उपदान (퇴직금) को हिसाब र पाउने तरिका

1 वर्ष वा बढी काम गरेपछि उपदान (퇴직금) पाइन्छ। यसको हिसाब गर्ने सूत्र र प्रस्थान बीमा (출국만기보험) भन्दा कम भएको फरक रकम माग्ने तरिका यहाँ छ।

✓ अन्तिम जाँच 2026-10-13📎 स्रोत 8

छोटकरीमा

एउटै कम्पनीमा 1 वर्ष वा बढी लगातार काम गर्नुभएको छ र 4 हप्ताको औसतमा हप्तामा 15 घण्टा वा बढी काम गर्नुभएको छ भने तपाईंले 퇴직금 (उपदान, काम छोड्दा पाइने रकम) पाउनुहुन्छ।
हिसाब गर्ने सूत्र: 1 दिनको औसत ज्याला × 30 दिन × (काम गरेको दिन ÷ 365)।
कम्पनीले काम छोडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र यो रकम दिनुपर्छ।
E-9 मा काम गर्नुभएको छ भने पहिले रोजगारदाताले गरेको 출국만기보험 (प्रस्थान बीमा) बाट रकम आउँछ। बीमाको रकम कानुनले तोकेको उपदानभन्दा कम छ भने फरक रकम रोजगारदातासँग माग्न सक्नुहुन्छ।
कम्पनी सानो होस् वा ठूलो, फरक पर्दैन। 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको कम्पनीले पनि उपदान दिनुपर्छ।

कहिले लागू हुन्छ

तलका तीनवटै सर्त पूरा भए उपदान पाइन्छ।

लगातार काम गरेको अवधि 1 वर्ष वा बढी हुनुपर्छ
4 हप्ताको औसतमा हप्तामा तोकिएको काम गर्ने समय 15 घण्टा वा बढी हुनुपर्छ
काम छोडेको हुनुपर्छ (काम छोड्ने कारण जे भए पनि हुन्छ)

आफैँ काम छोडे पनि, सम्झौता सकिए पनि, कामबाट निकालिए पनि, वा कम्पनी परिवर्तन गरे पनि उपदान पाइन्छ। राष्ट्रियता वा भिसाको प्रकारसँग पनि यसको सम्बन्ध छैन।

लगातार काम गरेको अवधि भनेको वास्तवमा काम गर्ने सम्बन्ध जारी रहेको अवधि हो। 근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र) धेरै पटक नयाँ बनाए पनि बीचमा नटुटीकन एउटै कम्पनीमा लगातार काम गर्नुभएको छ भने सबै अवधि जोडेर हिसाब गरिन्छ।

हिसाब गर्ने तरिका

चरण 1 — 1 दिनको औसत ज्याला

1 दिनको औसत ज्याला = काम छोड्नुअघिको 3 महिनामा पाएको कुल ज्याला ÷ ती 3 महिनाको कुल दिन

"कुल दिन" भनेको काम गरेको दिन होइन, क्यालेन्डरका सबै दिन हुन्। प्रायः 89 देखि 92 दिन हुन्छ।
कुल ज्यालामा आधारभूत तलब, विभिन्न भत्ता, ओभरटाइम·राति·बिदाको भत्ता पर्छन्।
नियमित बोनस छ भने काम छोड्नुअघिको 1 वर्षमा पाएको कुल बोनसको 3/12 भाग जोडिन्छ।
अघिल्लो वर्षको वार्षिक बिदाको भत्ता (연차수당) पाउनुभएको छ भने त्यसको 3/12 भाग जोडिन्छ।
यसरी निकालेको औसत ज्याला 통상임금 (नियमित ज्याला, सधैँ पाउने निश्चित तलब) भन्दा कम भयो भने, नियमित ज्यालालाई नै औसत ज्याला मानिन्छ।

चरण 2 — उपदान

उपदान = 1 दिनको औसत ज्याला × 30 × (काम गरेको दिन ÷ 365)

