कोरिया आउनु अघिको तयारी र आएपछिको पहिलो एक महिनाको चेकलिस्ट (E-9 नेपाली कामदारका लागि)
नेपालमा तयार गर्नुपर्ने कुरा र कोरिया आएपछि 30 दिनभित्र गर्नुपर्ने काम क्रमैसँग राखिएको छ।
एक नजरमा
- E-9 मा कोरिया आउने काम कोरिया सरकार र नेपाल सरकारले सिधै गर्छन्। निजी दलाल बीचमा आउन सक्दैनन्।
- नेपालमा क्रम यस्तो छ: परीक्षा → नामावलीमा दर्ता → रोजगार सम्झौता → जानुअघिको रोजगार तालिम → भिसा → प्रस्थान।
- कोरिया आएपछि पहिले रोजगार तालिम (2 रात 3 दिन, 16 घण्टाभन्दा बढी) लिनुहुन्छ, त्यसपछि कम्पनीमा जानुहुन्छ।
- कोरिया आएको पहिलो महिनामा गर्नुपर्ने काम विदेशी दर्ता, बीमा, बैंक खाता, मोबाइल फोन, सम्झौता पत्र जाँच हो।
- राहदानी सधैं आफैंसँग राख्नुहोस्। कम्पनीले राख्नु गैरकानुनी हो।
कहिले लागू हुन्छ
- EPS-TOPIK मा पास भएर कोरियामा काम गर्ने तयारी गरिरहेका नेपाली मानिस
- 근로계약서 (रोजगार सम्झौता पत्र) मा सही गरेर प्रस्थान मिति कुरिरहेका मानिस
- कोरिया आएको एक महिना नपुगेका E-9 कामदार
नेपालमा हुने प्रक्रिया (कोरिया आउनु अघि)
- EPS-TOPIK दिने र पास हुने — आवेदन र परीक्षा EPS Korea Section (Gwarkho, Lalitpur) ले चलाउँछ। परीक्षा दिन उमेर 18 वर्षदेखि 39 वर्षसम्म हुनुपर्छ, जेल सजाय हुने अपराधको रेकर्ड नहुनुपर्छ, र कोरियाबाट जबरजस्ती निकालिएको रेकर्ड नहुनुपर्छ। काम क्षेत्र अनुसार सीप परीक्षा (शारीरिक क्षमता·आधारभूत सीप·अन्तर्वार्ता) पनि हुन्छ।
- स्वास्थ्य परीक्षण — पठाउने संस्थाले तोकेको अस्पतालमा गर्नुहुन्छ। पास भएपछि मात्र जागिरका लागि आवेदन दिन पाइन्छ।
- रोजगार खोज्नेको नामावलीमा दर्ता — आवेदन खुलेको समयमा आवेदन दिएपछि EPS Korea Section ले नामावली बनाएर 한국산업인력공단 (कोरिया उद्योग जनशक्ति निगम, HRD Korea) मा पठाउँछ। नामावलीको म्याद हुन्छ। म्यादभित्र कुनै मालिकले नछानेमा फेरि परीक्षा दिनुपर्छ। ठ्याक्कै कति म्याद हो, EPS Korea Section को सूचनामा हेर्नुहोस्।
- मालिकले छान्ने र रोजगार सम्झौता गर्ने — कोरियाको मालिकले नामावलीबाट कामदार छानेपछि 한국산업인력공단 ले मानक 근로계약서 पठाइदिन्छ। तलब, काम गर्ने समय, काम क्षेत्र, बस्ने ठाउँ पढेर सहमति जनाउनुहोस्। सम्झौता पत्रको एक प्रति आफूले लिने हो। सही गर्नुअघि 근로계약서 जाँच्ने तरिका पढ्नुहोस्।
