4대보험 (चार प्रमुख बीमा) को पूरा जानकारी — तलबबाट के के कटिन्छ

국민연금 (राष्ट्रिय पेन्सन)·건강보험 (स्वास्थ्य बीमा)·고용보험 (रोजगार बीमा)·산재보험 (कार्यस्थल दुर्घटना बीमा) विदेशी कामदारलाई कसरी लागू हुन्छ भन्ने कुरा यहाँ मिलाएर राखिएको छ।

एकै नजरमा

4대보험 भनेको 국민연금 (राष्ट्रिय पेन्सन), 건강보험 (स्वास्थ्य बीमा), 고용보험 (रोजगार बीमा), 산재보험 (कार्यस्थल दुर्घटना बीमा) हो।
산재보험 को शुल्क पूरै रोजगारदाताले तिर्छ। तलबबाट कटिँदैन।
건강보험 आधा-आधा तिर्नुपर्छ। 2026 मा कार्यस्थल बीमाको दर 7.19% छ।
국민연금 नागरिकता अनुसार फरक हुन्छ। नेपाललाई लागू नहुने देशको रूपमा जानकारी दिइएको छ।
तलबबाट कटेको विवरण 임금명세서 (तलब विवरण पत्र) मा अनिवार्य रूपमा लेखिएको हुनुपर्छ।

बीमा अनुसार जानकारी

बीमा	कसले तिर्ने	E-9 लाई लागू	सम्पर्क
산재보험	पूरै रोजगारदाताले	अनिवार्य रूपमा समावेश	근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) 1588-0075
건강보험	कामदार र रोजगारदाताले आधा-आधा	कार्यस्थल बीमामा अनिवार्य	국민건강보험공단 (राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा निगम) 1577-1000
고용보험	बीमाको कार्यक्रम अनुसार फरक (तल हेर्नुहोस्)	चरण-चरणमा अनिवार्य	고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) 1350
국민연금	कामदार र रोजगारदाताले आधा-आधा	नागरिकता अनुसार फरक	국민연금공단 (राष्ट्रिय पेन्सन निगम) 1355

1. 산재보험

काम गर्दा चोट लाग्दा वा बिरामी हुँदा उपचार खर्च र काम गर्न नसकेको अवधिको भत्ता (휴업급여) पाइने बीमा हो।
E-9 कामदार राख्ने कार्यस्थल अनिवार्य रूपमा समावेश हुन्छ। शुल्क पूरै रोजगारदाताले तिर्छ।
कम्पनीले बीमामा दर्ता गरेको नभए पनि दुर्घटनामा परेको कामदारले क्षतिपूर्ति माग्न सक्छ।
대법원 (सर्वोच्च अदालत) ले काम गर्ने अनुमति नभएको विदेशीले पनि साँच्चै काम गरेको र तलब लिएको भए उसलाई कामदार मानेर 요양급여 (उपचार सुविधा) पाउने भनी निर्णय गरेको छ (1995 सेप्टेम्बर 15 मा सुनाइएको 94누12067 फैसला)। अर्थात् दर्ता नभएका (भिसा अवधि नाघेका) व्यक्तिले पनि 산재 को निवेदन दिन सक्छन्।
निवेदन र परामर्शका लागि 근로복지공단 1588-0075 मा सम्पर्क गर्नुहोस्।

2. 건강보험

2026 मा कार्यस्थल बीमाको दर 7.19% छ। कामदार र रोजगारदाताले आधा-आधा तिर्ने भएकाले कामदारको भाग करिब 3.6% हुन्छ।
यसमा 장기요양보험료 (दीर्घकालीन हेरचाह बीमा शुल्क) थपिन्छ। 2026 मा यो आयको 0.9448% (건강보험 शुल्कको 13.14%) हो र यो पनि आधा-आधा तिरिन्छ।
E-9 र H-2 लाई कार्यस्थल बीमा अनिवार्य रूपमा लागू हुन्छ। रोजगारदाताले काममा राखेको दिनदेखि 14 दिनभित्र बीमामा दर्ता गर्ने सूचना (자격취득 신고) दिनुपर्छ।
विदेशीका लागि छुट्टै परामर्श नम्बर 033-811-2000 हो (अंग्रेजी·चिनियाँ·भियतनामी·उज्बेक), मुख्य नम्बर 1577-1000 हो।

3. 고용보험

E-9 र H-2 कामदारका लागि 고용보험 कार्यस्थलको आकार अनुसार चरण-चरणमा अनिवार्य बनाइएको हो।

कार्यस्थलको आकार	लागू भएको मिति
नियमित 30 जना वा बढी	2021 जनवरी 1
नियमित 10 जना वा बढी, 30 जनाभन्दा कम	2022 जनवरी 1
नियमित 10 जनाभन्दा कम	2023 जनवरी 1

