रोजगार सम्झौता पत्र (근로계약서) कसरी जाँच्ने
मानक रोजगार सम्झौता पत्रमा हुने बुँदाहरू, सही गर्नुअघि जाँच्नुपर्ने कुरा, र सम्झौता र वास्तविक काम फरक भए के गर्ने
छोटकरीमा
- E-9 कामदारले कानुनले तोकेको मानक रोजगार सम्झौता पत्र (표준근로계약서) प्रयोग गर्छन्। यसमा कोरियाली भाषा र आफ्नो देशको भाषा दुवै लेखिएको हुन्छ।
- रोजगारदाताले मानक रोजगार सम्झौता पत्र प्रयोग नगरे 500만원 सम्म प्रशासनिक जरिवाना (과태료) हुन्छ।
- कामका सर्तहरू लेखेर नदिए 근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) अनुसार 500만원 सम्म जरिवाना (벌금, अदालतबाट हुने सजाय) हुन्छ।
- प्रतिलिपि (कपी) अनिवार्य रूपमा लिएर राख्नुहोस्। फोटो पनि खिचेर राख्नुहोस्। पछि विवाद भयो भने यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्रमाण हो।
- बुझ्न नसकेको भागमा सही (हस्ताक्षर) नगर्नुहोस्। तपाईं दोभाषे माग्न सक्नुहुन्छ।
मानक रोजगार सम्झौता पत्रमा हुने बुँदाहरू
तलको सूची सामान्य मानक रोजगार सम्झौता पत्र (फारम नं. 6, 별지 제6호서식) अनुसार हो। कृषि, पशुपालन र माछापालन क्षेत्रको फारम छुट्टै छ। सूचीको तलको व्याख्या हेर्नुहोस्। फारम परिवर्तन हुन सक्छ, त्यसैले तपाईंले पाएको सम्झौता पत्रसँग तुलना गरेर हेर्नुहोस्।
सम्झौता पत्रको सबैभन्दा माथि '사용자' (रोजगारदाता) कोठामा कम्पनीको नाम (업체명), कम्पनीको ठेगाना (소재지), मालिकको नाम र फोन नम्बर लेखिन्छ। '근로자' (कामदार) कोठामा कामदारको नाम, जन्म मिति र आफ्नो देशको ठेगाना लेखिन्छ।
- 근로계약기간 (सम्झौताको अवधि) — सम्झौता अवधि (नयाँ आएका वा फेरि आएका मानिसको लागि कति महिना, कार्यस्थल सरेका मानिसको लागि सुरु हुने दिन र सकिने दिन), परीक्षण अवधि (수습기간) राख्ने कि नराख्ने। महिना कोरिया आइपुगेको दिनदेखि गनिन्छ। 성실재입국 (इमानदार कामदार पुनःप्रवेश) बाट आएका मानिसको लागि काम सुरु गरेको दिनदेखि गनिन्छ।
- 근로장소 (काम गर्ने ठाउँ) — वास्तवमा काम गर्ने ठाउँ लेख्ने कोठा हो। "कामदारलाई यो सम्झौता पत्रमा तोकेको ठाउँबाहेक अन्य ठाउँमा काम गराउन पाइँदैन" भन्ने वाक्य पनि छ।
- 업무내용 (कामको विवरण) — उद्योगको प्रकार, व्यवसायको विवरण, गर्नुपर्ने काम
- 근로시간 (काम गर्ने समय) — काम सुरु हुने र सकिने समय, सिफ्ट (पालो) प्रणाली हो कि होइन, दिनको औसत ओभरटाइम घण्टा
- 휴게시간 (आराम समय) — दिनको कति मिनेट
- 휴일 (बिदा) — आइतबार, सार्वजनिक बिदा, शनिबार आदि
- 임금 (तलब) — मासिक नियमित तलब (통상임금), आधारभूत तलब (기본급), भत्ता, बोनस, परीक्षण अवधिको तलब। सामान्य फारममा ओभरटाइम, रातको काम र बिदाको दिनको कामका लागि नियमित तलबको 50% थप दिइने वाक्य पनि छ (सधैं 4 जना वा कम कामदार भएको कार्यस्थलमा लागू हुँदैन)।
- 임금 지급일 (तलब पाउने दिन) — हरेक महिनाको कति गते
- 지급 방법 (तलब दिने तरिका) — हातमै दिने वा बैंक खातामा हाल्ने। रोजगारदाताले कामदारको नाममा भएको बैंक खाता (बैंक बुक) र छाप (도장) आफूसँग राख्न पाउँदैन भन्ने वाक्य छ।
