'नेपाल पठाइदिन्छु' — देश फर्काउने निर्णय साहुले गर्न सक्दैन, कम्पनी बदल्ने बाटो छ
देश छोडाउने निर्णय साहुले गर्न सक्दैन। सम्झौता सकिए पनि 1 महिनाभित्र कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन दिन सकिन्छ।
एक नजरमा
- साहुलाई कामदारलाई नेपाल पठाउने अधिकार छैन। विदेशीलाई देश छोडाउने निर्णय (जबरजस्ती निष्कासन र देश छोड्ने आदेश) 지방출입국·외국인관서 (क्षेत्रीय अध्यागमन कार्यालय) को प्रमुखले गर्छ। कानुनमा लेखिएको कारण भएमा मात्र गर्छ (출입국관리법 (अध्यागमन ऐन) धारा 46 र 68)।
- साहुले गर्न सक्ने कुरा श्रम सम्झौता अन्त्य गर्नु मात्र हो। सधैं 5 जना वा बढी काम गर्ने कार्यस्थल हो भने यसका लागि पनि उचित कारण चाहिन्छ (근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) धारा 23)।
- सम्झौता सकिँदैमा तुरुन्त देश फर्कनुपर्दैन। सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन दिनुभयो भने, आवेदन दिएको दिनदेखि 3 महिनासम्म नयाँ कम्पनी खोज्न सक्नुहुन्छ (외국인고용법 (विदेशी कामदार रोजगार ऐन) धारा 25)।
- कोरिया आएको 2 हप्ता मात्र भए पनि यही नियम लागू हुन्छ। यो धारामा "कोरिया आएको यति महिना पुगेपछि मात्र आवेदन दिन सकिन्छ" भन्ने सर्त छैन।
- सधैं जस्तै काममा जानुहोस्। 사직서 (राजीनामा पत्र), देश फर्कने सहमति पत्र वा खाली कागजमा सही नगर्नुहोस्।
कहिले लागू हुन्छ
यस्तो कुरा सुन्दा लागू हुन्छ।
- "काम ढिलो गर्छस्। नेपाल पठाइदिन्छु।"
- "भनेको नमाने भिसा रद्द गरिदिन्छु।"
- "हवाईजहाजको टिकट किनिदिन्छु, घर जा।"
- "अर्को मान्छे पाइसकें, भोलिदेखि नआइज।"
कोरिया आएको सुरुमा काममा कमजोर हुनु सामान्य कुरा हो। यो कुरा साहुले देश फर्काउने निर्णय गर्ने कारण बन्दैन। साहुले "भागेको (이탈) भनेर रिपोर्ट गरिदिन्छु" भनेर धम्की दिन्छ भने भागेको रिपोर्ट गर्ने धम्कीमा के गर्ने पनि हेर्नुहोस्।
साहुले गर्न सक्ने र गर्न नसक्ने कुरा
| साहुको काम | गर्न सक्छ? | व्याख्या |
|---|---|---|
| कामदारलाई देश छोडाउनु, भिसा रद्द गर्नु | सक्दैन | जबरजस्ती निष्कासन र देश छोड्ने आदेश 지방출입국·외국인관서 को प्रमुखले, बसोबास अनुमति रद्द 법무부장관 (न्याय मन्त्री) ले गर्छ। कानुनमा लेखिएको कारण भएमा मात्र गर्छ |
| श्रम सम्झौता अन्त्य गर्नु (निकाला) | सीमा छ | 5 जना वा बढी भएको कार्यस्थलमा उचित कारण र लिखित सूचना चाहिन्छ (근로기준법 धारा 23 र 27) |
| सम्झौता अन्त्यको सूचना 고용센터 मा दिनु | साहुको कर्तव्य | कारण भएको वा थाहा पाएको दिनदेखि 15 दिनभित्र सूचना दिन्छ (외국인고용법 नियम धारा 14)। यो सूचना 출입국·외국인관서 (अध्यागमन कार्यालय) लाई पठाइन सक्छ |
| "भागेको (이탈)" रिपोर्ट | सर्त पुगेमा मात्र | उचित प्रक्रिया बिना 5 दिन वा बढी काममा नआएमा वा कामदार कहाँ छ थाहा नभएमा मात्र (नियमावली धारा 23) |
| राहदानी र 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड) लिएर राख्नु | गैरकानुनी | राहदानी र 외국인등록증 खोसेर राख्नु गैरकानुनी हो |
कोरिया आएको सुरुमा (3 महिनाभन्दा कम) थाहा पाउनुपर्ने कुरा
