퇴직금 (काम छोड्दा पाइने रकम) गणना र पाउने तरिका
1 वर्ष वा बढी काम गर्नुभयो भने 퇴직금 पाइन्छ। गणनाको सूत्रदेखि 출국만기보험 को फरक रकम माग्नेसम्मको कुरा यहाँ मिलाइएको छ।
एक नजरमा
- एउटै कम्पनीमा 1 वर्ष वा बढी लगातार काम गर्नुभयो, र 4 हप्ताको औसतमा हप्तामा 15 घण्टा वा बढी काम गर्नुभयो भने 퇴직금 पाइन्छ।
- गणनाको सूत्र 1 दिनको औसत ज्याला × 30 दिन × (काम गरेको कुल दिन ÷ 365) हो।
- कम्पनीले काम छोडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र दिनुपर्छ।
- E-9 मा काम गर्नुभएको हो भने पहिले मालिकले राखेको 출국만기보험 (प्रस्थान परिपक्वता बीमा) बाट रकम आउँछ। बीमाको रकम कानुनले तोकेको 퇴직금 भन्दा कम भयो भने फरक रकम मालिकसँग माग्न सक्नुहुन्छ।
- कम्पनी सानो वा ठूलो भन्ने कुराले फरक पर्दैन। 5 जना भन्दा कम कामदार भएको कम्पनीले पनि 퇴직금 दिनुपर्छ।
कहिले लागू हुन्छ
तलका तीनवटै सर्त पूरा भए 퇴직금 पाइन्छ।
- लगातार काम गरेको अवधि 1 वर्ष वा बढी हुनुपर्छ
- 4 हप्ताको औसत गर्दा हप्तामा तोकिएको काम गर्ने समय 15 घण्टा वा बढी हुनुपर्छ
- काम छोड्नुपर्छ (छोड्नुको कारण जे भए पनि फरक पर्दैन)
आफैँ छोडे पनि, करार सकिए पनि, निकालिए पनि, वा कार्यस्थल परिवर्तन गरे पनि 퇴직금 पाइन्छ। कुन देशको नागरिक हो वा कुन भिसा छ भन्ने कुराले पनि फरक पार्दैन।
लगातार काम गरेको अवधि भनेको वास्तवमा काम गर्ने सम्बन्ध जोडिएर रहेको अवधि हो। 근로계약서 (रोजगार करार) धेरै पटक नयाँ लेखिएको भए पनि बीचमा नछुटी उही कार्यस्थलमा लगातार काम गर्नुभएको छ भने सबै जोडेर गणना गरिन्छ।
गणना गर्ने तरिका
चरण 1 — 1 दिनको औसत ज्याला
1 दिनको औसत ज्याला = काम छोड्नुअघिको 3 महिनामा पाएको कुल ज्याला ÷ ती 3 महिनाको कुल दिन
- "कुल दिन" भनेको काम गरेको दिन होइन, क्यालेन्डरका दिन हो। सामान्यतया 89 देखि 92 दिन हुन्छ।
- कुल ज्यालामा आधारभूत तलब, विभिन्न भत्ता, र ओभरटाइम · रातको काम · बिदाको दिनको कामको भत्ता पर्छ।
- नियमित बोनस पाउनुहुन्छ भने, काम छोड्नुअघिको 1 वर्षमा पाएको कुल बोनसको 3/12 जोड्नुहोस्।
- अघिल्लो वर्षको वार्षिक बिदाको भत्ता (연차수당) पाउनुभएको छ भने त्यो रकमको 3/12 जोड्नुहोस्।
- यसरी निकालेको औसत ज्याला 통상임금 (सामान्य ज्याला — नियमित रूपमा पाइने तोकिएको तलब) भन्दा कम भयो भने, 통상임금 लाई नै औसत ज्याला मानिन्छ।
चरण 2 — 퇴직금
퇴직금 = 1 दिनको औसत ज्याला × 30 × (काम गरेको कुल दिन ÷ 365)
उदाहरण 1 — मासिक तलब 250만 원 (2,500,000원), 3 वर्ष काम
- काम छोड्नुअघिको 3 महिनाको कुल ज्याला: 2,500,000원 × 3 = 7,500,000원
- ती 3 महिनाको कुल दिन: 92 दिन
- 1 दिनको औसत ज्याला: 7,500,000 ÷ 92 = 81,521원
- काम गरेको कुल दिन: 1,095 दिन (3 वर्ष)
