साहुले 'लेटर' नदिए कम्पनी सार्न पाइँदैन? — चाहिने कुरा साहुको हस्ताक्षर होइन, 'सम्झौता अन्त्य' र 고용변동신고 हो

कहिले लागू हुन्छ

• साहुले "लेटर दिन सक्दिनँ", "त्यस्तो कागज छैन" भन्दा
• साहुले "श्रम मन्त्रालयमा म मेसेज पठाउँछु, आफैँ हुन्छ" भन्दा
• तपाईं छोड्न चाहेर साहुसँग हस्ताक्षर माग्दै हुनुहुन्छ भने
• साहुले हस्ताक्षर गरेको कागजको फोटो पाउनुभयो तर यो सही कागज हो कि होइन थाहा छैन भने
• सम्झौता सकियो भनेर सुन्नुभयो तर 고용센터 ले "अहिलेसम्म रेकर्ड छैन" भन्दा

'लेटर' भनेको के हो: दुई किसिमका कागज छुट्याउनुहोस्

1. 고용변동신고 (साहुले 고용센터 मा गर्ने काम) श्रम सम्झौता सकिएमा वा रद्द भएमा साहुले 15 दिनभित्र 고용센터 मा 고용변동신고 गर्नुपर्छ। कार्यालयमा गएर कागजमा बुझाउन सकिन्छ, वा EPS वेबसाइटबाट अनलाइन गर्न सकिन्छ। यो सूचना दर्ता भएपछि 고용센터 को कम्प्युटर रेकर्डमा "यो कामदारको सम्झौता सकियो" भन्ने कुरा बस्छ। साहुले "आफैँ हुन्छ" भन्नुको अर्थ प्रायः यही हो। यो कामदारले बोकेर हिँड्ने कागज होइन। त्यसैले "लेटर पाइनँ" भनेर चिन्ता गर्नुपर्दैन। चिन्ता गर्नुपर्ने कुरा सूचना साँच्चै दर्ता भयो कि भएन भन्ने हो।

2. श्रम सम्झौता अन्त्यको सहमति पत्र (साहु र कामदार दुवैले हस्ताक्षर गर्ने) तपाईं पहिले छोड्न चाहनुभयो र साहु सहमत भयो भने, सम्झौता अन्त्य गर्न सहमत भएको कागज लेखिन्छ। यसको नाम कम्पनी वा 고용센터 अनुसार फरक हुन्छ (합의서, 동의서, 확인서 आदि)। यो कानुनले तोकेको अनिवार्य कागज होइन, सहमति भएको प्रमाण मात्र हो। 고용센터 ले यो कागज माग्न सक्छ, वा साहुको 고용변동신고 ले मात्र पनि काम हुन सक्छ। कुन हो भनेर 고용센터 लाई सोधे हुन्छ।

ध्यान दिनुहोस्: यो कागज र 사직서 (राजीनामा पत्र) फरक हुन्। "व्यक्तिगत कारणले राजीनामा दिन्छु" भनेर लेखिएको 사직서 मा हस्ताक्षर गर्नुभयो भने "तपाईं आफैँ छोड्नुभयो" भन्ने हुन्छ। साहुको गल्तीका कारण सर्न चाहनेले कहिल्यै हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। साहुले राजीनामा पत्रमा हस्ताक्षर गर्न दबाब दिँदा हेर्नुहोस्।

साहुको सहमति अनिवार्य चाहिन्छ?

कम्पनी परिवर्तनका कारण तीन वटा छन्।

कारण	साहुको सहमति	गणना
① साहुले सम्झौता रद्द गर्‍यो वा नवीकरण गर्न अस्वीकार गर्‍यो / दुवैको सहमतिमा सम्झौता अन्त्य गरियो	साहुले सम्झौता अन्त्य गर्ने भएकाले साहुको तर्फबाट सूचना हुन्छ	गणनामा पर्छ
② साहुको गल्ती: तलब नदिने, कुटपिट, कामका सर्त उल्लङ्घन, काम बन्द·कम्पनी बन्द, अनुचित व्यवहार आदि	चाहिँदैन (प्रमाण हेरेर 고용센터 ले निर्णय गर्छ)	गणनामा पर्दैन
③ चोट लागेर यो कम्पनीको काम गर्न सकिँदैन तर अरू काम गर्न सकिन्छ	चाहिँदैन (진단서 डाक्टरको प्रमाणपत्र हेरेर निर्णय)	고용센터 ले जाँच गर्छ

अर्थात् साहुको सहमति अनिवार्य चाहिने अवस्था तपाईंको आफ्नै कारणले छोड्न चाहँदा मात्र हो। यस्तो बेला साहुले अस्वीकार गर्‍यो भने सम्झौता अवधिभित्र सर्न गाह्रो हुन्छ। तर तलब नदिने, सम्झौताभन्दा फरक काम, बस्ने ठाउँको समस्या, गाली-गलौज जस्ता साहुको गल्ती छ भने साहुको सहमति बिना पनि आवेदन दिन सकिन्छ। कम्पनी परिवर्तन – कारण, प्रक्रिया, गणना र बारम्बार चोट लाग्ने खतरनाक कम्पनी हेर्नुहोस्।