- निकालाको पूर्व सूचना भत्ता पाउन गाह्रो हुन्छ। लगातार काम गरेको अवधि 3 महिनाभन्दा कम भए "30 दिन अगाडि सूचना वा 30 दिनको सामान्य तलब" नियम लागू हुँदैन (근로기준법 धारा 26)। 3 महिनाभन्दा बढी काम गर्नुभएको छ भने निकालाको पूर्व सूचना भत्ता हेर्नुहोस्।
- अनुचित निकालाको उपचार आवेदनमा काम गरेको अवधिको सर्त छैन। सधैं 5 जना वा बढी भएको कार्यस्थल हो भने, 2 हप्ता मात्र काम गरे पनि निकाला भएको दिनदेखि 3 महिनाभित्र 노동위원회 (श्रम आयोग) मा आवेदन दिन सकिन्छ (धारा 28)।
- काम गरेको दिनसम्मको तलब पाइन्छ। काम छोडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र दिनुपर्ने नियम छ (धारा 36)। 5 जनाभन्दा कम भएको कार्यस्थलमा पनि यही हो।
- कामदारको दोष नभएको कारण भए परिवर्तनको पटकमा गनिँदैन। 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) को सूचनाले ती कारणहरू तोकेको छ। कोरिया आएको सुरुमा धेरै हुने उदाहरण यस्ता छन्।
- साहुले सम्झौता गरेर बोलाएको कामदारलाई, कामदारको कुनै गल्ती नभई नलिएको वा काममा नलगाएको
- रोजगार तालिम सकिनुअघि, व्यवसाय सानो पार्ने वा कम्पनी बन्द हुने जस्तो बाध्यता नभई साहुले सम्झौता अन्त्य गरेको
- तलब वा काम बन्द भत्ता नदिई 5 दिन वा बढी काम गर्न नदिएको
- साहुबाट कुटपिट वा बारम्बार गालीगलौज भएर काम गरिरहन नसकिने अवस्था (कुटपिट, गालीगलौज र यौन दुर्व्यवहारमा के गर्ने)
- यति मात्र होइन। काम बन्द वा कम्पनी बन्द, व्यवसायको कारण वा खेती नहुने मौसम वा माछा मार्न नपाइने मौसमका कारण कम्पनीले काम छोड्न भनेको, कामदारको गल्ती नमानिने कारणले काम छोड्न भनेको, र सूचनामा लेखिएको तलब नदिएको वा न्यूनतम तलबभन्दा कम दिएको अवस्था पनि पटकमा नगनिने कारण हुन्।
- यी कारणमा नपरे परिवर्तनको पटकमा गनिन्छ (पहिलो 3 वर्षमा 3 पटक)। यो कारणमा पर्छ कि पर्दैन भनेर 고용센터 ले अवस्था र प्रमाण हेरेर निर्णय गर्छ। त्यसैले रेकर्ड राख्नु महत्त्वपूर्ण छ। आफ्नो अवस्था 고용센터 वा 1577-0071 मा सोध्नुहोस्।
के गर्ने — "नेपाल पठाइदिन्छु" भन्ने कुरा सुन्दा
- सधैं जस्तै काममा जानुहोस्। आफैं सामान बोकेर नजानुहोस्। साहुले नआउनु भन्यो भने, काममा आउन मिल्छ कि मिल्दैन भनेर मेसेजमा सोध्नुहोस् र जवाफ सुरक्षित राख्नुहोस्। काम गर्न चाहन्छु भन्ने कुरा लिखित रूपमा छोड्नु महत्त्वपूर्ण छ। साहुको स्वीकृति जस्तो उचित प्रक्रिया बिना 5 दिन वा बढी काममा नगए साहुले रोजगार परिवर्तन (भागेको) रिपोर्ट गर्न सक्ने सर्त पुग्छ।
- सुनेको कुरा लेखेर राख्नुहोस्। मेसेज भए स्क्रिनसट लिनुहोस्। मुखले सुन्नुभयो भने मिति, समय र भनेको कुरा तुरुन्तै लेख्नुहोस्। 통신비밀보호법 (सञ्चार गोपनीयता संरक्षण ऐन) धारा 14 ले रोक्ने कुरा सार्वजनिक नभएको अरू मानिसहरूबीचको कुराकानी रेकर्ड गर्नु हो। आफू सहभागी भएको कुराकानी रेकर्ड गर्नु यो धाराले रोक्दैन। माथि दिइएको भागेको रिपोर्ट गर्ने धम्कीको लेखमा पनि रेकर्ड गर्ने तरिका छ।
