तलब नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका

कहिले लागू हुन्छ

• तलब आउने दिन बितिसक्यो तर तलब आएन भने
• काम गरेको समयभन्दा कम तलब पाएको भए (ओभरटाइम, राति काम र बिदाको दिनको भत्ता नपाएको पनि)
• काम छोडेको 14 दिन बित्यो तर अन्तिम महिनाको तलब वा 퇴직금 पाइएन भने
• कम्पनी बन्द भयो र सम्पर्क हुँदैन भने
• साहूजीले "अर्को महिना दिन्छु" भन्दै बारम्बार पछि सार्छ भने

कार्यस्थल ठूलो होस् वा सानो, तलबको सुरक्षा हुन्छ। 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको कार्यस्थलमा पनि यही नियम लागू हुन्छ।

प्रक्रिया

1. कम्पनीलाई लिखित रूपमा माग्नुहोस्। मुखले मात्र नभनी SMS, 카카오톡 (KakaoTalk), इमेल जस्तो रेकर्ड रहने तरिकाले माग्नुहोस्। "कुन महिनाको कुन दिनसम्मको तलब कति, कहिलेसम्म दिनुहोस्" भनेर रकम र अवधि लेख्नुहोस्। यो कुराकानी नै पछि प्रमाण बन्छ।
2. प्रमाण जम्मा गर्नुहोस्। तलको चाहिने कागजातको सूची हेरेर फोटो खिच्नुहोस् वा फाइलमा सेभ गर्नुहोस्। कम्पनी छोड्नुअघि जम्मा गर्न धेरै सजिलो हुन्छ।
3. 진정 दिनुहोस्। दुई तरिका छन्।
   • अनलाइन: 노동포털 (labor.moel.go.kr) → 민원신청 (उजुरी आवेदन) → 근로기준 분야 (श्रम मापदण्ड) → 진정서 (उजुरी फारम)
   • गएर: कार्यस्थल भएको क्षेत्रको 지방고용노동관서 को 고객지원실 (सेवाग्राही सहायता कक्ष)। परिचयपत्र लिएर जानुहोस्।
4. 근로감독관 (श्रम निरीक्षक) तोकिन्छ र जाँच सुरु हुन्छ। प्रायः उजुरी दर्ता भएको 1~2 हप्ताभित्र जिम्मेवार 근로감독관 तोकिन्छ। उजुरी गर्ने मानिस र साहूजी दुवैलाई उपस्थित हुन बोलाइन्छ।
5. उपस्थित भएर के भएको थियो भनेर बताउनुहोस्। कोरियाली भाषा गाह्रो भए दोभाषे माग्न सकिन्छ। 2 पटक वा बढी बोलाउँदा पनि नगएमा उजुरी गर्ने इच्छा छैन भनी मुद्दा बन्द गरिन्छ। मिति मिलेन भने पहिल्यै निरीक्षकलाई फोन गरेर मिति मिलाउनु राम्रो हुन्छ।
6. कानुन उल्लङ्घन भएको पुष्टि भए 시정지시 (सच्याउने आदेश) दिइन्छ। यो अवधिमा साहूजीले तलब दिए मुद्दा सकिन्छ।
7. साहूजीले 시정지시 नमाने फौजदारी मुद्दा दर्ता भएर 검찰 (सरकारी वकिल कार्यालय) मा पठाइन्छ। तलब नदिनेलाई 3 वर्षसम्म जेल वा 3 करोड 원 (3천만 원) सम्म जरिवाना हुन सक्छ।

काम सक्ने अवधि उजुरी दर्ता भएको दिनदेखि 25 दिन हो (शनिबार र सार्वजनिक बिदा बाहेक)। मुद्दा जटिल भए 2 पटकसम्म थप गर्न सकिन्छ। वास्तवमा धेरैजसो एक महिनादेखि दुई-तीन महिनासम्म लाग्छ।