प्रक्रिया: साहु सहमत भएको अवस्थामा

1. सम्झौता अन्त्य हुने मिति तय गर्नुहोस्। साहुलाई मेसेजमा "श्रम सम्झौता अन्त्य मिति ○ महिना ○ गते हो, ठिक हो?" भनेर सोध्नुहोस् र जवाफ राख्नुहोस्। मिति रेकर्डमा बस्नुपर्छ।
2. साहुलाई 고용변동신고 गरिदिन अनुरोध गर्नुहोस्। कोरियनमा "고용변동신고를 15일 안에 고용센터에 해 주세요(goyong-byeondong-singoreul sibo-il ane goyongsenteo-e hae juseyo)" (अर्थ: "고용변동신고 15 दिनभित्र 고용센터 मा गरिदिनुहोस्") भन्नुहोस् वा मेसेज पठाउनुहोस्।
3. अन्त्य मितिको भोलिपल्टदेखि 1 महिनाभित्र तपाईंले काम गरेको कम्पनी रहेको क्षेत्रको 고용센터 मा जानुहोस्। 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), राहदानी, 근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र), साहुसँग आदानप्रदान भएका मेसेज लिएर जानुहोस्। कुन 고용센터 मा आवेदन दिने हेर्नुहोस्।
4. 고용센터 मा "고용변동신고 दर्ता भएको छ?" ("고용변동신고가 접수됐습니까?") भनेर सोध्नुहोस्। दर्ता भएको छैन भने 고용센터 ले साहुसँग बुझ्छ। तपाईंले साहुलाई पठाएको मेसेज प्रमाण बन्छ।
5. काम खोज दर्ता (구직등록) भएपछि 구직등록필증 (काम खोज दर्ता प्रमाणपत्र) पाउनुहुन्छ। त्यस दिनदेखि 3 महिनाभित्र नयाँ कम्पनी खोज्नुपर्छ। 구직등록필증 पढ्ने तरिका हेर्नुहोस्।
6. काम छोडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र बाँकी तलब र 퇴직금 (सेवा अन्त्य रकम) पाउनुहुन्छ। राजीनामासँग सम्बन्ध नभई पाइने पैसा हो।

प्रक्रिया: साहुले "आफैँ हुन्छ" मात्र भन्छ र कागज छैन भने

1. साहुको कुरा मेसेजबाट फेरि पक्का गर्नुहोस्। "고용변동신고 कहिले गर्नुभयो? कुन 고용센터 मा?" जवाफ सुरक्षित राख्नुहोस्।
2. अन्त्य मितिदेखि करिब 1 हप्ता बितेपछि 고용센터 वा 1350 मा फोन गरेर सूचना दर्ता भयो कि भएन सोध्नुहोस्। नेपाली भाषा चाहिए 1577-0071 मा फोन गरेर तीन-पक्षीय कल (दोभाषे सहित) माग्नुहोस्।
3. सूचना दर्ता भएको छैन भने नपर्खी आफैँ 고용센터 जानुहोस्। 1 महिनाको समयसीमा तपाईंले पालना गर्नुपर्ने समयसीमा हो। साहुले ढिलो सूचना दिए पनि त्यो समयसीमा बढ्दैन।
4. साहुले सूचना टार्दै "फेरि काम गर" भन्छ भने, सम्झौता सकियो कि सकिएन लिखित रूपमा तय गरिदिन माग्नुहोस्। अस्पष्ट अवस्थामा काममा जान छोड्नुभयो भने कम्पनीले बिना सूचना अनुपस्थिति वा भागेको (이탈) भनेर दाबी गर्न सक्छ। साहुले 'भागेको रिपोर्ट गर्छु' भनेर धम्की दिँदा हेर्नुहोस्।

चाहिने कागजात

• 외국인등록증, राहदानी
• 근로계약서 (표준근로계약서, मानक श्रम सम्झौता पत्र)
• साहुसँग आदानप्रदान भएका मेसेज·KakaoTalk (अन्त्य मिति, सूचना दिने वाचा)
• साहुले हस्ताक्षर गरेको कागज छ भने सक्कल र फोटो
• 급여명세서 (तलब विवरण पत्र), बैंक खातामा पैसा आएको विवरण (तलब बाँकी छ भने)

