कोरिया आउनुअघिको तयारी र आएपछिको पहिलो एक महिनाको चेकलिस्ट (E-9 नेपाली कामदारका लागि)
नेपालमा के-के तयारी गर्ने र कोरिया आएको 30 दिनभित्र के-के काम गर्ने, क्रमैसँग मिलाएर लेखिएको छ।
छोटकरीमा
- E-9 मा कोरिया आउने काम कोरिया सरकार र नेपाल सरकारले आफैँ गर्छन्। निजी दलाल यसमा बीचमा पस्न पाउँदैनन्।
- नेपालमा काम यो क्रममा हुन्छ: परीक्षा → नामसूचीमा दर्ता → श्रम सम्झौता → जानुअघिको रोजगार तालिम → भिसा → प्रस्थान।
- कोरिया आएपछि पहिले रोजगार तालिम (2 रात 3 दिन, 16 घण्टा वा बढी) लिनुहुन्छ। त्यसपछि मात्र कम्पनी जानुहुन्छ।
- कोरिया आएको पहिलो महिनामा गर्नुपर्ने काम: विदेशी दर्ता, बीमा, बैंक खाता, मोबाइल, र सम्झौता पत्र जाँच।
- राहदानी सधैँ आफूसँगै राख्नुहोस्। कम्पनीले राहदानी राखेर बस्नु गैरकानुनी हो।
कसका लागि हो
- EPS-TOPIK पास गरेर कोरियामा काम गर्न तयारी गर्दै गरेका नेपाली
- 근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र) मा हस्ताक्षर गरेर प्रस्थान मिति कुरिरहेका व्यक्ति
- कोरिया आएको एक महिना नपुगेका E-9 कामदार
नेपालमा गर्नुपर्ने काम (कोरिया आउनुअघि)
- EPS-TOPIK परीक्षा दिने र पास गर्ने — फारम भर्ने र परीक्षा लिने काम EPS Korea Section (ग्वार्को, ललितपुर) ले गर्छ। परीक्षा दिन उमेर 18 वर्षदेखि 39 वर्षसम्म हुनुपर्छ। कैद (जेल) वा त्योभन्दा ठूलो सजायको अपराध रेकर्ड हुनु हुँदैन। कुनै देशबाट जबरजस्ती निकालिएको (देश निकाला) रेकर्ड हुनु हुँदैन। कामको क्षेत्रअनुसार सीप परीक्षा (शारीरिक क्षमता, आधारभूत सीप, अन्तर्वार्ता) पनि हुन्छ।
- स्वास्थ्य परीक्षण — 송출기관 (कामदार पठाउने निकाय) ले तोकेको अस्पतालमा गर्नुहुन्छ। यो पास भएपछि मात्र रोजगारका लागि आवेदन दिन पाइन्छ।
- रोजगार खोज्नेहरूको नामसूचीमा दर्ता — आवेदन दिने समयमै आवेदन दिनुभयो भने EPS Korea Section ले नामसूची बनाएर 한국산업인력공단 (HRD Korea, कोरियाको मानव संसाधन विकास सेवा) मा पठाउँछ। नामसूचीको समयसीमा हुन्छ। त्यो समयभित्र कुनै रोजगारदाताले छानेन भने फेरि परीक्षा दिनुपर्छ। ठ्याक्कै समयसीमा EPS Korea Section को सूचनामा हेर्नुहोस्।
- रोजगारदाताले छान्ने र श्रम सम्झौता गर्ने — कोरियाली रोजगारदाताले नामसूचीबाट कामदार छानेपछि 한국산업인력공단 ले 표준근로계약서 (मानक श्रम सम्झौता पत्र) पठाउँछ। तलब, काम गर्ने समय, कामको क्षेत्र र बस्ने ठाउँ पढेर सहमति दिनुहुन्छ। सम्झौता पत्रको 1 प्रति आफूले लिनुहोस्। हस्ताक्षर गर्नुअघि श्रम सम्झौता पत्र जाँच्ने तरिका पढिराख्नुहोस्।
- श्रम स्वीकृति (노동허가) र कल्याणकारी कोष रकम तिर्ने — नेपालको वैदेशिक रोजगार विभाग (DoFE) बाट श्रम स्वीकृति लिएपछि मात्र विदेश जान पाइन्छ। वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषको रकम तिर्ने काम पनि सँगै हुन्छ। श्रम स्वीकृति लिएका कामदारले मात्र मृत्यु वा दुर्घटना हुँदा कल्याणकारी कोषबाट क्षतिपूर्ति पाउँछन्। रकम र कागजात EPS Korea Section को सूचनामा हेर्नुहोस्।