उदाहरण 1 — मासिक तलब 25 लाख (2,500,000) 원, 3 वर्ष काम

काम छोड्नुअघिको 3 महिनाको कुल ज्याला: 2,500,000원 × 3 = 7,500,000원
ती 3 महिनाको कुल दिन: 92 दिन
1 दिनको औसत ज्याला: 7,500,000 ÷ 92 = 81,521원
काम गरेको दिन: 1,095 दिन (3 वर्ष)
उपदान: 81,521 × 30 × (1,095 ÷ 365) = 81,521 × 30 × 3 = लगभग 7,336,000원

उदाहरण 2 — मासिक तलब 22 लाख (2,200,000) 원, 2 वर्ष 6 महिना काम

काम छोड्नुअघिको 3 महिनाको कुल ज्याला: 6,600,000원
ती 3 महिनाको कुल दिन: 92 दिन
1 दिनको औसत ज्याला: 6,600,000 ÷ 92 = 71,739원
काम गरेको दिन: 913 दिन
उपदान: 71,739 × 30 × (913 ÷ 365) = लगभग 5,383,000원

ठ्याक्कै रकम थाहा पाउन 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) को वेबसाइटमा रहेको उपदान क्याल्कुलेटर (moel.go.kr/retirementpayCal.do) मा काम सुरु गरेको दिन, काम छोडेको दिन, 3 महिनाको ज्याला, बोनस र वार्षिक बिदाको भत्ता हाल्नुहोस्। रकम आफैँ निस्कन्छ।

प्रक्रिया

काम छोडेको दिन पक्का गर्नुहोस्। अन्तिम पटक काम गरेको दिनको भोलिपल्ट नै काम छोडेको दिन हो।
कम्पनीले 14 दिनभित्र रकम दिन्छ। विशेष कारण भएमा कामदारसँग सहमति गरेर म्याद बढाउन सकिन्छ। सहमति भएन भने 14 दिन नाघेपछि त्यो बाँकी ज्याला (체불, नतिरिएको रकम) हुन्छ।
E-9 हुनुहुन्छ भने प्रस्थान बीमाको रकम माग्ने निवेदन दिनुहोस्। देश फर्कने मितिभन्दा 1 महिना अगाडि 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा देश फर्कने सूचना (출국예정신고) दिनुहोस्, र देश फर्कनुभन्दा 7 दिन अगाडिसम्म बीमा कम्पनीमा रकमका लागि निवेदन दिनुहोस्। विस्तृत प्रक्रियाका लागि 「출국만기보험·귀국비용보험 받는 법」 (प्रस्थान बीमा र स्वदेश फर्कने खर्च बीमा पाउने तरिका) लेख हेर्नुहोस्।
फरक रकम हिसाब गर्नुहोस्। माथिको सूत्रबाट निकालेको कानुनी उपदान र वास्तवमा पाएको प्रस्थान बीमाको रकम तुलना गर्नुहोस्।
फरक रकम छ भने रोजगारदातासँग माग्नुहोस्। SMS वा इमेलजस्तो प्रमाण रहने तरिकाले माग्नुहोस्।
दिएन भने उजुरी (진정) दिनुहोस्। 노동포털 (श्रम पोर्टल, labor.moel.go.kr) मा अनलाइन, वा कम्पनी रहेको क्षेत्रको 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा गएर उजुरी दर्ता गर्न सकिन्छ।

चाहिने कागजात

근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र) (धेरै पटक नवीकरण गर्नुभएको छ भने सबै)
पछिल्लो 3 महिनाको 급여명세서 (तलब विवरण पत्र) र बैंक खातामा पैसा आएको विवरण
हाजिरी रेकर्ड वा काम गरेको अवधि देखाउने कागजात
외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), राहदानी
प्रस्थान बीमा भुक्तानी विवरण (पाइसक्नुभएको छ भने)

