बिदा (연차) कति दिन पाइन्छ — हिसाब गर्ने तरिका र बिदाको भत्ता (연차수당)
1 वर्षभन्दा कम काम गरेको भए हरेक महिना 1 दिन, 1 वर्षभन्दा बढी भए 15 दिन। प्रयोग नगरेको बिदाको पैसा भत्ताको रूपमा पाइन्छ।
छोटकरीमा
- काम गरेको 1 वर्ष पुगेको छैन भने: एक महिना एक दिन पनि नछुटाई काममा आउनुभयो भने तलबी बिदा 1 दिन पाइन्छ। पहिलो 1 वर्षमा बढीमा 11 दिन पाइन्छ।
- 1 वर्ष नाघेपछि: त्यो 1 वर्षमा 80% वा बढी दिन काममा आउनुभएको छ भने 15 दिन पाइन्छ।
- 3 वर्ष वा बढी लगातार काम गर्नुभयो भने: हरेक 2 वर्षमा 1 दिन थपिन्छ। बढीमा 25 दिन हुन्छ।
- वार्षिक बिदा (연차) सधैं 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थलमा मात्र लागू हुन्छ।
- प्रयोग नगरेको बिदाको पैसा बिदाको भत्ता (연차수당) को रूपमा पाउनु नियम हो। तर कम्पनीले कानुनमा तोकिएको "बिदा प्रयोग गर्न प्रोत्साहन" प्रक्रिया पूरा गरेको छ भने भत्ता नपाउन पनि सकिन्छ।
कसलाई लागू हुन्छ
- सधैं 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थलमा काम गर्ने मान्छेलाई लागू हुन्छ। E-9 मा काम गरे पनि कोरियाली मान्छेलाई जस्तै लागू हुन्छ।
- 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको कार्यस्थलमा वार्षिक बिदाको नियम लागू हुँदैन। यस्तो बेला 근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र) वा 취업규칙 (कम्पनीको काम सम्बन्धी नियम) मा बिदाको कुरा छ कि छैन हेर्नुहोस्।
- कृषि, पशुपालन, माछापालन कार्यस्थल (근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) धारा 63) मा बिदाको दिन (휴일) सम्बन्धी नियम लागू हुँदैन, तर वार्षिक तलबी बिदा भने लागू हुन्छ।
वार्षिक बिदा कति दिन पाइन्छ
| लगातार काम गरेको समय | पाउने वार्षिक बिदा |
|---|---|
| काममा लागेको 1 वर्षभन्दा कम | हरेक 1 महिना पूरा हाजिरमा 1 दिन (बढीमा 11 दिन) |
| 1 वर्ष ~ 2 वर्ष | 15 दिन |
| 3 वर्ष ~ 4 वर्ष | 16 दिन |
| 5 वर्ष ~ 6 वर्ष | 17 दिन |
| 7 वर्ष ~ 8 वर्ष | 18 दिन |
| 21 वर्ष वा बढी | 25 दिन (बढीमा) |
1 वर्षभन्दा बढी काम गर्नुभयो तर हाजिर 80% भन्दा कम छ भने 15 दिन होइन, हरेक 1 महिना पूरा हाजिरमा 1 दिन को हिसाबले गनिन्छ।
हाजिर प्रतिशत गन्दा कामको क्रममा चोटपटक वा रोगले बिदा बसेको समय, सुत्केरी अघि र पछिको बिदा, बच्चा हेर्ने बिदा (육아휴직) को समयलाई काममा आएको मानिन्छ (근로기준법 धारा 60 उपधारा 6)। काममा दुर्घटना (산재) भएर बिदा बस्नुभयो भने पनि वार्षिक बिदा घट्दैन।
हिसाबको उदाहरण — 2024 मार्च 1 मा काममा लागेको भए
2026 सेप्टेम्बरसम्मको हिसाब यस्तो हुन्छ।
- 2024-03-01 ~ 2025-02-28 (पहिलो 1 वर्ष): हरेक महिना पूरा हाजिर हुँदा 1 दिन, जम्मा 11 दिन पाइन्छ। यो 11 दिन 2025 फेब्रुअरी 28 सम्म प्रयोग गर्नुपर्छ।
- 2025-03-01: 1 वर्ष पूरा भयो र हाजिर 80% वा बढी छ भने 15 दिन पाइन्छ। 2026 फेब्रुअरी 28 सम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ।