- श्रम स्वीकृति (노동허가) र कल्याणकारी कोष बुझाउने — नेपालको वैदेशिक रोजगार विभाग (DoFE) को श्रम स्वीकृति लिएपछि मात्र जान पाइन्छ। वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषमा रकम बुझाउने काम पनि सँगै हुन्छ। श्रम स्वीकृति लिएका कामदारले मात्र मृत्यु वा दुर्घटना हुँदा कल्याणकारी कोषबाट क्षतिपूर्ति पाउँछन्। रकम र कागजपत्र EPS Korea Section को सूचनामा हेर्नुहोस्।
- जानुअघिको रोजगार तालिम — पठाउने संस्थामा 45 घण्टाभन्दा बढी लिनुहुन्छ। कोरियाली भाषा 38 घण्टा, कोरियाली संस्कृति 4 घण्टा, श्रम कानुन·गुनासो व्यवस्थापन 2 घण्टा, औद्योगिक सुरक्षा 1 घण्टा। कुल घण्टा फेरिन सक्छ, त्यसैले EPS Korea Section को सूचनालाई आधार मान्नुहोस्।
- 사증발급인정서 (भिसा जारी गर्ने प्रमाणपत्र, CCVI) र भिसा — मालिकले कोरियाको न्याय मन्त्रालयबाट 사증발급인정서 लिएपछि EPS Korea Section ले नामावलीको सूचना निकाल्छ। त्यही कागजले नेपालस्थित कोरियाली दूतावासमा E-9 भिसाका लागि आवेदन दिने हो।
- प्रस्थान — EPS Korea Section ले जाने मिति र उडानको सूचना दिन्छ। पठाउने संस्थाका कर्मचारीको साथमा सबै सँगै जानुहुन्छ।
आधिकारिक खर्च भनेको परीक्षा शुल्क, स्वास्थ्य परीक्षण शुल्क, कल्याणकारी कोष, भिसा शुल्क, हवाई टिकट जस्ता EPS Korea Section ले सूचना निकालेका कुरा मात्र हुन्। त्यसबाहेक अरू पैसा माग्ने मानिस दलाल हो।
कोरिया आउनु अघिको सामान चेकलिस्ट
- राहदानी — म्याद सम्झौता अवधि (3 वर्ष) भन्दा राम्ररी बढी बाँकी छ कि छैन जाँच्नुहोस्। नपुगे जानुअघि नवीकरण गर्नुहोस्।
- 근로계약서 को प्रतिलिपि — कोरियाली र अङ्ग्रेजी (वा नेपाली) प्रति कागजमा छपाएर ल्याउनुहोस्।
- भिसा (사증) र 사증발급인정서 को प्रतिलिपि
- पासपोर्ट साइजको फोटो 6 वटा वा बढी — विदेशी दर्ता, बैंक, बीमाका कागजमा बारम्बार चाहिन्छ। सेतो पृष्ठभूमि र पछिल्लो 6 महिनाभित्र खिचेको फोटो।
- स्वास्थ्य परीक्षणको नतिजा, खाइरहेको औषधि र अङ्ग्रेजीमा लेखिएको प्रेस्क्रिप्सन (चिकित्सकको पर्चा)
- डिजिटल प्रति — राहदानी, सम्झौता पत्र, फोटो मोबाइल र क्लाउडमा राख्नुहोस् र परिवारलाई पनि पठाउनुहोस्।
- सुरुको नगद — 외국인등록증 (विदेशी दर्ता परिचयपत्र) नआउँदासम्म बैंक खाता खोल्न गाह्रो हुन सक्छ। पहिलो तलब नआउँदासम्म करिब एक महिना चल्ने पैसा तयार गर्नुहोस्। नेपाली रुपैयाँ कोरियाको बैंकमा साट्न गाह्रो हुन्छ। अमेरिकी डलर ल्याए विमानस्थल·बैंकमा 원 मा साट्न सजिलो हुन्छ।
- जाडोका लुगा — कोरियाको जाडोमा तापक्रम माइनस 10 डिग्रीभन्दा तल जान्छ। बाक्लो ज्याकेट, पन्जा, भित्री न्यानो लुगा तयार गर्नुहोस्।