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

1 वर्ष पुग्न केही दिन मात्र कम भए पनि उपदान पाइँदैन। सम्झौता सकिने दिन नजिकिँदै गर्दा काम सुरु गरेको र छोड्ने ठ्याक्कै मिति जाँच गर्नुहोस्। मालिकले 1 वर्ष पुग्नु ठीक अगाडि सम्झौता सक्न खोजेमा परामर्श केन्द्रमा सोध्नु राम्रो हुन्छ।
उपदानलाई मासिक तलबमा पहिल्यै बाँडेर दिनु ("उपदान समेत भएको तलब") सामान्य नियम अनुसार मान्य हुँदैन। 근로계약서 मा त्यसरी लेखिएको भए पनि धेरैजसो अवस्थामा उपदान छुट्टै माग्न सकिन्छ। सम्झौता पत्र लिएर परामर्श लिनुहोस्।
प्रस्थान बीमाको रकम नै पूरा उपदान होइन। बीमाको किस्ता मासिक नियमित ज्यालाको 8.3% का दरले जम्मा हुन्छ। तलब बढेको छ वा ओभरटाइम धेरै गर्नुभएको छ भने कानुनी उपदान अझ धेरै हुन्छ। यो फरक रकम रोजगारदाताले दिनुपर्छ।
1 वर्षभन्दा कम काम गरेर देश फर्कनुभयो भने प्रस्थान बीमाको रकम रोजगारदाताले लिन्छ। यस अवस्थामा कानुनी उपदान पनि पाइँदैन।
म्याद 3 वर्ष हो। काम छोडेको दिनदेखि 3 वर्ष नाघेपछि माग्न सकिँदैन। देश फर्किसकेको भए पनि 3 वर्षभित्र हो भने निवेदन दिन सकिन्छ।
कम्पनीले 퇴직연금 (अवकाश पेन्सन, DB·DC) मा दर्ता गरेको छ भने उपदानको सट्टा अवकाश पेन्सनबाट रकम दिइन्छ। यस्तो अवस्थामा बैंक वा वित्तीय संस्थाबाट पाइन्छ।

धेरै सोधिने प्रश्न

प्रश्न: कम्पनी परिवर्तन गरें। अघिल्लो कम्पनीको उपदान के हुन्छ? उत्तर: हरेक कम्पनीको छुट्टाछुट्टै हिसाब हुन्छ। अघिल्लो कम्पनीमा 1 वर्ष वा बढी काम गर्नुभएको छ भने त्यही कम्पनीसँग उपदान माग्नुहोस्। कम्पनी सरे पनि अघिल्लो कम्पनीमा काम गरेको अवधि नयाँ कम्पनीमा जोडिँदैन।

प्रश्न: कम्पनीले उपदान दिँदैन र सम्पर्क गर्न पनि टार्छ। उत्तर: उजुरी (진정) दिनुहोस्। कम्पनीसँग पैसा छैन भने 근로복지공단 (कामदार कल्याण संस्थान) को 간이대지급금 (सरल सरकारी अग्रिम भुक्तानी) बाट उपदान बापत बढीमा 70 लाख (7,000,000) 원 सम्म (ज्यालासहित जम्मा 1 करोड (10,000,000) 원 सम्म) पाउन सकिन्छ। 간이대지급금 पाउन काम छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र उजुरी दिनुपर्छ। त्यसपछि 노동청 (श्रम कार्यालय) ले '체불 임금등·사업주 확인서' (नतिरिएको ज्याला र रोजगारदाता पुष्टि प्रमाणपत्र) पहिलो पटक जारी गरेको दिनदेखि 6 महिनाभित्र 근로복지공단 मा माग गर्नुपर्छ। यो 1 वर्ष भनेको 간이대지급금 का लागि मात्र म्याद हो। उपदान आफैँ भने 3 वर्षको म्यादभित्र माग्न सकिन्छ। सीमा रकम परिवर्तन हुन सक्छ, त्यसैले 1350 वा 1588-0075 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।

प्रश्न: म देश फर्किसकेँ। उपदानको फरक रकम पाउन सक्छु? उत्तर: सक्नुहुन्छ। 3 वर्षको म्यादभित्र हो भने माग्न सकिन्छ। तर उजुरीको प्रक्रियामा आफैँ उपस्थित हुनुपर्ने हुन सक्छ। त्यसैले देश फर्कनुअघि नै मिलाउँदा धेरै सजिलो हुन्छ। देश फर्कनुअघि रकम अवश्य हिसाब गरेर हेर्नुहोस्।