- जानुअघिको रोजगार तालिम — 송출기관 मा 45 घण्टा वा बढी तालिम लिनुहुन्छ। कोरियाली भाषा 38 घण्टा, कोरियाली संस्कृति 4 घण्टा, श्रम कानुन र गुनासो समाधान 2 घण्टा, र औद्योगिक सुरक्षा 1 घण्टा हुन्छ। जम्मा घण्टा परिवर्तन हुन सक्छ। त्यसैले EPS Korea Section को सूचनालाई आधार मान्नुहोस्।
- 사증발급인정서 (CCVI, भिसा जारी स्वीकृति पत्र) र भिसा — रोजगारदाताले कोरियाको 법무부 (न्याय मन्त्रालय) बाट 사증발급인정서 लिएपछि EPS Korea Section ले नामसूची सार्वजनिक गर्छ। त्यही कागजले नेपालस्थित कोरियाली दूतावास (주네팔 한국대사관) मा E-9 भिसाका लागि आवेदन दिनुहुन्छ।
- प्रस्थान — EPS Korea Section ले प्रस्थान मिति र उडान सूचना दिन्छ। 송출기관 का कर्मचारीको नेतृत्वमा सबै सँगै जानुहुन्छ।
आधिकारिक खर्च EPS Korea Section ले सूचना दिएका कुरा मात्र हुन्: परीक्षा शुल्क, स्वास्थ्य परीक्षण शुल्क, कल्याणकारी कोष, भिसा शुल्क, हवाई टिकट आदि। यसबाहेक अरू पैसा माग्ने मान्छे दलाल हो।
कोरिया आउनुअघि तयार गर्ने सामानको चेकलिस्ट
- राहदानी — राहदानीको म्याद सम्झौता अवधि (3 वर्ष) भन्दा प्रशस्त बढी बाँकी छ कि छैन हेर्नुहोस्। पुग्दैन भने जानुअघि नै नवीकरण गर्नुहोस्।
- श्रम सम्झौता पत्रको प्रतिलिपि — कोरियाली र अंग्रेजी (वा नेपाली) प्रतिलिपि कागजमा लिएर आउनुहोस्।
- भिसा र 사증발급인정서 को प्रतिलिपि
- पासपोर्ट साइजको फोटो 6 वटा वा बढी — विदेशी दर्ता, बैंक र बीमाका कागजमा बारम्बार चाहिन्छ। सेतो पृष्ठभूमि भएको, पछिल्लो 6 महिनाभित्र खिचेको फोटो हुनुपर्छ।
- स्वास्थ्य परीक्षणको रिपोर्ट, खाइरहेको औषधि र अंग्रेजीमा लेखिएको डाक्टरको पुर्जा
- डिजिटल प्रतिलिपि — राहदानी, सम्झौता पत्र र फोटो मोबाइल र क्लाउडमा राख्नुहोस्। परिवारलाई पनि पठाउनुहोस्।
- सुरुका लागि नगद — 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड, ARC) नआउँदासम्म बैंक खाता खोल्न गाह्रो हुन सक्छ। पहिलो तलब नआउँदासम्म करिब एक महिना खर्च गर्ने पैसा तयार राख्नुहोस्। नेपाली रुपैयाँ कोरियाको बैंकमा साट्न गाह्रो हुन्छ। अमेरिकी डलर ल्याउनुभयो भने एयरपोर्ट वा बैंकमा कोरियाली वन (원) मा साट्न सजिलो हुन्छ।
- जाडोको लुगा — कोरियामा जाडोमा तापक्रम माइनस 10 डिग्रीभन्दा तल झर्छ। बाक्लो ज्याकेट, पन्जा र भित्री न्यानो लुगा तयार गर्नुहोस्।
- कामको लुगा र सुरक्षा जुत्ता — कम्पनीले दिन्छ कि दिँदैन, पहिल्यै सोध्नुहोस्।
- परिवार र कम्पनीको फोन नम्बर लेखेको कागज — मोबाइल बन्द भएको बेला काम लाग्छ।
भन्सार र क्वारेन्टाइन: ल्याउन नहुने सामान
- मासु, सुकुटी, ससेज, ह्याम, दूध, चिज जस्ता मासु र दूधबाट बनेका सामान — ल्याउन पाइँदैन।