- लिखित रूपमा पक्का गर्नुहोस्। मेसेजमा "मलाई निकाला गर्नुभएको हो? कहिलेदेखि? कारण के हो?" भनेर सोध्नुहोस्। 5 जना वा बढी भएको कार्यस्थल हो भने निकालाको कारण र मिति लिखित रूपमा माग्नुहोस्।
- कुनै पनि कागजमा तुरुन्तै सही नगर्नुहोस्। के लेखेको छ थाहा भएन भने "दोभाषेको सहयोगले पढेपछि निर्णय गर्छु" भन्नुहोस्।
- 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) 1577-0071 मा फोन गर्नुहोस्। नेपाली भाषामा परामर्श पाइन्छ। आफ्नो क्षेत्रको 고용센터 लाई पनि अवस्था बताउनुहोस्, र परामर्शको मिति र कर्मचारीको नाम लेखेर राख्नुहोस्।
- सम्झौता सकियो भने 1 महिनाभित्र कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन दिनुहोस्। 1 महिना श्रम सम्झौता सकिएको दिनदेखि गनिन्छ। साहुले सम्झौता सकियो भन्यो भने, त्यही हप्ताभित्र 고용센터 मा सम्झौता सकिएको मिति कहिले भनेर दर्ता भएको छ सोध्नुहोस्। अनुचित निकालाको विवाद वा तलबको उजुरी सकिने कुरा नपर्खी पहिले आवेदन दिनुहोस्। आवेदन दिएपछि काम खोज्ने दर्ता हुन्छ, र आवेदन दिएको दिनदेखि 3 महिना गनिन्छ। सर्न सकिने क्षेत्र र काममा सीमा हुन सक्छ, त्यसैले 고용센터 मा सोध्नुहोस्। विस्तृत जानकारी कार्यस्थल परिवर्तन – कारण, प्रक्रिया, पटक मा छ।
- तलब पाउनुभएन भने तलब नपाएको उजुरी दिन सक्नुहुन्छ। 노동포털 (श्रम पोर्टल, labor.moel.go.kr) मा अनलाइन दिन सकिन्छ। तरिका तलब नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका मा छ।
- जबरजस्ती गाडीमा राख्न वा एयरपोर्ट लैजान खोजे 112 मा खबर गर्नुहोस्।
तयार राख्नुपर्ने कुरा
- धम्कीको रेकर्ड: अडियो रेकर्ड, मेसेजको स्क्रिनसट, मिति अनुसारको नोट
- काममा गएको प्रमाण: आउने-जाने रेकर्ड, कामको तालिका, काम गरेको फोटो, सँगै काम गर्ने साथीको नाम र फोन नम्बर
- 표준근로계약서 (मानक श्रम सम्झौता पत्र — सम्झौता अवधि र कार्यस्थल हेर्न), 외국인등록증, राहदानी (आफैंले राख्ने)
- 급여명세서 (तलब विवरण), बैंक खातामा तलब आएको विवरण
- कम्पनीले सही गर्न दिएको कागजको फोटो (सही नगर्ने)
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- 사직서 लेख्नुभयो भने "आफैं काम छोडेको" मानिन्छ। कम्पनीको गल्ती हो भनेर दाबी गर्न गाह्रो हुन्छ। कम्पनीले काम छोड् भन्यो भने निकालाको सूचना लिखित रूपमा माग्नुहोस्।
- देश फर्कन चाहनुहुन्न भने हवाईजहाजको टिकट र देश फर्कने कागज नलिनुहोस्। देश छोडेपछि कार्यस्थल परिवर्तन र तलब माग्न गाह्रो हुन सक्छ। देश फर्कने कि नफर्कने तपाईं आफैंले निर्णय गर्नुहुन्छ।
- डर्मिटरीबाट निस्क भने पनि सम्पर्क नटुटाउनुहोस्। सम्पर्क टुट्यो भने "कहाँ छ थाहा छैन" भन्ने साहुको दाबीलाई सहयोग पुग्छ।
- 1 महिनाको समयसीमा नछुटाउनुहोस्। सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र आवेदन नदिए देश छोड्नुपर्छ (외국인고용법 धारा 25 उपधारा 3)। कामको क्रममा चोटपटक, रोग, गर्भ, सुत्केरी आदिका कारण आवेदन दिन नसकेको भए त्यो कारण हटेको दिनदेखि गनिन्छ।
- अनुमति बिना अर्को कम्पनीमा काम नगर्नुहोस्। कार्यस्थल बदल्न पहिले नै अनुमति लिनुपर्छ (출입국관리법 धारा 21)।