प्रश्न: हप्तामा 3 दिन मात्र काम गरें। उपदान पाइन्छ? उत्तर: 4 हप्ताको औसतमा हप्तामा तोकिएको काम गर्ने समय 15 घण्टा वा बढी छ भने पाइन्छ। हप्तामा 3 दिन मात्र भए पनि दिनमा 8 घण्टा काम गर्नुहुन्छ भने हप्तामा 24 घण्टा हुन्छ। त्यसैले उपदान पाइन्छ।

प्रश्न: उपदानबाट कर काटिन्छ? उत्तर: 퇴직소득세 (उपदानमा लाग्ने आयकर) काटिन्छ। धेरै वर्ष काम गरेको छ भने करको भार कम हुँदै जान्छ। ठ्याक्कै रकम कम्पनी वा कर हेर्ने व्यक्तिसँग सोधेर पक्का गर्नुहोस्।

सहयोग पाउने ठाउँ

संस्था	फोन	विषय
외국인종합안내센터 (विदेशी सूचना केन्द्र)	1345	20 भाषामा परामर्श, सरकारी कार्यालयसँग फोनमा कुरा गर्दा तीन-पक्षीय दोभाषे सेवा। सोमबार–शुक्रबार 09:00~22:00 (नेपाली भाषा 18:00 सम्म)
외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र)	1577-0071	नेपाली भाषासहित धेरै भाषामा श्रम परामर्श। वर्षभरि (365 दिन) 09:00~18:00
고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र)	1350	उपदान सम्बन्धी परामर्श
근로복지공단 (कामदार कल्याण संस्थान)	1588-0075	대지급금 (सरकारी अग्रिम भुक्तानी), अवकाश पेन्सन
고용노동부 퇴직금 계산기 (श्रम मन्त्रालय उपदान क्याल्कुलेटर)	moel.go.kr/retirementpayCal.do	रकम आफैँ हिसाब हुन्छ

💬 केही सोध्नु छ? यहाँ प्रश्न गर्नुहोस्

कानुनी आधार

근로자퇴직급여 보장법 제4조(퇴직급여제도의 설정) — 1년 이상, 4주 평균 1주 15시간 이상 (कामदार अवकाश लाभ सुरक्षा ऐन धारा 4 — 1 वर्ष वा बढी, 4 हप्ताको औसतमा हप्तामा 15 घण्टा वा बढी)
근로자퇴직급여 보장법 제8조(퇴직금제도의 설정 등) — 계속근로기간 1년에 대해 30일분 이상의 평균임금 (धारा 8 — लगातार कामको प्रत्येक 1 वर्षका लागि कम्तीमा 30 दिनको औसत ज्याला)
근로자퇴직급여 보장법 제9조(퇴직금의 지급 등) — 퇴직 후 14일 이내 (धारा 9 — काम छोडेको 14 दिनभित्र भुक्तानी)
근로자퇴직급여 보장법 제10조 — 퇴직금 청구권 시효 3년 (धारा 10 — उपदान माग्ने म्याद 3 वर्ष)
근로기준법 제2조 제1항 제6호(평균임금) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 2 उपधारा 1 नं. 6 — औसत ज्याला)
외국인근로자의 고용 등에 관한 법률 시행령 제21조 — 출국만기보험금이 퇴직금보다 적을 때 차액 지급 (विदेशी कामदार रोजगार ऐन नियमावली धारा 21 — प्रस्थान बीमा रकम उपदानभन्दा कम भए फरक रकम दिनुपर्ने)
임금채권보장법 시행령 제7조제2항·제9조제1항 — 간이대지급금 진정 기한(퇴직한 날의 다음 날부터 1년)·청구 기한(확인서 발급일부터 6개월) (ज्याला दाबी सुरक्षा ऐन नियमावली धारा 7(2)·9(1) — सरल सरकारी अग्रिम भुक्तानीका लागि उजुरी गर्ने म्याद: काम छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्ष; माग गर्ने म्याद: प्रमाणपत्र जारी भएको दिनदेखि 6 महिना)

स्रोत

कोरियाली मूल हेर्नुहोस्