छात्रावास (बस्ने ठाउँ) का नियम र खाना-बस्ने खर्च काट्ने नियम

छात्रावासले पालना गर्नुपर्ने नियम

근로기준법 र त्यसको नियमावलीमा भएका कुरामध्ये प्रायः समस्या हुने कुराहरू यी हुन्।

• मान्छे संख्या र क्षेत्रफल: एउटा सुत्ने कोठामा 8 जना वा सोभन्दा कम बस्न मिल्ने बनावट हुनुपर्छ। सुत्ने कोठाको क्षेत्रफल एक जनाको लागि 2.5 वर्ग मिटर वा सोभन्दा बढी हुनुपर्छ।
• बनाउने ठाउँ: धेरै आवाज वा कम्पन हुने ठाउँ, पहिरो वा हिमपहिरोको खतरा धेरै भएको ठाउँ, धेरै ओसिलो वा पानी पस्ने खतरा भएको ठाउँ, फोहोर वा फोहोरमैलाले दूषित हुन सक्ने ठाउँमा छात्रावास राख्न पाइँदैन।
• पुरुष र महिला छुट्टै: पुरुष र महिला एउटै कोठामा बस्न नपर्ने गरी मिलाउनुपर्छ।
• निद्रामा बाधा नहोस्: फरक-फरक काम गर्ने समय (सिफ्ट) भएका 2 वा बढी समूहका कामदारलाई एउटै सुत्ने कोठामा नराख्नु मूल नियम हो।
• उज्यालो र हावा: उज्यालो र हावा आउने-जाने उचित व्यवस्था हुनुपर्छ।
• चिसो र तातो: कोठा चिसो पार्ने र तातो पार्ने उचित उपकरण वा सामान हुनुपर्छ।
• आगलागी सुरक्षा: आगलागी रोक्ने र आगो लाग्दा सुरक्षित रूपमा भाग्न सकिने व्यवस्था हुनुपर्छ।
• गोपनीयताको सुरक्षा: सुत्ने कोठा, शौचालय र नुहाउने ठाउँमा उचित ताल्चा लगाउनुपर्छ। आफ्नो व्यक्तिगत सामान राख्ने ठाउँ पनि हुनुपर्छ।

प्लास्टिक घर जस्ता अस्थायी घरको बस्ने ठाउँ

• 2021 जनवरी 1 देखि 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ले प्लास्टिक घर भित्र कन्टेनर वा प्यानल घर राखेर बस्ने ठाउँ दिने कम्पनीलाई रोजगार अनुमति (नयाँ कामदार राख्ने, कम्पनी परिवर्तन, पुनः प्रवेश विशेष व्यवस्था, पुनः रोजगार आदि) दिँदैन।
• अस्थायी घरलाई स्थानीय सरकार (नगरपालिका आदि) को "가설건축물 축조신고필증" (अस्थायी घर बनाउने सूचना दर्ता प्रमाणपत्र) भएमा मात्र छात्रावास मानिन्छ।
• यस्तो बस्ने ठाउँमा पहिले नै बसिरहेका विदेशी कामदारले चाहेमा कम्पनी परिवर्तन गर्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ।

खाना-बस्ने खर्च काट्ने नियम

1. पहिले जानकारी दिनुपर्छ। रोजगारदाताले काम गर्ने सम्झौता गर्दा छात्रावासको जानकारी पहिले नै दिनुपर्छ। यसमा बस्ने ठाउँको प्रकार (घर, अफिसटेल, 고시원 (सानो कोठा भएको भवन), कन्टेनर, प्यानल घर, कम्पनीको भवन आदि), ठेगाना, सुविधा र कामदारले तिर्नुपर्ने रकम पर्छ। सम्झौतापछि कुरा बदलियो भने फेरि जानकारी दिनुपर्छ।
2. लिखित सहमति भए मात्र काट्न पाइन्छ। तलबबाट खाना-बस्ने खर्च काट्न कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। सहमति बिना काटेको रकम 임금체불 (तलब नदिएको) हुन सक्छ।
3. रकम आपसी छलफलबाट तय हुन्छ। खाना-बस्ने खर्च लिने 2017 को कामको निर्देशिका 2023 नोभेम्बर 27 मा खारेज भयो। अहिले तोकिएको अधिकतम प्रतिशत छैन। रोजगारदाता र कामदारले छलफल गरेर 표준근로계약서 (मानक काम सम्झौता पत्र) मा लेख्छन्।
4. बदलिने खर्च वास्तविक प्रयोग अनुसार हिसाब गर्नु मूल नियम हो। बिजुली, ग्यास, पानी जस्ता प्रयोग गरेअनुसार बदलिने खर्च हरेक महिना पहिले तोकेको रकम काट्ने होइन। वास्तवमा जति प्रयोग गर्‍यो, पछि त्यति नै हिसाब गर्नु मूल नियम हो।
5. सम्झौता पत्रभन्दा फरक भए समस्या हुन्छ। 표준근로계약서 मा लेखिएको खाना-बस्ने सर्त र वास्तविकता फरक छ भने, वा सम्झौताभन्दा धेरै काटेको छ भने, तलब नदिएको (임금체불) भनेर दाबी गर्न सकिन्छ।