- 5 जनाभन्दा कम भएको कार्यस्थलमा उचित कारणको नियम, लिखित सूचना र अनुचित निकालाको उपचार आवेदन लागू हुँदैन। तर पनि देश छोडाउने अधिकार साहुसँग नहुने कुरा उस्तै हो, र कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन पनि दिन सकिन्छ।
धेरैले सोध्ने प्रश्न
प्र. साहुले 고용센터 मा सम्झौता अन्त्यको सूचना दियो भने म तुरुन्तै देश छोड्नुपर्छ? उ. पर्दैन। सूचना भनेको सम्झौता सकियो भन्ने कुरा जानकारी दिने प्रक्रिया मात्र हो। सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन नदिए, वा आवेदन दिएको दिनदेखि 3 महिनाभित्र कार्यस्थल परिवर्तन अनुमति नपाए देश छोड्नुपर्छ (외국인고용법 धारा 25 उपधारा 3)। कामको क्रममा चोटपटक, रोग, गर्भ, सुत्केरी आदिका कारण आवेदन दिन वा अनुमति पाउन नसकेको भए त्यो कारण हटेको दिनदेखि अवधि गनिन्छ। बसोबास अवधि पहिले नै सकिने अवस्था छ भने त्यसअघि 1345 वा 고용센터 मा सोध्नुहोस्।
प्र. कोरिया आएको 2 हप्ता भयो। कम्पनी बदल्न सकिन्छ? उ. 외국인고용법 धारा 25 मा कोरिया आएपछिको अवधिको सर्त छैन। साहुले सम्झौता अन्त्य गर्यो भने 1 महिनाभित्र आवेदन दिन सकिन्छ। तर सम्झौता चलिरहेको बेला कामदारले आफ्नो इच्छाले मात्र सर्न सक्दैन। कानुनमा लेखिएको कारण हुनुपर्छ।
प्र. साहुले साँच्चै भिसा रद्द गर्न सक्छु भन्छ। उ. बसोबास अनुमति रद्द गर्ने र देश छोड्ने आदेश दिने अधिकार 법무부장관 र 출입국·외국인관서 को हो। कानुनमा लेखिएको कारण भएमा मात्र गर्छन्। चिन्ता लागे 1345 मा आफ्नो बसोबास अवस्था सोध्न सक्नुहुन्छ।
प्र. "काम ढिलो गर्छ" भन्ने कारणले निकाला गर्न सकिन्छ? उ. 5 जना वा बढी भएको कार्यस्थलमा उचित कारण चाहिन्छ। कोरिया आएको तुरुन्तै काममा कमजोर हुनु उचित कारण हो कि होइन भनेर 노동위원회 ले अवस्था हेरेर निर्णय गर्छ। 5 जनाभन्दा कम भएको कार्यस्थलमा उपचार आवेदनको व्यवस्था छैन, तर कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन दिन र तलब माग्न सकिन्छ।
प्र. साहुले हवाईजहाजको टिकट किनिदिन्छु भन्छ। उ. कोरियामा काम गरिरहन चाहनुहुन्छ भने नलिनुहोस्। "고용센터 सँग सल्लाह गरेपछि जवाफ दिन्छु" भन्न सक्नुहुन्छ।
सहयोग पाउने ठाउँ
| संस्था | फोन र वेबसाइट | काम |
|---|---|---|
| 외국인력상담센터 | 1577-0071 | निकाला र कार्यस्थल परिवर्तनको परामर्श, नेपाली भाषा उपलब्ध, 365 दिन 09:00~18:00 |
| 고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र) | 1350 | निकाला र तलबको परामर्श, सोमबार–शुक्रबार 09:00~18:00 |
| 외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र) | 1345 | बसोबास अवस्था र देश छोड्ने बारे सोधपुछ, 20 भाषा, सोमबार–शुक्रबार 09:00~22:00 (18 बजेपछि कोरियाली, अंग्रेजी र चिनियाँ मात्र) |
| आफ्नो क्षेत्रको 고용센터 | क्षेत्र अनुसार | कार्यस्थल परिवर्तनको आवेदन (सम्झौता सकिएको 1 महिनाभित्र) |
| 노동위원회 | nlrc.go.kr | अनुचित निकालाको उपचार आवेदन (5 जना वा बढी, 3 महिनाभित्र) |
| प्रहरी | 112 | जबरजस्ती लैजान खोजेमा वा धम्की दिएमा |
- थप सम्पर्क नम्बर: सहयोग पाउने ठाउँहरूको सूची