- 2026-03-01: फेरि 15 दिन पाइन्छ। 2027 फेब्रुअरी 28 सम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ।
- 2027-03-01: 3 वर्ष पुग्ने भएकोले थप 1 दिन जोडिएर 16 दिन हुन्छ।
अर्थात् 2026 सेप्टेम्बरमा प्रयोग गर्न सकिने बिदा 2026 मार्च 1 मा पाएको 15 दिनमध्ये अझै प्रयोग नगरेका दिन हुन्। काममा लागेदेखि अहिलेसम्म जम्मा 41 दिन (11 + 15 + 15) पाइसक्नुभयो।
कुनै कम्पनीले काममा लागेको मितिको सट्टा आर्थिक वर्ष (प्रायः जनवरी 1) को आधारमा बिदा मिलाउँछ। यो तरिका पनि मिल्छ, तर काम छोड्दा काममा लागेको मितिको आधारमा गनेको दिनभन्दा कम भयो भने, फरक भएजति दिनको पैसा भत्ताको रूपमा दिनुपर्छ।
बिदाको भत्ता कति हुन्छ
आधार सामान्य तलब (통상임금) हो। हिसाब गर्ने तरिका सजिलो छ।
सामान्य घण्टाको तलब × 1 दिनमा तोकिएको काम घण्टा × प्रयोग नगरेका दिन
सामान्य घण्टाको तलब 10,320원 छ, दिनमा 8 घण्टा काम गर्छ र 5 दिन बिदा प्रयोग गर्न पाएन भने यस्तो हुन्छ।
- 10,320원 × 8 घण्टा = एक दिनको 82,560원
- 82,560원 × 5 दिन = 412,800원
यहाँ 10,320원 2026 को न्यूनतम तलब हो। तपाईंको सामान्य घण्टाको तलब फरक छ भने त्यही रकम राखेर हिसाब गर्नुहोस्।
बिदा प्रयोग गर्न प्रोत्साहन गर्ने नियम (사용 촉진)
कम्पनीले तलका सबै प्रक्रिया लिखित रूपमा पूरा गर्यो, तैपनि कामदारले बिदा प्रयोग गरेन भने, कम्पनीले प्रयोग नगरेको बिदाको भत्ता दिनु पर्दैन (근로기준법 धारा 61)।
- बिदा प्रयोग गर्न सकिने 1 वर्ष सकिनुभन्दा 6 महिना अगाडि देखि 10 दिनभित्र, कम्पनीले बाँकी बिदाका दिन बताउनुपर्छ र कहिले प्रयोग गर्ने भनेर तय गरी जानकारी दिन लिखित रूपमा अनुरोध गर्नुपर्छ।
- कामदारले 10 दिनभित्र जवाफ दिएन भने, कम्पनीले 1 वर्ष सकिनुभन्दा 2 महिना अगाडिसम्म बिदाको मिति तय गरेर लिखित रूपमा जानकारी दिन्छ।
काममा लागेको 1 वर्ष नपुगेको मान्छेका लागि समय अझ छोटो हुन्छ (3 महिना अगाडि, 1 महिना अगाडिको आधारमा)।
महत्त्वपूर्ण कुरा यो हो। मुखले मात्र भनेको वा सबैका लागि एउटा सूचना मात्र टाँसेकोलाई प्रोत्साहन प्रक्रिया मानिँदैन। साथै, कम्पनीले मिति तोक्यो तर कामदार त्यो दिन काममा आयो र कम्पनीले काम गरायो भने, प्रोत्साहन प्रक्रियाको असर हुँदैन र भत्ता पाउन सकिन्छ।
काम छोड्दा
- काम छोड्दा बाँकी सबै बिदा पैसाको रूपमा हिसाब गरेर पाइन्छ।
- कम्पनीले काम छोडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र दिनु नियम हो।
- छुट्टै नियम छैन भने सामान्य तलबको आधारमा हिसाब गरिन्छ।
- बिदाको भत्ता पनि तलब हो, त्यसैले 3 वर्षभित्र माग गर्नुपर्छ।
सार्वजनिक बिदाको सट्टा वार्षिक बिदा काट्दा
कम्पनीले कामदार प्रतिनिधिसँग लिखित सहमति गरेको छ भने, वार्षिक बिदाको सट्टा कुनै तोकिएको कामको दिनमा बिदा दिन सक्छ (근로기준법 धारा 62)। चाडपर्वको अगाडि-पछाडिको कामको दिन वा दुई बिदाको बीचमा परेको कामको दिनमा बिदा दिएर वार्षिक बिदाबाट एक दिन काट्ने तरिका हो।
- कामदार प्रतिनिधिसँग लिखित सहमति अनिवार्य हुनुपर्छ। साहूजी (사장님) एक्लैले तय गर्न सक्दैनन्।