- कामको पोशाक·सुरक्षा जुत्ता — कम्पनीले दिन्छ कि दिँदैन पहिल्यै सोध्नुहोस्।
- परिवार र कम्पनीको फोन नम्बर लेखेको कागज — मोबाइल बन्द भएको बेला काम लाग्छ।
भन्सार·क्वारेन्टाइन: ल्याउन नहुने कुरा
- मासु, सुकुटी, सोसेज, ह्याम, दूध, चिज जस्ता मासु र दुग्ध पदार्थ — ल्याउन बन्देज छ।
- ताजा फलफूल, फल खालका तरकारी — ल्याउन बन्देज छ। बीउ·बिरुवा·गानो ल्याउन नेपाल सरकारको क्वारेन्टाइन प्रमाणपत्र चाहिन्छ।
- यस्ता सामान नबताई ल्याएको भेटिए बढीमा 1,000만원 (1 करोड वोन) जरिवाना लाग्छ। ल्याइसकेको भए विमानस्थलको आगमन कक्षमा 농림축산검역본부 (कृषि·पशु क्वारेन्टाइन कार्यालय) मा जानकारी दिनुहोस्।
- औषधि — आफूले खाने औषधि 6 बोतल वा 3 महिनाको मात्राभित्र भए हुन्छ। निद्राको औषधि जस्ता लागूपदार्थ मिसिएका औषधिका लागि पहिल्यै 식품의약품안전처 (खाद्य तथा औषधि सुरक्षा कार्यालय) को स्वीकृति लिनुपर्छ। प्रेस्क्रिप्सन पनि सँगै ल्याउनुहोस्।
- नगद — अमेरिकी 10,000 डलर भन्दा बढी पैसा ल्याए भन्सारमा जानकारी दिनुहोस्।
कोरिया आएपछिको पहिलो एक महिनाको क्रम
- विमानस्थलमा आइपुग्नु — आप्रवासन जाँच सकिएपछि 한국산업인력공단 का कर्मचारीले जाँच गरेर रोजगार तालिम संस्थाको प्रतिनिधिलाई जिम्मा लगाउँछन्। एक्लै कतै जाने होइन। रोजगार सम्झौता कोरिया आएको दिनदेखि लागू हुन्छ।
- रोजगार तालिम (कोरिया आएको 15 दिनभित्र) — देश र काम क्षेत्र अनुसारको रोजगार तालिम संस्थामा 2 रात 3 दिन, 16 घण्टाभन्दा बढी तालिम लिनुहुन्छ। 고용허가제 (रोजगार अनुमति प्रणाली), श्रम कानुन, औद्योगिक सुरक्षा र कोरियाको जीवनबारे सिकाइन्छ। खर्च मालिकले तिर्छ। तालिमको अवधि काम गरेको अवधिमा गनिन्छ।
- स्वास्थ्य परीक्षण — रोजगार तालिमकै बेला तालिम संस्थामा हुन्छ। समस्या नआए मात्र कम्पनीमा जाने हो।
- विशेष बीमामा दर्ता — प्रायः रोजगार तालिमकै बेला सँगै हुन्छ। कामदारले गर्ने बीमा 귀국비용보험 (फर्कने खर्चको बीमा; सम्झौता लागू भएको मितिले 3 महिनाभित्र, नेपालका लागि 50만 원 अर्थात् 500,000 वोन) र 상해보험 (दुर्घटना बीमा; 15 दिनभित्र) हो। मालिकले गर्ने बीमा 출국만기보험 (प्रस्थान म्याद बीमा) र 임금체불보증보험 (तलब नदिएमा तिर्ने ग्यारेन्टी बीमा) (15 दिनभित्र) हो। विस्तृत कुरा 출국만기보험·귀국비용보험 लिने तरिका मा छ।
- कार्यस्थलमा पठाइने — स्वास्थ्य परीक्षणको नतिजामा समस्या नआए र तालिम सकिएपछि मालिक (वा जिम्मा दिइएको कर्मचारी) तालिम संस्थामा आएर लिएर जान्छन्। पुगेको ठाउँ सम्झौता पत्रमा लेखिएकै कम्पनी र काम क्षेत्र हो कि होइन जाँच्नुहोस्।