- काँचो फलफूल, फल लाग्ने तरकारी — ल्याउन पाइँदैन। बीउ, बिरुवा र गानो (कन्द) ल्याउन नेपाल सरकारको क्वारेन्टाइन प्रमाणपत्र चाहिन्छ।
- यस्ता सामान नजनाई ल्याउँदा समातिनुभयो भने बढीमा 1,000만원 सम्म जरिवाना हुन्छ। ल्याउनुभएको छ भने एयरपोर्टको आगमन कक्षमा 농림축산검역본부 (पशु तथा वनस्पति क्वारेन्टाइन एजेन्सी) लाई जनाउनुहोस्।
- औषधि — आफूले खाने औषधि 6 बोतल वा 3 महिना खाने मात्राभित्र भए हुन्छ। निद्राको औषधि जस्ता लागूऔषध तत्त्व भएका औषधिका लागि पहिल्यै 식품의약품안전처 (खाद्य तथा औषधि सुरक्षा मन्त्रालय) को स्वीकृति लिनुपर्छ। डाक्टरको पुर्जा पनि सँगै ल्याउनुहोस्।
- नगद — 10,000 अमेरिकी डलर भन्दा बढी पैसा ल्याउनुभयो भने भन्सारमा जनाउनुपर्छ।
कोरिया आएपछि पहिलो एक महिनाको क्रम
- एयरपोर्टमा आइपुग्ने — अध्यागमन जाँच सकिएपछि 한국산업인력공단 का कर्मचारीले जाँच गर्छन्। त्यसपछि रोजगार तालिम केन्द्रका जिम्मेवार व्यक्तिलाई जिम्मा दिन्छन्। एक्लै कतै जानुहुन्न। श्रम सम्झौता कोरिया आएकै दिनदेखि लागू हुन्छ।
- रोजगार तालिम (कोरिया आएको 15 दिनभित्र) — देश र कामको क्षेत्रअनुसार तोकिएको रोजगार तालिम केन्द्रमा 2 रात 3 दिन, 16 घण्टा वा बढी तालिम लिनुहुन्छ। रोजगार अनुमति प्रणाली, श्रम कानुन, औद्योगिक सुरक्षा र कोरियाको जीवनबारे सिक्नुहुन्छ। खर्च रोजगारदाताले तिर्छ। तालिमको समयलाई काम गरेको समय मानिन्छ।
- स्वास्थ्य परीक्षण — तालिमकै बेला तालिम केन्द्रमा गरिन्छ। केही समस्या नदेखिए मात्र कम्पनी जानुहुन्छ।
- विदेशी कामदारका लागि विशेष बीमा — प्रायः रोजगार तालिमकै बेला गरिन्छ। कामदार आफैँले गर्ने बीमा: 귀국비용보험 (स्वदेश फर्कने खर्च बीमा, सम्झौता लागू भएको दिनदेखि 3 महिनाभित्र, नेपालका लागि 50만 원) र 상해보험 (दुर्घटना बीमा, 15 दिनभित्र)। रोजगारदाताले गर्ने बीमा: 출국만기보험 (प्रस्थान बीमा) र 임금체불보증보험 (तलब नदिएमा ग्यारेन्टी बीमा) (15 दिनभित्र)। विस्तृत जानकारी प्रस्थान बीमा र स्वदेश फर्कने खर्च बीमा पाउने तरिका मा छ।
- कम्पनीमा पठाइने — स्वास्थ्य परीक्षणमा समस्या नभएपछि र तालिम सकिएपछि रोजगारदाता (वा उसले पठाएको कर्मचारी) तालिम केन्द्रमा आएर लैजान्छ। पुगेको ठाउँ सम्झौता पत्रमा लेखिएको कम्पनी र कामको क्षेत्रसँग मिल्छ कि मिल्दैन हेर्नुहोस्।
- विदेशी दर्ता (कोरिया आएको दिनदेखि 90 दिनभित्र) — आफू बस्ने ठाउँ हेर्ने 출입국·외국인관서 (अध्यागमन तथा विदेशी कार्यालय) मा आवेदन दिनुहुन्छ। होस्टेल (डर्मिटरी) मा बस्नुहुन्छ भने प्रायः होस्टेलकै ठेगाना बस्ने ठाउँ हुन्छ। कागजात: आवेदन फारम, राहदानी, फोटो 1 वटा, कम्पनीको 사업자등록증 (व्यवसाय दर्ता प्रमाणपत्र) को प्रतिलिपि, 마약검사확인서 (लागूऔषध जाँच प्रमाणपत्र), र बस्ने ठाउँ प्रमाणित गर्ने कागज। बस्ने ठाउँ प्रमाणित गर्ने कागज भनेको 숙소제공 확인서 (बस्ने ठाउँ दिएको प्रमाणपत्र) वा होस्टेल भाडाको रसिद जस्ता कागज हुन्। लागूऔषध जाँच छुट्टै गराउनुअघि कम्पनीलाई पहिले सोध्नुहोस्। शुल्क 35,000원 हो। 