काम गर्दा लागेको चोटले औंला, हात वा खुट्टामा अपाङ्गता बाँकी रह्यो भने: उपचार सकिएपछि पाइने अपाङ्गता भत्ता, कम्पनीको सम्झौता रकमसँग नसाट्नुहोस्
उपचार सकिएर पनि शरीर पहिलेजस्तो भएन भने 근로복지공단 मा अपाङ्गता भत्ता (장해급여) माग्न सकिन्छ। यसका 1 देखि 14 ग्रेड हुन्छन्। ग्रेड 8 र त्यसभन्दा तल एकमुष्ट रकम पाइन्छ। कम्पनीसँगको सम्झौता रकम छुट्टै कुरा हो। 'यही पैसाले सबै सकियो' भन्ने सम्झौता-पत्रमा हस्ताक्षर गर्नुअघि सल्लाह लिनुहोस्।
छोटकरीमा
- काम गर्दा लागेको चोटको (산재) उपचार सकियो (치유), तर औंला छैन, जोर्नी मोडिँदैन, वा बल फर्किएन भने अपाङ्गता भत्ता (장해급여) माग्न सकिन्छ। यो उपचार खर्च र काम गर्न नसकेको अवधिको भत्ता (휴업급여) भन्दा छुट्टै पाइने पैसा हो।
- अपाङ्गता ग्रेड 1 (सबैभन्दा गम्भीर) देखि ग्रेड 14 सम्म हुन्छ। ग्रेड 8–14 मा एकमुष्ट रकम पाइन्छ। ग्रेड 1–3 मा मासिक भत्ता (연금) पाइन्छ। ग्रेड 4–7 मा मासिक भत्ता वा एकमुष्ट रकम मध्ये एउटा रोज्न सकिन्छ। एउटा औंला मात्र गुमाए पनि ग्रेड पाउन सकिन्छ। ग्रेड 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) ले तय गर्छ।
- उपचार सकिएको दिनको भोलिपल्टदेखि 5 वर्ष भित्र माग्नुपर्छ। नेपाल फर्केपछि पनि माग्न मिल्छ कि मिल्दैन, निगमसँग पहिल्यै सोध्नुहोस्।
- कम्पनीले दिने सम्झौता रकम र अपाङ्गता भत्ता फरक पैसा हुन्। "यो पैसा लिएर सबै सकौं" भन्ने सम्झौता-पत्रमा हस्ताक्षर गर्नुभयो भने पछि पाउनुपर्ने पैसा छोडेको मानिन सक्छ। हस्ताक्षर गर्नुअघि 1577-0071 वा निगमसँग सल्लाह लिनुहोस्।
- अपाङ्गताका कारण यही कम्पनीमा काम गर्न सक्नुहुन्न भने स्वास्थ्य कारणले कार्यस्थल परिवर्तन को निवेदन दिन सक्नुहुन्छ।
कहिले लागू हुन्छ
- उपचार सकियो भनियो, तर शरीर दुर्घटनाअघिभन्दा फरक छ (अङ्ग काटिनु, जोर्नी राम्रोसँग नचल्नु, छुँदा थाहा नहुनु, दाग, आँखा वा कानको शक्ति घट्नु आदि)
- अस्पतालले "अब थप उपचार गर्नुपर्ने छैन" भन्यो (यहीँबाट अपाङ्गता हेर्ने समय सुरु हुन्छ)
- कम्पनीले "निको भइसक्यो, सम्झौता गरेर काम छोड" भन्दै पैसा दिन खोज्यो
- चोट लागेपछि भिसाको अवधि सकिन लागेको छ
अपाङ्गता भत्ता कति हुन्छ
एकमुष्ट अपाङ्गता रकम = औसत दैनिक ज्याला × ग्रेड अनुसारको दिन संख्या। औसत ज्याला (평균임금) भनेको दुर्घटनाअघिको 3 महिनाको ज्यालालाई त्यो अवधिका दिनले भाग गर्दा आउने रकम हो।
| ग्रेड | एकमुष्ट रकमका दिन | औसत दैनिक ज्याला 80,000원 हुँदा |
|---|---|---|
| ग्रेड 14 | 55 दिन | 4,400,000원 |
| ग्रेड 13 | 99 दिन | 7,920,000원 |
| ग्रेड 12 | 154 दिन | 12,320,000원 |
| ग्रेड 11 | 220 दिन | 17,600,000원 |
| ग्रेड 10 | 297 दिन | 23,760,000원 |
| ग्रेड 9 | 385 दिन | 30,800,000원 |
| ग्रेड 8 | 495 दिन | 39,600,000원 |
| ग्रेड 7 | 616 दिन (वा मासिक भत्ता) | 49,280,000원 |