तयार गर्नुपर्ने कागजात

• 표준근로계약서 को प्रतिलिपि (बस्ने ठाउँको प्रकार र कामदारले तिर्नुपर्ने रकम लेखिएको भाग)
• 급여명세서 (तलब विवरण पत्र) (खाना-बस्ने खर्च कति काटियो हेर्न)
• बस्ने ठाउँको फोटो र भिडियो (भित्री भाग, शौचालय, हिटर, आगो निभाउने यन्त्र, झ्याल)
• खाना-बस्ने खर्च काट्न सहमति दिएको लिखित कागज छ भने त्यसको प्रतिलिपि

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

• सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्नुअघि बस्ने ठाउँको फोटो माग्न सक्नुहुन्छ। रोजगारदाताले छात्रावासको जानकारी दिनैपर्छ।
• जाडोमा हिटर चल्दैन, आगलागी अलार्म र आगो निभाउने यन्त्र छैन, वा ताल्चा छैन भने त्यो नियम उल्लङ्घन हुन सक्छ। जाडोको बस्ने ठाउँको समस्याबारे बस्ने ठाउँ चिसो छ वा प्लास्टिक घर भित्र छ भने हेर्नुहोस्।
• बस्ने ठाउँ सारियो तर खाना-बस्ने खर्च मात्र बढ्यो र नयाँ सहमति लिइएन भने यसबारे उजुरी गर्न सकिन्छ।
• रोजगारदाताले "बस्ने ठाउँ मन पर्दैन भने निस्क" भने पनि एक्लै निर्णय नगर्नुहोस्। पहिले 고용센터 वा 1350 मा सल्लाह लिनुहोस्।
• प्रमाण पहिले नै जम्मा गर्नुहोस्। बस्ने ठाउँको फोटो मिति देखिने गरी खिच्नु राम्रो हुन्छ।

धेरै सोधिने प्रश्न

प्र. खाना-बस्ने खर्च कतिसम्म काट्न पाइन्छ? उ. कानूनमा तोकिएको प्रतिशत छैन। लिखित सहमतिमा तय गरेको रकम मात्र काट्न पाइन्छ। तपाईंले कहिल्यै सहमति दिनुभएको छैन भने काट्न पाइँदैन।

प्र. बस्ने ठाउँ खराब छ भने कम्पनी परिवर्तन गर्न सकिन्छ? उ. अवस्था अनुसार फरक हुन्छ। प्लास्टिक घर वा कानून उल्लङ्घन गरेर बनाइएको अस्थायी घर बस्ने ठाउँको रूपमा दिएको छ भने त्यो तुरुन्तै कामदारको गल्ती नभएको कारण बन्छ (고용노동부 सूचना धारा 5 नं. 5)। बस्ने ठाउँले अरू छात्रावास नियम पालना नगरेको अवस्थामा भने तुरुन्तै कारण बन्दैन। 고용센터 ले रोजगारदातालाई सुधार गर्न भन्यो, तर रोजगारदाताले उचित कारण बिना तोकिएको समयभित्र सुधार गरेन भने मात्र कारण बन्छ (सूचना धारा 5-2)। छात्रावासको जानकारी नदिएको वा वास्तविक बस्ने ठाउँभन्दा फरक जानकारी दिएको अवस्था पनि यस्तै हो। यस्ता कारणले कम्पनी परिवर्तन गर्दा परिवर्तन संख्यामा गनिँदैन। पहिले बस्ने ठाउँको फोटो खिचेर राख्नुहोस् र 고용센터 मा उजुरी गर्नुहोस् वा 1350 मा सल्लाह लिनुहोस्। आफ्नो अवस्था यसमा पर्छ कि पर्दैन भन्ने पनि 고용센터 मा सोध्नुहोस्।

प्र. बस्ने ठाउँमा बस्दिनँ भने खाना-बस्ने खर्च तिर्नु पर्दैन? उ. वास्तवमा नपाएको खाना र बस्ने ठाउँको खर्च काट्न नपाइनु मूल नियम हो। सम्झौता पत्र र 급여명세서 लिएर 고용센터 मा सल्लाह लिनुहोस्।

प्र. कम्पनीले बस्ने ठाउँको साँचो राखेर मन लागेको बेला भित्र पस्छ। उ. छात्रावासको सुत्ने कोठामा ताल्चा हुनैपर्छ र तपाईंको गोपनीयता सुरक्षित हुनुपर्छ। 1350 वा 고용센터 मा सल्लाह लिनुहोस्।

प्र. धेरै जना एउटै कोठामा बस्छौं। कति जनासम्म ठीक हो? उ. एउटा सुत्ने कोठामा 8 जना वा सोभन्दा कम हुनुपर्छ। एक जनाको लागि 2.5 वर्ग मिटर वा सोभन्दा बढी हुनुपर्छ।

सहयोग पाउने ठाउँ

• 고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक सल्लाह केन्द्र): 1350 (सोमबार–शुक्रबार 09:00~18:00)
• 고용센터: छात्रावासको समस्याबारे सल्लाह। कम्पनी परिवर्तनको निवेदन तपाईंले काम गरेको कम्पनीको ठेगाना हेर्ने 고용센터 मा दिनुपर्छ।
• 외국인종합안내센터 (विदेशी सहायता केन्द्र): 1345 (धेरै भाषामा)
• आगलागी र आपतकालीन: 119