- विदेशी दर्ता (कोरिया आएको दिनदेखि 90 दिनभित्र) — कम्पनीको ठेगाना पर्ने 출입국·외국인관서 (आप्रवासन·विदेशी कार्यालय) मा आवेदन दिनुहोस्। राहदानी, फोटो, आवेदन फाराम चाहिन्छ र शुल्क 3만5천원 (35,000 वोन, नगद) हो। प्रायः कम्पनीले आवेदन दिन सघाउँछ। कसले कहिले आवेदन दिने हो, पहिलो हप्तामै कम्पनीलाई सोध्नुहोस्। परिचयपत्र आउन केही हप्ता लाग्छ।
- स्वास्थ्य बीमा — मालिकले काममा राखेको दिनदेखि 14 दिनभित्र दर्ताको सूचना दिन्छ। बीमा शुल्कको आधा भाग तलबबाट कट्छ। स्वास्थ्य बीमा दर्ता र बीमा शुल्क पढ्नुहोस्।
- 4대보험 (चार प्रमुख बीमा) जाँच — 산재보험 (काममा हुने दुर्घटनाको बीमा) को पूरा रकम मालिकले तिर्छ। 국민연금 (राष्ट्रिय पेन्सन) नेपाली नागरिकलाई लागू नहुने भनी जानकारी दिइन्छ। 4대보험 पूरा जानकारी मा हेर्नुहोस्।
- बैंक खाता — 외국인등록증 आएपछि 근로계약서 (वा 재직증명서, काम गरिरहेको प्रमाणपत्र) लिएर बैंक जानुहोस्। परिचयपत्र नआउँदै राहदानी र सम्झौता पत्रले खोलिदिने बैंक पनि छन्। बैंक खाता खोल्ने र चेक कार्ड हेर्नुहोस्। तलब आफ्नै नामको खाता मा लिने हो।
- मोबाइल फोन — परिचयपत्र नआउँदासम्म राहदानीले प्रिपेड सिम चलाउनुहोस्। राहदानीले मात्र प्रिपेड फोन चलाउने तरिका मा क्रम दिइएको छ।
- पैसा पठाउने तयारी — खाता र मोबाइल भएपछि पैसा पठाउने तरिका तुलना गर्नुहोस्। पैसा पठाउने तरिकाको तुलना हेर्नुहोस्।
- छात्रावास·बास-खानाको शुल्क जाँच — बास-खानाको शुल्क तलबबाट काट्न कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। रकम र सुविधा छात्रावासका नियम र बास-खानाको शुल्क सँग तुलना गर्नुहोस्।
- पहिलो 급여명세서 (तलब विवरण) जाँच — पहिलो तलब पाएपछि विवरणमा भएको आधार तलब, ओभरटाइम भत्ता र कट्टी गरिएका रकम सम्झौता पत्रसँग मिलाएर हेर्नुहोस्। 2026 को न्यूनतम पारिश्रमिक घण्टाको 10,320원, महिनाको 2,156,880원 (हप्ताको 40 घण्टा) हो।
- कार्यस्थल परिवर्तनका नियम थाहा पाउने — कम्पनी फेर्न पाइने कारण र पटक, 1 महिना·3 महिनाको म्याद कार्यस्थल परिवर्तन मा पहिल्यै पढ्नुहोस्।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- दलाललाई पैसा नदिनुहोस्। E-9 सरकार र सरकारी संस्थाले मात्र चलाउँछन्। "छिटो पठाइदिन्छु", "राम्रो कम्पनीमा फेरिदिन्छु" भन्ने कुरा सबै ठगी हुन्।
- राहदानी कम्पनीलाई नराख्न दिनुहोस्। कम्पनीले राहदानी वा 외국인등록증 लिएर राखे सजायको विषय हुन्छ। राहदानी·외국인등록증 खोस्नु गैरकानुनी हो मा के गर्ने भन्ने हेर्नुहोस्।
