नदिएको (임금체불) मानिन सक्छ।
- रकम आपसी सल्लाहले तय हुन्छ। 2017 सालको खाना-बास खर्च लिनेसम्बन्धी कार्य निर्देशिका 2023 नोभेम्बर 27 मा खारेज भयो। अहिले तोकिएको अधिकतम प्रतिशत छैन। मालिक र कामदारले सल्लाह गरेर 표준근로계약서 (मानक रोजगार करार) मा लेख्छन्।
- घटबढ हुने खर्च वास्तविक प्रयोगअनुसार हिसाब गर्ने नियम हो। बिजुली, ग्यास, पानी जस्ता वास्तविक प्रयोगअनुसार फरक पर्ने खर्च पहिले नै तोकिएको रकम हरेक महिना काट्ने होइन, बरु वास्तविक रूपमा प्रयोग गरेजति पछि हिसाब गर्ने नियम हो।
- करारभन्दा फरक भए समस्या हुन्छ। 표준근로계약서 मा लेखिएको खाना-बासको सर्त र वास्तविक अवस्था फरक भएमा, वा करारमा लेखिएभन्दा बढी काटेमा तलब नदिएको भनी विवाद उठाउन सकिन्छ।
तयार गर्नुपर्ने कागजात
- 표준근로계약서 को प्रतिलिपि (बासस्थानको किसिम र कामदारले तिर्ने रकम लेखिएको भाग)
- 급여명세서 (तलब विवरण) — खाना-बास खर्च कति काटियो भनी हेर्न
- बासस्थानको फोटो र भिडियो (भित्रको भाग, शौचालय, हिटर, आगो निभाउने यन्त्र, झ्याल)
- खाना-बास खर्च काट्न सहमति जनाएको लिखित कागज भए त्यसको प्रतिलिपि
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- करारमा हस्ताक्षर गर्नुअघि बासस्थानको फोटो माग्न सक्नुहुन्छ। मालिकले छात्रावासको जानकारी दिनैपर्ने कर्तव्य हुन्छ।
- जाडोमा हिटर नचल्ने, आगो लागेको संकेत दिने यन्त्र र आगो निभाउने यन्त्र नभएको, वा ताल्चा नभएको बासस्थान मापदण्ड उल्लङ्घन हुन सक्छ।
- बासस्थान सारियो तर खाना-बास खर्च मात्र बढ्यो र नयाँ सहमति लिइएन भने यसलाई समस्याका रूपमा उठाउन सकिन्छ।
- मालिकले "बासस्थान मन परेन भने निस्कनुस्" भनेको अवस्थामा पनि एक्लै निर्णय नगर्नुहोस्, पहिले 고용센터 वा 1350 मा सल्लाह लिनुहोस्।
- प्रमाण पहिले नै जम्मा गर्नुहोस्। बासस्थानको फोटो मिति देखिने गरी खिच्नु राम्रो हुन्छ।
धेरै सोधिने प्रश्न
प्रश्न: खाना-बास खर्च कतिसम्म काट्न मिल्छ? उत्तर: कानुनमा तोकिएको प्रतिशत छैन। लिखित सहमतिबाट तय गरेको रकम मात्र काट्न मिल्छ। सहमति दिनुभएको छैन भने काट्न पाइँदैन।
प्रश्न: बासस्थान नराम्रो भए कम्पनी परिवर्तन गर्न सकिन्छ? उत्तर: मालिकले 외국인고용법 (विदेशी कामदारको रोजगारीसम्बन्धी ऐन) को धारा 22 को 2 उल्लङ्घन गरी छात्रावास दिएको अवस्था कामदारको दोष नभएको कार्यस्थल परिवर्तनको कारणभित्र पर्छ। यस्तो बेला परिवर्तनको गणनामा नगनिने अवस्था पनि हुन्छ। आफ्नो अवस्था यसमा पर्छ कि पर्दैन भनी नजिकैको 고용센터 मा सोध्नुहोस्।
प्रश्न: बासस्थानमा नबसे खाना-बास खर्च नतिरे पनि हुन्छ? उत्तर: वास्तवमा नपाएको खाना-बासको खर्च काट्न नमिल्ने नियम हो। करार र 급여명세서 लिएर 고용센터 मा सल्लाह लिनुहोस्।
प्रश्न: कम्पनीले बासस्थानको साँचो राखेर मन लागेको बेला भित्र पस्छ। उत्तर: छात्रावासको सुत्ने कोठामा ताल्चा राख्नुपर्छ र निजी जीवनको सुरक्षा हुनुपर्छ। 1350 वा 고용센터 मा सल्लाह लिनुहोस्।
प्रश्न: धेरै जना एउटै कोठा प्रयोग गर्छौं। कति जनासम्म ठीक हो? उत्तर: एउटा सुत्ने कोठामा 8 जना वा सोभन्दा कम मापदण्ड हो, र प्रति व्यक्ति 2.5 वर्ग मिटर वा सोभन्दा बढी हुनुपर्छ।
सहयोग पाइने ठाउँ
- 고용노동부 ग्राहक सल्लाह केन्द्र: 1350 (कार्यदिन 09:00~18:00)
- नजिकैको 고용센터: कार्यस्थल परिवर्तन, छात्रावाससम्बन्धी समस्याको सल्लाह
- 외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक एकीकृत सूचना केन्द्र): 1345 (धेरै भाषा)
- आगलागी र आपत्कालीन: 119