ग्रेड 1–3 मा मासिक भत्ता मात्र, ग्रेड 4–7 मा मासिक भत्ता वा एकमुष्ट मध्ये एउटा, ग्रेड 8–14 मा एकमुष्ट मात्र पाइन्छ। कुन औंला, कुन जोर्नी, कति मोडिँदैन भन्ने कुराले ग्रेड फरक पर्छ। ग्रेड आफैंले पहिल्यै तय गर्न सकिँदैन, निगमको जाँचबाट तय हुन्छ। माथिको तालिका रकम लगभग कति हुन्छ भनेर बुझ्नको लागि उदाहरण मात्र हो।
प्रक्रिया
- उपचार पूरा गर्नुहोस्। उपचार बीचमै छोड्नुभयो भने अपाङ्गता छुट्याउन गाह्रो हुन्छ। उपचारको बेला खर्चको लागि काम गर्न नसकेको अवधिको भत्ता (휴업급여, औसत ज्यालाको 70%) पाइन्छ। काम गर्दा चोट लागे 산재 निवेदन हेर्नुहोस्।
- डाक्टरले "उपचार सकियो (요양 종결)" भनेपछि त्यही अस्पतालबाट अपाङ्गता प्रमाणपत्र (장해진단서) लिनुहोस्। उपचार सकिएको 산재 बीमा अस्पतालबाट लिनु नियम हो। अस्पतालमा "산재 장해진단서 써 주세요 (sanjae janghae jindanseo sseo juseyo)" भन्नुहोस्।
- अपाङ्गता भत्ता निवेदन फारम (장해급여청구서) भरेर अपाङ्गता प्रमाणपत्र र जाँचका कागज (एक्स-रे आदि) सँगै 근로복지공단 मा बुझाउनुहोस्। निगमको शाखामा आफैं गएर, वा निगमको वेबसाइट वा एपबाट पनि बुझाउन सकिन्छ। धेरैजसो अस्पतालको प्रशासन शाखा (원무과) ले सहयोग गर्छ।
- निगमको जाँच हुन्छ। निगमका सल्लाहकार डाक्टरले प्रमाणपत्र र जाँचको नतिजा हेर्छन्। आवश्यक परे आफैं जाँच गरेर ग्रेड तय गर्छन्। निर्णयको सूचना आउँछ।
- एकमुष्ट रकम तोकिएको बैंक खातामा जम्मा हुन्छ। मासिक भत्ता हरेक महिना दिइन्छ।
- ग्रेड कम आयो जस्तो लाग्छ भने निर्णय थाहा पाएको दिनदेखि 90 दिनभित्र निगममा पुनरावेदन (심사청구) गर्न सकिन्छ। त्यसको नतिजामा पनि चित्त बुझेन भने फेरि 90 दिनभित्र दोस्रो पुनरावेदन (재심사청구) गर्नुहोस्।
कम्पनीको सम्झौता रकम र अपाङ्गता भत्ता फरक हुन्
- अपाङ्गता भत्ता निगमले दिने बीमाको पैसा हो। कम्पनीले 산재 बीमा गरेको छ कि छैन भन्ने कुराले फरक पार्दैन, पाइन्छ (E-9 कामदार राख्ने कम्पनी कानुनअनुसार अनिवार्य रूपमा बीमामा हुन्छ)।
- कम्पनीको सम्झौता रकम कम्पनीले छुट्टै दिने पैसा हो। कानुनी रूपमा यो नागरिक क्षतिपूर्ति (मानसिक पीडाको क्षतिपूर्ति आदि) हुन सक्छ। 산재 बीमाबाट पाएको रकम जति, कम्पनीले तिर्नुपर्ने क्षतिपूर्ति घट्छ।
- समस्या सम्झौता-पत्रमा लेखिएका शब्दमा हुन्छ। "यो रकमले सबै क्षतिपूर्ति सकियो", "अबदेखि कुनै माग गर्दिनँ" लेखिएको छ भने पछि थप पाउनुपर्ने पैसा छोडेको मानिन सक्छ। कम्पनीले तपाईंको अपाङ्गता भत्ता लिएर जाने होइन, तर कम्पनीसँग थप पैसा माग्ने बाटो बन्द हुन सक्छ।
- हस्ताक्षर गर्नुअघि गर्ने काम: सम्झौता-पत्रको फोटो खिच्नुहोस्। 1577-0071 वा 132 (대한법률구조공단, कोरिया कानुनी सहायता निगम) मा सल्लाह लिनुहोस्। पहिले 산재 निवेदन र अपाङ्गता भत्ताको निवेदन सक्नुहोस्। त्यसपछि कम्पनीसँगको सम्झौताबारे छुट्टै निर्णय गर्नुहोस्। मालिकले "산재 होइन, 공상 गरौं" भन्दा हेर्नुहोस्।
बसोबास (भिसा) र कम्पनीसँगका समस्या
- उपचारकै बेला भिसा सकियो भने G-1 भिसामा बसेर उपचार जारी राख्न सकिन्छ। 산재 उपचारको बेला बसाइ अवधि सकियो भने हेर्नुहोस्।