- नबुझेको कागजमा सही नगर्नुहोस्। दोभाषे माग्न पाइन्छ। सही गरेको कागजको प्रतिलिपि अवश्य लिनुहोस्।
- आफ्नो नाम अरूलाई नदिनुहोस्। मोबाइल, ब्यांकबुक, खाता आफ्नो नाममा बनाएर अरूलाई दिनु अपराध हो।
- ठेगाना·फोन नम्बर फेरिए जानकारी दिनुहोस्। 고용센터 (रोजगार केन्द्र) र 출입국·외국인관서 को सम्पर्क छुटे नोक्सान हुन्छ।
- कामको ठाउँमा चाहिने आधारभूत कोरियाली भाषा कार्यस्थलको आधारभूत कोरियाली मा पहिल्यै सिक्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
Q. विमानस्थलबाट कम्पनीसम्म एक्लै जानुपर्छ? A. पर्दैन। विमानस्थलबाट रोजगार तालिम संस्थासम्म सँगै जानुहुन्छ, र तालिम सकिएपछि कम्पनीको मान्छे लिन आउँछ।
Q. रोजगार तालिमको अवधिमा पनि तलब आउँछ? A. रोजगार सम्झौता कोरिया आएको दिनदेखि लागू हुन्छ। तालिम अवधिको तलब कसरी हिसाब गरियो, पहिलो 급여명세서 मा हेर्नुहोस् र अनौठो लागे 1577-0071 मा सोध्नुहोस्।
Q. 외국인등록증 नभए अस्पताल जान पाइँदैन? A. जान पाइन्छ। राहदानी लिएर जानुहोस्। मालिकले 14 दिनभित्र स्वास्थ्य बीमाको सूचना दिने भएकाले, स्वास्थ्य बीमा लागू भयो कि भएन कम्पनी वा 국민건강보험공단 (राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा निगम) 1577-1000 मा सोध्नुहोस्।
Q. नेपाली खानाका सामान ल्याउन मिल्छ? A. मासु, दुग्ध पदार्थ र ताजा फलफूल मिल्दैन। सुकेका मसला र प्याकिङ गरिएका प्रशोधित खाना प्रायः मिल्छ, तर पक्का थाहा नभए विमानस्थलको आगमन कक्षमा रहेको क्वारेन्टाइन कार्यालयमा सोध्नुहोस्।
सहयोग पाउने ठाउँ
- 외국인종합안내센터 (विदेशीका लागि एकीकृत सूचना केन्द्र) 1345 (नेपाली भाषा हुन्छ, विदेशबाट +82-2-1345)
- 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श केन्द्र 1350 (तलब, काम गर्ने समय, कार्यस्थल परिवर्तन)
- 외국인력상담센터 (विदेशी जनशक्ति परामर्श केन्द्र) 1577-0071 (नेपाली भाषा हुन्छ, 고용허가제 सम्बन्धी गुनासो)
- 한국산업인력공단 1644-8000 (रोजगार तालिम, विशेष बीमा)
- EPS Korea Section (नेपाल) — फोन 01-5186349 / 01-5186350, epsnepal.gov.np
- कोरियास्थित नेपाली राजदूतावास — 서울특별시 성북구 선잠로2길 19, इमेल eonseoul@mofa.gov.np, श्रम समस्याका लागि labourkorea@mofa.gov.np, कार्यदिनमा 09:30~17:30। फोन नम्बर दूतावासको वेबसाइट (kr.nepalembassy.gov.np) मा हेर्नुहोस्।
- आपत्कालीन 112 (प्रहरी), 119 (एम्बुलेन्स)
- थप नम्बर सहयोग पाउने ठाउँको पूरा सूची मा छन्।