- 숙식 제공 (बस्ने र खाने सुविधा) — बस्ने ठाउँ दिन्छ कि दिँदैन, कस्तो प्रकारको हो, कामदारले कति पैसा तिर्नुपर्छ, खाना दिन्छ कि दिँदैन, खानाको लागि कामदारले कति तिर्नुपर्छ
- सम्झौता पालना — रोजगारदाता र कामदार दुवैले रोजगार सम्झौता, 취업규칙 (कार्यस्थलको नियमावली) र 단체협약 (सामूहिक सम्झौता) पालना गर्नुपर्छ भन्ने वाक्य
- अन्य कुराहरू — सम्झौता पत्रमा नभएका कुरामा 「근로기준법」 अनुसार हुन्छ भन्ने वाक्य
कृषि, पशुपालन र माछापालन क्षेत्रमा फारम नं. 6-2 (별지 제6호의2서식) प्रयोग हुन्छ। बुँदाका नम्बर उही हुन्, तर विवरण अलि फरक छ।
- 근로시간 (काम गर्ने समय) — काम सुरु हुने र सकिने समय, र महिनामा कति घण्टा भनेर लेखिन्छ। सिफ्ट प्रणाली र दिनको औसत ओभरटाइमको कोठा छैन।
- 「근로기준법」 धारा 63 अनुसार काम गर्ने समय, आराम र बिदाका नियम लागू हुँदैन भन्ने वाक्य छ।
- खेतीको व्यस्त र फुर्सदको मौसम (माछापालनमा माछा धेरै पर्ने र कम पर्ने मौसम) वा मौसम (हावापानी) अनुसार दिनको काम गर्ने समय सम्झौता पत्रमा लेखिएको समयभित्र परिवर्तन गर्न सकिन्छ भनेर लेखिएको हुन्छ।
- 휴게시간 (आराम समय) — दिनमा कति पटक, जम्मा कति घण्टा कति मिनेट भनेर लेखिन्छ।
- 휴일 (बिदा) — हप्तामा 1 पटक, महिनामा 2 पटक जस्तै बिदाको संख्या लेखिन्छ। आइतबार वा शनिबार जस्ता बार छान्ने कोठा छैन। खेतीको व्यस्त मौसम (माछापालनमा माछा धेरै पर्ने मौसम) को बिदा संख्या छुट्टै लेखिन्छ।
- 임금 (तलब) — मासिक नियमित तलबको कोठाको सट्टा मासिक, घण्टाको, दैनिक वा साप्ताहिक तलबमध्ये एउटा र रकम, बोनस र भत्ता दिन्छ कि दिँदैन भनेर लेखिन्छ। ओभरटाइमको लागि सम्झौता पत्रमा लेखिएको प्रतिघण्टा रकम पाइन्छ। 50% थप पाइने वाक्य राति 10 बजेदेखि भोलिपल्ट बिहान 6 बजेसम्मको रातको कामको लागि मात्र छ (सधैं 4 जना वा कम कामदार भएको कार्यस्थलमा लागू हुँदैन)।
सही गर्नुअघि जाँच्नुपर्ने कुरा
- खाली कोठा छ भने सही नगर्नुहोस्। खाली कोठामा पछि अर्कै अंक भरिन सक्छ।
- तलब हिसाब गरेर हेर्नुहोस्। 2026 सालको न्यूनतम तलब (최저임금) घण्टाको 10,320원 हो, हप्तामा 40 घण्टा अनुसार महिनाको 2,156,880원 हो। नियम अनुसार यो भन्दा कम हुनु हुँदैन। परीक्षण अवधिको तलब यो भन्दा कम लेखिएको छ भने सही गर्नुअघि 1577-0071 वा 1350 मा सोध्नुहोस्।
- काम गर्ने समय र आराम समय हेर्नुहोस्। दिनमा कति घण्टा काम गर्ने, आराम गर्ने समय कहिले हो जाँच्नुहोस्।
- ओभरटाइम, रातको काम र बिदाको दिनको कामको भत्ता कसरी हिसाब हुन्छ जाँच्नुहोस्।
- बस्ने र खाने खर्च कति तिर्नुपर्छ जाँच्नुहोस्। बस्ने ठाउँको खर्च तलबबाट काट्न कामदारको लिखित सहमति चाहिन्छ। बिजुली, ग्यास जस्ता घटबढ हुने खर्च वास्तवमा जति प्रयोग भयो त्यति पछि हिसाब गर्नु नियम हो।
- सबैभन्दा माथि '사용자' कोठाको कम्पनीको नाम र ठेगाना, र 근로장소 (काम गर्ने ठाउँ) कोठा वास्तवमा काम गर्ने ठाउँसँग मिल्छ कि मिल्दैन हेर्नुहोस्। फरक छ भने त्यहीँ सोध्नुहोस्।
- कामको विवरण अन्तर्वार्ता (इन्टरभ्यु) मा सुनेको कुरासँग मिल्छ कि मिल्दैन हेर्नुहोस्।