यहाँ एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा छ। 고용보험법 धारा 10-2 अनुसार अनिवार्य रूपमा लागू हुने भाग भनेको 고용안정·직업능력개발사업 (रोजगार स्थिरता र सीप विकास कार्यक्रम) हो। यसको शुल्क पूरै रोजगारदाताले तिर्छ।

실업급여 (बेरोजगारी भत्ता) (परिच्छेद 4) र 육아휴직급여 (शिशु हेरचाह बिदा भत्ता) आदि (परिच्छेद 5) निवेदन दिएको अवस्थामा मात्र लागू हुन्छ। निवेदन रोजगारदाता मार्फत दिनुपर्ने व्यवस्था छ, र 법제처 (सरकारी कानुन व्याख्या गर्ने निकाय) ले रोजगारदाता सहमत नभएमा निवेदन पेस गर्नुपर्ने बाध्यता छैन भनी व्याख्या गरेको छ। 실업급여 को बीमा दर 1.8% हो र कामदार तथा रोजगारदाताले 0.9%-0.9% तिर्छन्।

실업급여 पाउनका लागि

काम छोड्नुभन्दा अघिको 18 महिनामा 피보험단위기간 (बीमा गणना हुने कामको दिन) 180 दिन वा बढी हुनुपर्छ।
आफ्नै इच्छाले छोडेको होइन, बाध्य भएर काम छोडेको हुनुपर्छ। तलब नदिएको जस्ता उचित कारण भएर छोडेको पनि मान्यता पाउन सक्छ।
काम गर्ने इच्छा र क्षमता हुनुपर्छ र सक्रिय रूपमा नयाँ काम खोज्ने काम गरिरहेको हुनुपर्छ।

E-9 कामदारले कार्यस्थल परिवर्तनको निवेदन दिएर नयाँ कम्पनी खोज्ने बेलामा 실업급여 पाउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने कुरा, 실업급여 मा समावेश थियो कि थिएन र काम छोड्नुको कारण के थियो भन्ने कुरामा भर पर्छ। आफ्नो अवस्था यसमा पर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा आफ्नो क्षेत्रको 고용센터 वा 1350 मा पक्का गर्नुहोस्। (आधिकारिक पुष्टि आवश्यक)

4. 국민연금

국민연금 मा 상호주의 원칙 (आपसी व्यवहारको सिद्धान्त) लागू हुन्छ। यसको अर्थ हो — त्यो देशले कोरियालीलाई 국민연금 जस्तै पेन्सन दिने भएमा मात्र त्यो देशका नागरिकलाई कोरियाले पनि दिन्छ।

नेपाली नागरिक लाई 상호주의 अनुसार कार्यस्थल बीमामा अनिवार्य समावेश नहुने देश को रूपमा जानकारी दिइएको छ। अर्थात् सिद्धान्तमा 국민연금 मा समावेश हुँदैन र तलबबाट 국민연금 कटिँदैन।
समावेश नहुने भएकाले 반환일시금 (जम्मा भएको पेन्सन एकमुष्ट फिर्ता) पनि लागू हुँदैन। 국민연금공단 ले जनाएको 반환일시금 पाउने देशको सूची (सामाजिक सुरक्षा सम्झौता गरेका देश र 상호주의 लागू हुने देश) मा नेपाल छैन।
2026 मा 국민연금 को बीमा दर 9% बाट 9.5% मा बढेको छ। समावेश हुने कामदारले रोजगारदातासँग आधा-आधा (प्रत्येकले 4.75%) तिर्छन्।
देश अनुसारको सूची परिवर्तन हुन सक्छ। आफ्नो नागरिकता कुनमा पर्छ भन्ने कुरा 국민연금공단 1355 मा पक्का गर्नुहोस्।

급여명세서 (तलब विवरण पत्र) कसरी पढ्ने

2021 नोभेम्बर 19 देखि रोजगारदाताले तलब दिने प्रत्येक पटक 임금명세서 दिनुपर्छ (근로기준법 धारा 48 को दफा 2)। कागजमा वा इलेक्ट्रोनिक कागजातमा दिन सकिन्छ।

विवरण पत्रमा तलका कुरा हुनुपर्छ।

कामदार चिनिने जानकारी (नाम, जन्म मिति आदि)
तलब दिएको मिति र कुल तलब
आधारभूत तलब, भत्ता, बोनस आदि प्रत्येक भागको रकम
कामको समय अनुसार फरक पर्ने भागको हिसाब गर्ने तरिका
कटाइएको प्रत्येक भागको रकम र कुल कट्टी

कट्टीको भागमा सामान्यतया यी नामहरू देखिन्छन्।

विवरण पत्रमा लेखिएको	यो के हो
건강보험	국민건강보험 शुल्क (कामदारले तिर्ने भाग)
장기요양보험	건강보험 शुल्कको आधारमा थपिने बीमा शुल्क
고용보험	실업급여 को बीमा शुल्क (कामदारले तिर्ने भाग)
국민연금	पेन्सन बीमा शुल्क (समावेश हुने भएमा)
소득세 (आय कर), 지방소득세 (स्थानीय आय कर)	कर
기숙사비 (डेरा/छात्रावास शुल्क), 식대 (खाना खर्च)	लिखित सहमति भएमा मात्र कटाउन मिल्छ