- 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थलमा सरकारी सार्वजनिक बिदा पहिले नै तलबी बिदा हो। पहिले नै बिदा भएको दिनलाई वार्षिक बिदाबाट काट्नु मिल्दैन।
- 급여명세서 (तलबको विवरण पत्र) मा वार्षिक बिदा कति दिन काटियो हरेक महिना हेर्नुहोस्।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- वार्षिक बिदा कामदारले चाहेको दिन प्रयोग गर्नु नियम हो। कामको सञ्चालनमा ठूलो समस्या पर्ने अवस्थामा मात्र कम्पनीले मिति बदल्न भन्न सक्छ।
- गयल भएको दिनलाई कम्पनीले आफूखुसी वार्षिक बिदा बनाउन कामदारको सहमति चाहिन्छ।
- "वार्षिक बिदाको सट्टा हरेक महिना यति पैसा दिन्छौं" भनेर पहिल्यै तय गर्ने तरिकामा, वास्तवमा पाउनुपर्ने बिदाभन्दा कम भयो भने समस्या हुन्छ। फरक रकम माग गर्न सकिन्छ।
- कम्पनीले वार्षिक बिदा पटक्कै दिँदैन भने 근로기준법 उल्लङ्घन हो।
तयार गर्नुपर्ने कागजात
- 근로계약서 र 취업규칙
- 급여명세서 (बिदाको भत्ताको भाग, बिदा प्रयोग गरेको विवरण)
- काममा लागेको मिति थाहा हुने कागजात
- बिदाको निवेदन, कम्पनीसँग आदान-प्रदान गरेका म्यासेज
धेरैले सोध्ने प्रश्न
Q. काममा लागेको ठीक 1 वर्ष पुगेको दिन काम छोडें भने 15 दिन पाइन्छ? A. पाइँदैन। 15 दिन पाउन 1 वर्ष नाघेर अझ एक दिन काम गर्नुपर्छ। ठीक 1 वर्ष मात्र पूरा गरेर काम छोड्नुभयो भने 1 वर्षभन्दा कम समयमा पाएको 11 दिनको मात्र हिसाब हुन्छ।
Q. बिरामी भएर बिदा बसेको दिन पनि वार्षिक बिदाबाट काटिन्छ? A. आफ्नै कारणले बिदा बसेर वार्षिक बिदा प्रयोग गर्छु भन्नुभयो भने वार्षिक बिदाबाट काटिन्छ। तर काम गर्दा चोट लागेर बिदा बसेको समय (산재) लाई काममा आएको मानिन्छ, त्यसैले वार्षिक बिदा घट्दैन।
Q. कम्पनीले वार्षिक बिदा दिँदैन भन्छ। A. 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थल हो भने यो कानुन उल्लङ्घन हो। 1350 वा 1577-0071 मा सल्लाह लिनुहोस्, र 노동포털 (श्रम पोर्टल) मा उजुरी (진정) दिन सक्नुहुन्छ।
Q. बिदाको भत्ता दिँदैन। के गर्ने? A. बिदाको भत्ता पनि तलब हो। तलब नदिएको (임금체불) जस्तै तरिकाले उजुरी गर्नुहोस्। 노동포털 (labor.moel.go.kr) मा उजुरी पत्र (진정서) अनलाइन दिन सकिन्छ, वा कार्यस्थलको क्षेत्र हेर्ने 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा गए पनि हुन्छ। दोभाषे चाहिन्छ भने 1345 मा तीन जना जोडिने फोन (3자통화) दोभाषे माग्नुहोस्।
सहयोग पाउने ठाउँ
| संस्था | फोन | विषय |
|---|---|---|
| 외국인종합안내센터 (विदेशी सूचना केन्द्र) | 1345 | 20 भाषामा सल्लाह, तीन जना जोडिने फोन दोभाषे |
| 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) | 1577-0071 | नेपाली भाषासहित धेरै भाषामा श्रम सल्लाह |
| 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) 고객상담센터 (ग्राहक परामर्श केन्द्र) | 1350 | वार्षिक बिदा र भत्ता सम्बन्धी सल्लाह |
| 고용노동부 노동포털 (श्रम पोर्टल) | labor.moel.go.kr | वार्षिक बिदा हिसाब गर्ने क्याल्कुलेटर, उजुरी पत्र अनलाइन दर्ता |