- बुझ्न नसकेको बुँदा छ भने सही नगरी पहिले दोभाषे माग्नुहोस्।
प्रतिलिपि राख्ने
- सही गरेपछि प्रतिलिपि (कपी) माग्नुहोस्। रोजगारदाताले कामका सर्तहरू लेखिएको कागज दिनैपर्छ।
- पाएको सम्झौता पत्रको फोटो खिचेर मोबाइल र इमेलमा राख्नुहोस्।
- आफ्नो देशमा परिवारलाई पनि फोटो पठाएर राख्नु सुरक्षित हुन्छ।
- 급여명세서 (तलब विवरण पत्र / पे स्लिप), काममा आउने-जाने समयको रेकर्ड र बैंक खातामा तलब आएको विवरण पनि सँगै जम्मा गरेर राख्नुहोस्।
सम्झौता पत्र र वास्तविक काम फरक भए
| फरक कुरा | के गर्ने |
|---|---|
| तलब सम्झौता पत्रमा भन्दा कम छ | यो तलब नतिरेको (임금체불) हो। 노동포털 (श्रम पोर्टल, labor.moel.go.kr) मा उजुरी (진정) दिनुहोस् वा 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा जानुहोस्। परामर्शको लागि 1350। |
| काम गर्ने समय धेरै लामो छ | काममा आउने-जाने समयको रेकर्ड राख्नुहोस् र 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) मा उजुरी दिनुहोस्। |
| गर्ने काम सम्झौता पत्रसँग फरक छ | 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा परामर्श लिनुहोस्। रोजगारदाताले कामका सर्त उल्लङ्घन गरेमा रोजगारदाताको गल्ती (사업주 귀책) को कारणले कार्यस्थल परिवर्तन गर्न सकिने कारण बन्न सक्छ। |
| अर्को कम्पनी वा अर्को ठाउँमा पठाउँछ | सम्झौता पत्रमा तोकेको ठाउँबाहेक अन्य ठाउँमा काम गराउन पाइँदैन भनेर लेखिएको छ। 고용센터 र 1345 मा सोध्नुहोस्। |
| बस्ने ठाउँको खर्च सहमति बिना काट्छ | लिखित सहमति बिना काट्नु समस्या हो। तलब विवरण पत्र जम्मा गरेर 고용노동부 मा उजुरी दिनुहोस्। |
रोजगारदाताको गल्तीको कारणले कार्यस्थल परिवर्तन गरे परिवर्तन गरेको संख्यामा गनिँदैन। निवेदन रोजगार सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र दिनुपर्छ। निवेदन दिने ठाउँ काम गरिरहेको कार्यस्थलको ठेगाना हेर्ने 고용센터 हो।
सम्झौता नवीकरण गर्दा
- काम गर्ने अवधि (취업활동기간) थप गर्दा वा फेरि रोजगारी (재고용) पाउँदा नयाँ सम्झौता पत्र बनाइन्छ। पहिलो पटक जस्तै ध्यान दिएर पढ्नुहोस्।
- तलब, काम गर्ने समय, बस्ने र खाने खर्च पहिलेभन्दा खराब भयो कि भएन तुलना गर्नुहोस्। यसको लागि पुरानो सम्झौता पत्रको प्रतिलिपि चाहिन्छ।
- सम्झौता अवधिको सुरु हुने दिन र सकिने दिन जाँच्नुहोस्। भिसाको अवधिसँग मिल्छ कि मिल्दैन पनि हेर्नुहोस्।
- नवीकरण गरेको सम्झौता पत्रको पनि प्रतिलिपि लिनुहोस्।
- सही गर्न हतार गराए "एक दिन सोचेर भन्छु" भन्न सक्नुहुन्छ।
दोभाषे कसरी माग्ने
- मानक रोजगार सम्झौता पत्र कोरियाली भाषा र आफ्नो देशको भाषा दुवै लेखिएको फारम हो। पहिले आफ्नो भाषाको भाग पढ्नुहोस्।
- 1577-0071 (외국인력상담센터, विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) ले नेपाली सहित धेरै भाषामा परामर्श दिन्छ। वर्षको 365 दिन, बिहान 9 बजेदेखि बेलुका 6 बजेसम्म फोन उठाउँछ। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा पालो (ड्युटी) राखेर चल्छ। रोजगारदातासँग कुरा नबुझिँदा 3 जना जोडिने फोन (3자 통화) बाट दोभाषे सेवा पाउन सकिन्छ।