하이코리아 (HiKorea, कोरियाको अध्यागमन सरकारी वेबसाइट) ले यो शुल्क नगदमा मात्र लिइन्छ भनेर बताएको छ। नगद तयार गरेर जानुहोस्। प्रायः कम्पनीले आवेदन दिन सहयोग गर्छ। कसले, कहिले आवेदन दिने हो, पहिलो हप्तामै कम्पनीलाई सोध्नुहोस्। कार्ड हातमा आउन कति दिन लाग्छ भन्ने आधिकारिक रूपमा तोकिएको छैन। धेरै समयसम्म खबर आएन भने विदेशी दर्ता कार्ड ढिलो हुँदा जाँच्ने कुरा हेर्नुहोस्।
- स्वास्थ्य बीमा — रोजगारदाताले काममा राखेको दिनदेखि 14 दिनभित्र बीमामा दर्ता गर्ने सूचना दिन्छ। बीमा शुल्कको आधा तलबबाट काटिन्छ। स्वास्थ्य बीमा दर्ता र बीमा शुल्क पढिराख्नुहोस्।
- 4 वटा सामाजिक बीमा जाँच — 산재보험 (काममा चोटपटक लाग्दाको बीमा) को पूरै शुल्क रोजगारदाताले तिर्छ। 국민연금 (राष्ट्रिय पेन्सन) नेपाली नागरिकलाई लागू हुँदैन भनेर जानकारी दिइन्छ। 4 वटा सामाजिक बीमाको पूरा जानकारी मा हेर्नुहोस्।
- बैंक खाता — विदेशी दर्ता कार्ड आएपछि 근로계약서 (वा 재직증명서, कार्यरत प्रमाणपत्र) लिएर बैंक जानुहोस्। कार्ड आउनुअघि पनि राहदानी र सम्झौता पत्रले खाता खोलिदिने बैंक छन्। बैंक खाता खोल्ने र डेबिट कार्ड हेर्नुहोस्। तलब आफ्नै नाममा भएको खाता मा लिनुहोस्।
- मोबाइल — विदेशी दर्ता कार्ड आउनुअघि राहदानीले प्रिपेड सिम खोल्नुहोस्। राहदानी मात्रले प्रिपेड फोन खोल्ने तरिका मा क्रम लेखिएको छ।
- पैसा पठाउने तयारी — खाता र मोबाइल भएपछि पैसा पठाउने तरिकाहरू तुलना गर्नुहोस्। पैसा पठाउने तरिकाको तुलना हेर्नुहोस्।
- होस्टेल र खाना-बसाइ खर्च जाँच — खाना-बसाइ खर्च तलबबाट काट्न कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। रकम र सुविधा होस्टेलका नियम र खाना-बसाइ खर्च सँग तुलना गर्नुहोस्।
- पहिलो 급여명세서 (तलब विवरण पत्र) जाँच — पहिलो तलब पाएपछि विवरण पत्रमा भएको आधारभूत तलब, ओभरटाइम भत्ता र काटिएका रकम सम्झौता पत्रसँग तुलना गर्नुहोस्। 2026 सालको न्यूनतम तलब घण्टाको 10,320원, महिनाको 2,156,880원 (हप्तामा 40 घण्टा) हो।
- कम्पनी परिवर्तनका नियम जानिराख्ने — कम्पनी बदल्न पाइने कारण, कति पटक बदल्न पाइन्छ, र 1 महिना·3 महिनाको समयसीमा कम्पनी परिवर्तन मा पहिल्यै पढिराख्नुहोस्।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- दलाललाई पैसा नदिनुहोस्। E-9 को काम सरकार र सरकारी निकायले मात्र गर्छन्। "छिटो पठाइदिन्छु", "राम्रो कम्पनीमा सारिदिन्छु" भन्ने सबै कुरा ठगी हुन्।
- राहदानी कम्पनीलाई नदिनुहोस्। कम्पनीले राहदानी वा विदेशी दर्ता कार्ड लियो भने सजाय हुन्छ। के गर्ने भन्ने कुरा राहदानी·विदेशी दर्ता कार्ड खोसेर राख्नु गैरकानुनी हो मा हेर्नुहोस्।