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

• "लेटर पाएपछि सकियो" होइन। कागज भए पनि 1 महिनाभित्र 고용센터 जानैपर्छ।
• 사직서 र सहमति पत्र छुट्याउनुहोस्। के लेखिएको छ थाहा नभएको कोरियन कागजमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। फोटो खिचेर 1577-0071 मा सोधेपछि मात्र हस्ताक्षर गर्नुहोस्।
• साहु सहमत भएको परिवर्तन गणनामा पर्छ। पहिलो 3 वर्षमा 3 पटक हो। सबै पटक सकिएपछि अरू सर्न पाइँदैन। साहुको गल्ती थियो भने त्यही कारणले आवेदन दिनु फाइदाजनक हुन्छ। पहिले प्रमाण जम्मा गर्नुहोस्।
• साहुले "लेटर लेखिदिन्छु, पैसा देऊ" भन्छ भने अस्वीकार गर्नुहोस् र 1350 मा जानकारी दिनुहोस्। कानुनमा नभएको कागजका लागि पैसा तिर्ने कुनै कारण छैन।
• अर्को क्षेत्रमा जान चाहनुहुन्छ भने क्षेत्र·उद्योगको सीमा हुन सक्छ। कम्पनी परिवर्तनको क्षेत्रीय सर्त हेर्नुहोस्।

धेरैले सोध्ने प्रश्न

प्र. साहुले हस्ताक्षर गरिदिने कागज कस्तो देखिन्छ? नमुना फोटो छ? उ. कानुनले तोकेको ढाँचा नभएकाले निश्चित रूप छैन। प्रायः कम्पनीको नाम, तपाईंको नाम, श्रम सम्झौता अन्त्य मिति, "सहमतिमा श्रम सम्झौता अन्त्य गरिन्छ" भन्ने वाक्य, र साहुको हस्ताक्षर (छाप) हुन्छ। 고용센터 ले कुनै खास ढाँचा चाहन्छ भने 고용센터 ले नै बताउँछ। कागजको रूपभन्दा 고용변동신고 भयो कि भएन भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण छ।

प्र. साहुले सूचना दिएन भने म कहिल्यै सर्न पाउँदिनँ? उ. होइन। 고용센터 गएर सम्झौता सकिएको अवस्था बताउनुहोस् र प्रमाण (मेसेज, निकालिएको सूचना, काममा आउन रोक आदि) बुझाउनुहोस्। त्यसपछि 고용센터 ले साहुसँग बुझ्छ। साहुले सूचना दिने कर्तव्य पूरा नगर्नु साहुको समस्या हो। तर तपाईंको समयसीमा (1 महिना) तपाईंले नै पालना गर्नुपर्ने भएकाले नपर्खी जानुहोस्।

प्र. साहुले परिवर्तनको कारणमा "हातमा चोट लागेर काम गर्न सक्दैन" जस्तो मलाई बेफाइदा हुने कुरा लेख्यो। अर्को कम्पनीले यो देख्छ? उ. 고용센터 ले काम दिलाउँदा अर्को साहुलाई कस्तो जानकारी दिइन्छ भन्ने कुरा आधिकारिक स्रोतबाट पुष्टि भएको छैन। चिन्ता लागे काम खोज दर्ता गर्दा 고용센터 का कर्मचारीलाई "यो कारणले काम दिलाउनमा असर पर्छ?" भनेर सिधै सोध्नुहोस्। स्वास्थ्य कारणले सर्ने प्रक्रियाका लागि बिरामी भएर कम्पनी सार्न चाहँदा हेर्नुहोस्।

प्र. सम्झौता सकियो तर साहुले 15 दिन नाघेर सूचना दियो। मेरो 1 महिना पनि बढ्छ? उ. बढ्दैन। 1 महिना श्रम सम्झौता सकिएको दिनदेखि गनिन्छ। साहु ढिलो भए पनि तपाईंको समयसीमा उही रहन्छ। त्यसैले अन्त्य मिति मेसेजबाट पक्का गरेर राख्नु महत्त्वपूर्ण छ।

प्र. सम्झौता अवधि सकिएर (म्याद पुगेर) छोड्दा पनि सूचना चाहिन्छ? उ. स्रोत अनुसार व्याख्या फरक छ। सम्झौताको म्याद पुगेर छोड्ने अवस्थामा पनि 고용센터 गए कसरी गर्ने बताइदिन्छ। त्यसैले म्याद सकिनुअघि नै 고용센터 वा 1350 मा सोध्नुहोस्।

सहयोग पाउने ठाउँ

संस्था	फोन	काम
외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र)	1577-0071	कम्पनी परिवर्तन परामर्श, नेपाली सहित धेरै भाषा, तीन-पक्षीय कल, 365 दिन 09:00~18:00 (शनिबार·सार्वजनिक बिदामा पालो ड्युटी)
고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) 고객상담센터 (ग्राहक परामर्श केन्द्र)	1350	고용변동신고 जाँच, कम्पनी परिवर्तन प्रक्रिया
외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र)	1345	बसाइ (भिसा) सम्बन्धी परामर्श, नेपाली भाषा हप्ताका कामका दिन 09:00~18:00
काम गरेको कम्पनी रहेको क्षेत्रको 고용센터	कुन 고용센터 मा आवेदन दिने	काम खोज दर्ता, सूचना दर्ता जाँच