चाहिने कागजात

• 근로계약서 (रोजगार सम्झौता पत्र) (표준근로계약서 (मानक रोजगार सम्झौता) को प्रतिलिपि)
• 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), राहदानी
• काममा आउने-जाने रेकर्ड (औँठाछाप मेसिनको स्क्रिनको फोटो, हाजिरी एपको स्क्रिन, कामको दैनिकी, ट्राफिक कार्डको विवरण, होस्टेल आउजाउ रेकर्ड)
• 급여명세서 (तलब विवरण पत्र) र बैंक खातामा पैसा आएको विवरण (बैंक एपको स्क्रिनसट पनि हुन्छ)
• साहूजी वा म्यानेजरसँग आदानप्रदान गरेका SMS, 카카오톡, फोन कलको रेकर्डिङ
• सँगै काम गरेका साथीहरूको फोन नम्बर (उनीहरूको बयान चाहिन सक्छ)
• कार्यस्थलको नाम, ठेगाना, साहूजीको नाम र फोन नम्बर

कुनै रेकर्ड नभए पनि 진정 दिन सकिन्छ। 근로감독관 ले कम्पनीको कागजात जाँच गर्छ। तर जति धेरै प्रमाण हुन्छ, त्यति धेरै रकम मान्यता पाइन्छ।

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

• भिसा नभए पनि 진정 दिन सकिन्छ। 2025 नोभेम्बर 6 देखि लागू भएको 출입국관리법 시행규칙 (अध्यागमन नियमावली) को संशोधनअनुसार, तलब नपाएको उजुरी गर्ने विदेशीको जानकारी 근로감독관 ले अध्यागमन कार्यालयलाई पठाउनु पर्दैन। भिसा भए पनि नभए पनि, काम गरेजति तलब पाउने अधिकार हुन्छ।
• तलब नपाउनु कार्यस्थल परिवर्तन गर्ने कारण हो। E-9 मा काम गर्दा तलब बाँकी भयो भने, यो साहूजीको गल्ती भएकाले कार्यस्थल परिवर्तन गर्ने संख्यामा गनिँदैन। रोजगार सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा परिवर्तनको आवेदन दिनुहोस्।
• 3 वर्ष बितेपछि माग्न सकिँदैन। तलब माग्ने अधिकारको समयसीमा 3 वर्ष हो (근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) धारा 49)। 퇴직금 पनि 3 वर्ष हो।
• 合의서 (सम्झौता पत्र) मा सही गर्नुअघि रकम हिसाब गर्नुहोस्। "यति रकममा सबै सकियो" भन्ने कागजमा सही गरेपछि बाँकी पैसा पाउन गाह्रो हुन्छ। हतार भयो भनेर तुरुन्त सही नगरी, पहिले 1345 वा परामर्श केन्द्रमा सोध्नु राम्रो हुन्छ।
• कम्पनी फेरे पनि 진정 जारी रहन्छ। छोडिसकेको कम्पनीको तलबको पनि उजुरी गर्न सकिन्छ।
• 2025 अक्टोबर 23 देखि सजाय कडा भएको छ। अहिले पनि काम गरिरहेका कामदारले बाँकी तलबमा वर्षको 20% ढिलाइ ब्याज पाउन सक्छन्। जानीजानी तलब नदिएको वा 3 महिना वा बढी तलब नदिएको अवस्थामा बाँकी रकमको बढीमा 3 गुणासम्म क्षतिपूर्ति माग्न सकिन्छ।

धेरैले सोध्ने प्रश्न

प्र. कम्पनीले पैसा छैन भन्छ। पैसा पाउने उपाय छ? उ. 대지급금 (सरकारले अग्रिम दिने तलब) को व्यवस्था छ। 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) ले साहूजीको सट्टा पहिले पैसा दिन्छ, पछि साहूजीसँग माग्छ। 간이대지급금 (सरल अग्रिम भुक्तानी) मा तलब, 휴업수당 (काम बन्द हुँदा पाउने भत्ता), सुत्केरी बिदाको भत्ता 70 लाख 원 (700만 원), 퇴직급여 (सेवा-अन्त रकम) 70 लाख 원 (700만 원), जम्मा बढीमा 1 करोड 원 (1,000만 원) सम्म पाइन्छ। काम छोडेको भए, काम छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र 진정 दिएर "체불 임금등·사업주 확인서" (बाँकी तलब र साहूजी पुष्टि पत्र) लिनुहोस्। यो पत्र पहिलो पटक जारी भएको दिनदेखि 6 महिनाभित्र 근로복지공단 मा माग्नुहोस्। कम्पनी 파산 (दामासाही) वा 회생 (पुनर्गठन) प्रक्रियामा गएको छ, वा 도산등사실인정 (कम्पनी डुबेको सरकारी मान्यता) पाएको छ भने 도산대지급금 (दामासाहीमा अग्रिम भुक्तानी) माग्न सकिन्छ। यसमा उमेरअनुसार महिनाको अधिकतम रकम फरक हुन्छ।