- 퇴직금: 81,521 × 30 × (1,095 ÷ 365) = 81,521 × 30 × 3 = करिब 7,336,000원
उदाहरण 2 — मासिक तलब 220만 원 (2,200,000원), 2 वर्ष 6 महिना काम
- काम छोड्नुअघिको 3 महिनाको कुल ज्याला: 6,600,000원
- ती 3 महिनाको कुल दिन: 92 दिन
- 1 दिनको औसत ज्याला: 6,600,000 ÷ 92 = 71,739원
- काम गरेको कुल दिन: 913 दिन
- 퇴직금: 71,739 × 30 × (913 ÷ 365) = करिब 5,383,000원
ठ्याक्कै रकम थाहा पाउन 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) को वेबसाइटमा भएको 퇴직금 계산기 (퇴직금 क्याल्कुलेटर) (moel.go.kr/retirementpayCal.do) मा काम सुरु गरेको मिति, काम छोडेको मिति, 3 महिनाको ज्याला, बोनस र 연차수당 हाल्नुभयो भने आफैँ निस्कन्छ।
प्रक्रिया
- काम छोड्ने मिति पक्का गर्नुहोस्। अन्तिम पटक काम गरेको दिनको भोलिपल्ट नै काम छोडेको मिति हो।
- कम्पनीले 14 दिनभित्र दिन्छ। विशेष कारण भएमा कामदारसँग सहमति गरेर म्याद बढाउन सकिन्छ। सहमति नभएमा 14 दिन नाघेको दिनदेखि ज्याला बक्यौता मानिन्छ।
- E-9 हो भने 출국만기보험 को रकमका लागि आवेदन दिनुहोस्। देश फर्कने मितिभन्दा 1 महिना अगाडि 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा 출국예정신고 (बाहिर जाने पूर्वसूचना) गर्नुहोस्, र प्रस्थानको 7 दिन अगाडिसम्म बीमा कम्पनीमा भुक्तानीको आवेदन दिनुहोस्। विस्तृत प्रक्रिया 「출국만기보험·귀국비용보험 받는 법」 लेखमा हेर्नुहोस्।
- फरक रकम गणना गर्नुहोस्। माथिको सूत्रबाट निकालेको कानुनी 퇴직금 र वास्तवमा पाएको 출국만기보험 को रकम तुलना गर्नुहोस्।
- फरक रकम छ भने मालिकसँग माग्नुहोस्। म्यासेज वा इमेल जस्तो रेकर्ड बाँकी रहने तरिकाले माग्नुहोस्।
- दिएनन् भने 진정 (उजुरी) दिनुहोस्। 노동포털 (labor.moel.go.kr) मा अनलाइन, वा कार्यस्थल पर्ने क्षेत्रको 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा गएर दर्ता गर्न सकिन्छ।
आवश्यक कागजात
- 근로계약서 (रोजगार करार) (धेरै पटक नवीकरण गर्नुभएको भए सबै)
- पछिल्लो 3 महिनाको 급여명세서 (तलब विवरण) र बैंक खातामा पैसा आएको विवरण
- काममा आउने-जाने रेकर्ड वा काम गरेको अवधि थाहा हुने कागजात
- 외국인등록증 (विदेशी परिचयपत्र), राहदानी
- 출국만기보험 बाट रकम पाएको विवरण (पाउनुभएको भए)
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- 1 वर्ष हुन केही दिन मात्र कम भयो भने पनि पाइँदैन। करार सकिने मिति नजिक आउँदा काम सुरु गरेको मिति र छोड्ने मिति ठीकसँग जाँच्नुहोस्। मालिकले 1 वर्ष पुग्न लाग्दै गर्दा करार सक्न खोज्नुभयो भने परामर्श केन्द्रमा सोध्नु राम्रो हुन्छ।
- 퇴직금 लाई मासिक तलबमा पहिले नै भाग लगाएर हाल्ने ("퇴직금 समावेश तलब") कुरा सिद्धान्तमा अमान्य हुन्छ। 근로계약서 मा त्यसरी लेखिएको भए पनि 퇴직금 अलग्गै माग्न सकिने अवस्था धेरै हुन्छ। करारको कागज लिएर परामर्श लिनुहोस्।