- नबुझेको कागजमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। दोभाषे माग्न सकिन्छ। हस्ताक्षर गरेको कागजको प्रतिलिपि अनिवार्य रूपमा लिनुहोस्।
- आफ्नो नाम अरूलाई प्रयोग गर्न नदिनुहोस्। आफ्नो नाममा मोबाइल, बैंक बुक वा खाता खोलेर अरूलाई दिनु अपराध हो।
- ठेगाना वा फोन नम्बर बदलिए जानकारी दिनुहोस्। 고용센터 (रोजगार केन्द्र) र 출입국·외국인관서 को सम्पर्क छुट्यो भने हानि हुन सक्छ।
- काम गर्ने ठाउँमा चाहिने आधारभूत कोरियाली भाषा कार्यस्थलको आधारभूत कोरियाली भाषा मा पहिल्यै सिकिराख्नुहोस्।
धेरैले सोध्ने प्रश्न
प्र. एयरपोर्टबाट कम्पनीसम्म एक्लै जानुपर्छ? उ. पर्दैन। एयरपोर्टबाट रोजगार तालिम केन्द्रसम्म सबै सँगै जानुहुन्छ। तालिम सकिएपछि कम्पनीको मान्छे लिन आउँछ।
प्र. रोजगार तालिमको बेला पनि तलब पाइन्छ? उ. श्रम सम्झौता कोरिया आएकै दिनदेखि लागू हुन्छ। तालिमको समयको तलब कसरी हिसाब गरियो, पहिलो तलब विवरण पत्रमा हेर्नुहोस्। केही गडबड लागे 1577-0071 मा सोध्नुहोस्।
प्र. विदेशी दर्ता कार्ड नभए अस्पताल जान पाइँदैन? उ. जान पाइन्छ। राहदानी लिएर गए हुन्छ। रोजगारदाताले 14 दिनभित्र स्वास्थ्य बीमाको सूचना दिन्छ। त्यसैले स्वास्थ्य बीमा लागू भयो कि भएन, कम्पनी वा 국민건강보험공단 (राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा सेवा) 1577-1000 मा सोध्नुहोस्।
प्र. नेपाली खानाका सामग्री ल्याउन पाइन्छ? उ. मासु, दूधबाट बनेका सामान र काँचो फलफूल पाइँदैन। सुकाएको मसला र राम्ररी प्याक गरिएको तयारी खाना प्रायः ल्याउन पाइन्छ। तर पक्का थाहा छैन भने एयरपोर्टको आगमन कक्षको क्वारेन्टाइन कार्यालयमा सोध्नुहोस्।
सहयोग पाउने ठाउँ
- 외국인종합안내센터 (विदेशीका लागि सूचना केन्द्र) 1345 (नेपाली भाषामा सोमबारदेखि शुक्रबार 09:00~18:00, शनिबार·आइतबार·सार्वजनिक बिदामा बन्द, फोन शुल्क लाग्छ, विदेशबाट +82-2-1345)
- 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श केन्द्र 1350 (तलब, काम गर्ने समय, कम्पनी परिवर्तन)
- 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) 1577-0071 (नेपाली भाषा उपलब्ध, वर्षभरि 365 दिन 09:00~18:00, शनिबार·सार्वजनिक बिदामा पालो-ड्युटीबाट सेवा, रोजगार अनुमति प्रणालीसँग जोडिएका गुनासा)
- 한국산업인력공단 1644-8000 (रोजगार तालिम, विदेशी कामदारका लागि विशेष बीमा)
- EPS Korea Section (नेपाल) — फोन 01-5186349 / 01-5186350, epsnepal.gov.np
- कोरियास्थित नेपाली दूतावास (주한 네팔대사관) — 서울특별시 성북구 선잠로2길 19, इमेल eonseoul@mofa.gov.np, श्रमसम्बन्धी समस्या labourkorea@mofa.gov.np, सोमबारदेखि शुक्रबार 09:30~17:30। फोन नम्बर दूतावासको वेबसाइट (kr.nepalembassy.gov.np) मा हेर्नुहोस्।
- आपतकालीन 112 (प्रहरी), 119 (एम्बुलेन्स)
- थप नम्बरहरू सहयोग पाउने ठाउँको पूरा सूची मा छन्।