प्र. म अझै त्यही कम्पनीमा काम गर्दैछु। आवेदन दिन मिल्छ? उ. काम गरिरहँदा पनि 간이대지급금 माग्न सकिन्छ। तर मुद्दा वा 진정 दिँदा रोजगार सम्झौता चलिरहेको हुनुपर्छ (दैनिक ज्यालादारी कामदार बाहेक)। अनि पछिल्लो 3 महिनाको 통상시급 (सामान्य घण्टाको ज्याला) न्यूनतम ज्यालाको 110% भन्दा कम हुनुपर्छ। 진정 चाहिँ अन्तिम पटक तलब नपाएको दिनको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र दिनुपर्छ। मुद्दा सोही दिनदेखि 2 वर्षभित्र हो। काम गरिरहँदा पाउने 간이대지급금 मा 퇴직금 पर्दैन। साथै काम गरिरहँदा एउटा कम्पनीबाट 1 पटक मात्र पाइन्छ। सर्त मिल्छ कि मिल्दैन, 근로복지공단 वा 근로감독관 सँग सोध्नुहोस्।

प्र. कोरियाली भाषा आउँदैन। कसरी उजुरी गर्ने? उ. 1345 외국인종합안내센터 (विदेशी सूचना केन्द्र) मा फोन गरे 20 भाषामा (नेपाली सहित) परामर्श पाइन्छ। सरकारी कार्यालयको काम गर्दा 3 जना जोडिने फोन दोभाषे सेवा पनि दिन्छ। 근로감독관 सँग फोनमा कुरा गर्दा वा जाँचमा 1345 जोडिदिन माग्न सकिन्छ। 1345 को नेपाली परामर्श सोमबारदेखि शुक्रबार 09:00~18:00 मात्र हुन्छ। 1577-0071 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) ले पनि नेपाली सहित धेरै भाषामा फोन परामर्श दिन्छ। वर्षको 365 दिन, बिहान 9 बजेदेखि साँझ 6 बजेसम्म फोन उठाउँछ।

प्र. 진정 र 고소 (फौजदारी उजुरी) मा के फरक छ? उ. 진정 भनेको बाँकी तलब देऊ भनेर माग्नु हो। 고소 भनेको साहूजीलाई सजाय देऊ भनेर अनुरोध गर्नु हो। प्रायः 진정 बाट सुरु गरिन्छ। 진정 को चरणमा समाधान भएन भने 고소 सम्म जान सकिन्छ।

प्र. वकिलको खर्च छैन। उ. तलब नपाएको बेला मासिक औसत तलब 40 लाख 원 (400만 원) भन्दा कम भए 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) बाट मुद्दा खर्च र वकिलको शुल्क निःशुल्क पाउन सकिन्छ। फोन नम्बर क्षेत्र कोड बिना 132 हो।

सहयोग पाउने ठाउँ

संस्था	फोन	विवरण
외국인종합안내센터 (विदेशी सूचना केन्द्र)	1345 (विदेशबाट +82-2-1345)	20 भाषामा परामर्श, 3 जना जोडिने फोन दोभाषे। सोम–शुक्र 09:00~22:00 (नेपाली 18:00 सम्म)
외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र)	1577-0071	नेपाली सहित धेरै भाषामा श्रम र दैनिक जीवन परामर्श। 365 दिन 09:00~18:00
고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय परामर्श केन्द्र)	1350	श्रम कानुन परामर्श
대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम)	132	निःशुल्क कानुनी सहायता
고용노동부 노동포털 (श्रम मन्त्रालय वेबसाइट)	labor.moel.go.kr	진정서 अनलाइन दर्ता
근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम)	1588-0075	대지급금 आवेदन