- 출국만기보험 को रकम नै पूरा 퇴직금 होइन। बीमाको रकम मासिक 통상임금 को 8.3% ले गणना गरेर जम्मा हुन्छ, तर तलब बढ्यो वा ओभरटाइम धेरै भयो भने कानुनी 퇴직금 अझ ठूलो हुन्छ। यो फरक रकम मालिकले दिनुपर्छ।
- 1 वर्ष नपुगी देश फर्कनुभयो भने 출국만기보험 को रकम मालिकले लैजान्छ। त्यस्तो अवस्थामा कानुनी 퇴직금 पनि बन्दैन।
- समय सीमा 3 वर्ष हो। काम छोडेको दिनदेखि 3 वर्ष नाघेपछि माग्न पाइँदैन। पहिले नै देश फर्किसक्नुभएको भए पनि 3 वर्षभित्र भए आवेदन दिन सकिन्छ।
- 퇴직연금 (अवकाश पेन्सन, DB·DC) मा दर्ता भएको कम्पनी हो भने 퇴직금 को सट्टा 퇴직연금 बाट भुक्तानी हुन्छ। यस्तो अवस्थामा वित्तीय संस्थाबाट पाइन्छ।
धेरै सोधिने प्रश्न
Q. कार्यस्थल परिवर्तन गरेँ, अघिल्लो कम्पनीको 퇴직금 के हुन्छ? A. हरेक कम्पनीको अलग-अलग गणना हुन्छ। अघिल्लो कम्पनीमा 1 वर्ष वा बढी काम गर्नुभएको छ भने त्यही कम्पनीसँग 퇴직금 माग्नुहोस्। कार्यस्थल परिवर्तन गरे पनि अघिल्लो कम्पनीमा काम गरेको अवधि नयाँ कम्पनीमा जोडिँदैन।
Q. कम्पनीले 퇴직금 दिँदैन र सम्पर्क पनि गर्दैन। A. 진정 (उजुरी) दिनुहोस्। कम्पनीसँग पैसा छैन भने 근로복지공단 (कामदार कल्याण निगम) को 간이대지급금 (सरकारले पहिले तिरिदिने बक्यौता रकम) बाट अवकाश सुविधा बढीमा 700만 원 सम्म (ज्यालासँग जोडेर जम्मा 1,000만 원 सीमा) पाउन सकिन्छ। अन्तिम पटक ज्याला नपाएको दिनको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र उजुरी दिनुपर्छ।
Q. म त पहिले नै देश फर्किसकेँ, 퇴직금 को फरक रकम पाउन सकिन्छ? A. सकिन्छ। 3 वर्षको समय सीमाभित्र भए माग्न सकिन्छ। तर उजुरीको प्रक्रियामा उपस्थित हुनुपर्ने हुन सक्छ, त्यसैले देश फर्कनुअघि नै मिलाउनु धेरै सजिलो हुन्छ। जानुअघि रकम अवश्य गणना गरेर हेर्नुहोस्।
Q. हप्तामा 3 दिन मात्र काम गरेँ, 퇴직금 पाइन्छ? A. 4 हप्ताको औसतमा हप्तामा तोकिएको काम गर्ने समय 15 घण्टा वा बढी भए पाइन्छ। हप्तामा 3 दिन भए पनि दिनको 8 घण्टा गर्दा हप्तामा 24 घण्टा हुन्छ, त्यसैले लागू हुन्छ।
Q. 퇴직금 बाट कर कट्छ? A. 퇴직소득세 (अवकाश रकममा लाग्ने आयकर) कट्टा हुन्छ। काम गरेको अवधि जति लामो भयो, करको भार त्यति घट्ने बनावट छ। ठ्याक्कै रकम कम्पनी वा कर हेर्ने व्यक्तिसँग जाँच्नुहोस्।
सहयोग पाइने ठाउँ
| संस्था | फोन | विवरण |
|---|---|---|
| 외국인종합안내센터 (विदेशीहरूको समग्र सूचना केन्द्र) | 1345 | 20 भाषामा परामर्श, तीन जना सँगै कुरा गर्ने दोभाषे सेवा। कार्यदिन 09:00~22:00 |
| 외국인력상담센터 (विदेशी जनशक्ति परामर्श केन्द्र) | 1577-0071 | 18 भाषामा श्रम परामर्श |
| 고용노동부 ग्राहक परामर्श केन्द्र | 1350 | 퇴직금 परामर्श |
| 근로복지공단 | 1588-0075 | 대지급금, 퇴직연금 |
| 고용노동부 퇴직금 계산기 | moel.go.kr/retirementpayCal.do | रकम आफैँ गणना |