산재보험 को शुल्क कामदारले तिर्दैन, त्यसैले कट्टीको भागमा देखिनु हुँदैन।

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

तलब पूरै दिनुपर्ने नियम हो (근로기준법 धारा 43)। कानुन वा 단체협약 (कामदार संघ र कम्पनीबीचको सम्झौता) मा तोकिएको बाहेक मनपरी कटाउन मिल्दैन।
임금명세서 नदिएमा, कुनै भाग छुटाएमा, वा सत्य नभएको कुरा लेखेमा 500만 원 भन्दा कम जरिवाना लाग्न सक्छ।
डेरा र खानाको खर्च कटाउन कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। बिजुली·ग्यास जस्ता घटबढ हुने खर्च वास्तविक खर्च अनुसार पछि हिसाब मिलाउने नियम हो।
विवरण पत्र बुझ्न सक्नुभएन भने फोटो खिचेर राख्नुहोस् र 1345 वा 1350 मा परामर्श लिनुहोस्।

गलत कट्टी भएको बेला जाँच्ने क्रम

임금명세서 लिनुहोस्। नदिएमा माग्नुहोस्।
कटाइएको प्रत्येक भागको रकम लेखेर राख्नुहोस्।
सम्बन्धित निगममा सिधै पक्का गर्नुहोस्। 건강보험 1577-1000 (विदेशी 033-811-2000), 국민연금 1355, 고용·산재보험 1588-0075 हो। साँच्चै दर्ता भएको रकम र विवरण पत्रको रकम उस्तै हो कि भनेर सोध्नुहोस्।
रकम फरक भएमा वा कारणै नभई कटाइएको भएमा 고용노동부 1350 मा परामर्श लिनुहोस् र आफ्नो क्षेत्रको 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा 진정 (उजुरी) दिन सक्नुहुन्छ।
मुद्दासम्मै जानुपर्ने भएमा 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) 132 बाट निःशुल्क कानुनी सहायता पाउन सकिन्छ।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

प्रश्न. कम्पनीले 4대보험 मा दर्ता गरेको छैन भन्छ। उत्तर. 산재보험 र 건강보험 मा दर्ता नभए पनि कामदारको अधिकार हराउँदैन। प्रत्येक निगममा दर्ता भएको छ कि छैन भनेर खोजी गर्नुहोस्।

प्रश्न. तलबबाट 국민연금 कटिरहेको छ। उत्तर. नागरिकता र 체류자격 (बसाइको प्रकार) अनुसार समावेश हुने हुन सक्छ। 1355 मा फोन गरेर दर्ताको विवरण पक्का गर्नुहोस्।

प्रश्न. 퇴직금 (जागिर छोड्दा पाइने रकम) र 4대보험 फरक हो? उत्तर. फरक हो। 퇴직금 बीमा होइन, र E-9 का लागि 출국만기보험 (देश फर्कँदा पाइने बीमा) बाट हिसाब मिलाउने नियम हो।

प्रश्न. परामर्श लिँदा कम्पनीले थाहा पाउँछ? उत्तर. निगममा खोजी गर्दा आफ्नो पहिचान पुष्टि गरे मात्र पुग्छ। 진정 दिएमा कम्पनीले थाहा पाउँछ, तर त्यही कारणले हानि पुर्‍याउन निषेध गरिएको छ।

सहयोग पाउने ठाउँ

고용노동부 1350 / 고용24 work24.go.kr
근로복지공단 1588-0075 / comwel.or.kr
국민건강보험공단 1577-1000, विदेशी 033-811-2000 / nhis.or.kr
국민연금공단 1355 / nps.or.kr
외국인종합안내센터 (विदेशीका लागि समग्र सूचना केन्द्र) 1345

केही सोध्नु छ? यहाँ प्रश्न गर्नुहोस्

अन्तिम जाँच: Mon Sep 07

कानुनी आधार

국민연금법 제126조(외국인에 대한 적용) (राष्ट्रिय पेन्सन ऐन धारा 126 — विदेशीलाई लागू हुने व्यवस्था)
고용보험법 제10조의2(외국인근로자에 대한 적용) (रोजगार बीमा ऐन धारा 10-2 — विदेशी कामदारलाई लागू हुने व्यवस्था)
근로기준법 제43조(임금 지급), 제48조제2항(임금명세서 교부) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 43 — तलब भुक्तानी, धारा 48 को दफा 2 — तलब विवरण पत्र दिनुपर्ने)

स्रोत

कोरियाली मूल हेर्नुहोस्