- 1345 (외국인종합안내센터, विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र) ले बसाइ (भिसा) र दैनिक जीवनसम्बन्धी परामर्श दिन्छ। नेपाली भाषाको परामर्श सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म 09:00~18:00 हो। रोजगारदातासँगको फोन वा सम्झौता पत्रको व्याख्या पनि अनुवाद गरिदिन्छ कि दिँदैन, पहिले 1345 मा सोध्नुहोस्।
- 고용센터 जाँदा पहिले नै "दोभाषे चाहिन्छ (통역이 필요합니다)" भने सहयोग पाउन सकिन्छ।
- रोजगारदाताको अगाडि फोन गर्न गाह्रो भए बाहिर गएर फोन गर्दा हुन्छ।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- दुईवटा सम्झौता पत्रमा सही गर्न भने शंका गर्नुहोस्। वास्तविक सर्तभन्दा फरक कागज बनाउन खोजेको हुन सक्छ।
- "अहिले सही गर, पछि सच्याउँला" भन्ने कुरामा विश्वास नगर्नुहोस्।
- खाली कागज वा राजीनामा पत्र (사직서) मा पहिले नै सही नगर्नुहोस्।
- तलब बैंक खातामा लिनुहुन्छ भने अनिवार्य रूपमा आफ्नै नामको खातामा लिनुहोस्। रोजगारदाताले बैंक बुक र छाप आफूसँग राख्नु समस्या हो।
- सम्झौता पत्र नभए पनि वास्तवमा काम गरेको छ भने तलब पाउने अधिकार छ। काममा आउने-जाने समयको रेकर्ड र मेसेजहरू जम्मा गर्नुहोस्।
धेरैले सोध्ने प्रश्न
प्र. सम्झौता पत्र पाइनँ। उ. रोजगारदातालाई मेसेज (SMS) बाट मागेर रेकर्ड राख्नुहोस्। त्यसपछि पनि दिएन भने 1350 वा 고용센터 मा परामर्श लिनुहोस्।
प्र. सम्झौता पत्र हराएँ। उ. 고용센터 वा 한국산업인력공단 (HRD Korea, कोरिया मानव संसाधन विकास सेवा) मा सोधे सम्झौताको विवरण हेर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भनेर जानकारी पाउन सकिन्छ।
प्र. सम्झौता पत्रमा नभएको काम गराउँछ। उ. रेकर्ड राखेर 고용센터 मा परामर्श लिनुहोस्। काम धेरै फरक छ भने कार्यस्थल परिवर्तनको कारण बन्न सक्छ।
प्र. कोरियाली भाषा नआउने भएकोले के अर्थ हो बुझिनँ। उ. सही गर्नुअघि 1577-0071 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) मा फोन गरेर नबुझेको भाग सोध्नुहोस्। नेपाली भाषामा परामर्श लिन सकिन्छ।
सहयोग पाउने ठाउँ
- 고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र) 1350, 노동포털 labor.moel.go.kr
- 외국인종합안내센터 1345 (नेपाली सहित 20 भाषा, नेपाली भाषा सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म 09:00~18:00, फोन शुल्क लाग्छ)
- 외국인력상담센터 1577-0071 (नेपाली सहित धेरै भाषा, 365 दिन 09:00~18:00)
- 다누리콜센터 (दानुरी कल सेन्टर) 1577-1366 (24 घण्टा, नेपाली सहित धेरै भाषा)। यो मुख्य रूपमा विवाह गरेर आएका आप्रवासी र बहुसांस्कृतिक परिवारका लागि हो। हिंसा जस्ता अवस्थामा तुरुन्त सुरक्षा चाहिँदा पनि फोन गर्न सकिन्छ। काम र सम्झौताको समस्याको लागि पहिले 1577-0071 वा 1350 मा सोध्नुहोस्।
- 고용센터 (सम्झौताबारे परामर्श; कार्यस्थल परिवर्तनको निवेदन काम गरिरहेको कार्यस्थलको ठेगाना हेर्ने 고용센터 मा)