- अपाङ्गताका कारण यही कम्पनीमा काम गर्न सक्नुहुन्न भने मालिकको सहमति बिना स्वास्थ्य कारणले कार्यस्थल परिवर्तनको निवेदन दिन सक्नुहुन्छ। डाक्टरको प्रमाणपत्र (진단서) चाहिन्छ। बिरामी भएर कम्पनी फेर्न चाहँदा हेर्नुहोस्।
- काम छोड्दा राजीनामा पत्र (사직서) मा हस्ताक्षर गर भन्छ भने हस्ताक्षर गर्नुअघि सल्लाह लिनुहोस्। राजीनामामा जबरजस्ती हस्ताक्षर हेर्नुहोस्।
- नेपाल फर्कनुपर्छ भने अपाङ्गता भत्ताको निवेदन फर्कनुअघि नै सक्नु सबैभन्दा सुरक्षित हुन्छ। फर्केपछि निवेदन दिने र पैसा लिने तरिका (विदेशको बैंक खाता आदि) निगमको शाखामा पहिल्यै सोध्नुहोस्। जिम्मेवार कर्मचारीको नाम र फोन नम्बर लेखेर राख्नुहोस्।
चाहिने कागजात
- अपाङ्गता प्रमाणपत्र (उपचार सकिएको अस्पतालले दिएको)
- एक्स-रे, MRI आदि जाँचका कागज (अस्पतालबाट प्रतिलिपि)
- अपाङ्गता भत्ता निवेदन फारम (निगमको फारम, अस्पतालको 원무과 वा निगमको शाखामा पाइन्छ)
- 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), राहदानी, आफ्नै नामको बैंक खाता (पासबुक)
- 산재 स्वीकृतिको सूचना पत्र, 휴업급여 पाएको रेकर्ड
- कम्पनीले सम्झौता-पत्र दिएको छ भने त्यसको फोटो
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- उपचारकै बेला "सम्झौता गरेर सकौं" भन्ने प्रस्ताव आए अस्वीकार गर्न सक्नुहुन्छ। उपचार सकिएपछि मात्र अपाङ्गता कति छ थाहा हुन्छ।
- 5 वर्षको म्याद छ। उपचार सकिएको दिनको भोलिपल्टदेखि 5 वर्षभित्र निवेदन दिनुभएन भने पैसा पाउन गाह्रो हुन्छ।
- अपाङ्गता प्रमाणपत्र 산재 बीमा अस्पतालबाट लिनुहोस्। जुनसुकै अस्पतालको प्रमाणपत्रले हुँदैन।
- ग्रेड तय हुन समय लाग्न सक्छ। त्यो बीचमा फोन नम्बर वा ठेगाना फेरियो भने निगमलाई जानकारी दिनुपर्छ।
- ग्रेड कम आयो भनेर हार नमान्नुहोस्। पुनरावेदनको म्याद 90 दिन हो।
- दलालले "ग्रेड बढाइदिन्छु" भन्दै पैसा माग्यो भने अस्वीकार गर्नुहोस्। निगमको प्रक्रिया निःशुल्क हो।
धेरैले सोध्ने प्रश्न
प्र. औंलाको टुप्पोको एक भाग गुमाएँ। ग्रेड पाइन्छ? उ. औंलाको केही भाग गुमाएको अवस्था पनि अपाङ्गता ग्रेडको आधारमा पर्छ। कुन औंला, कुन भाग हो भन्ने अनुसार ग्रेड फरक हुन्छ। अपाङ्गता प्रमाणपत्र लिएर निवेदन दिनुभयो भने निगमले जाँचेर तय गर्छ। निवेदन नदिए पाइँदैन।
प्र. कम्पनीले 500만 원 दिएर सकौं भन्छ। लिए हुन्छ? उ. पहिले अपाङ्गता भत्ताको निवेदन दिनुहोस्। त्यसको नतिजा हेरेर कम्पनीको पैसाबारे छुट्टै निर्णय गर्नुहोस्। सम्झौता-पत्रमा "सबै माग छोड्छु" भन्ने कुरा छ भने हस्ताक्षर गर्नुअघि 1577-0071 वा 132 मा सल्लाह लिनुहोस्।
प्र. कम्पनीले 산재 प्रक्रिया गरिदिएन। तैपनि अपाङ्गता भत्ता पाइन्छ? उ. 산재 निवेदन कामदार आफैंले निगममा दिन सक्छ। दुर्घटनाको मिति, अस्पतालको रेकर्ड, साथी कामदारको गवाहीले कामको क्रममा भएको दुर्घटना हो भनेर स्वीकृत भयो भने उपचार खर्च, 휴업급여 र अपाङ्गता भत्ता सबै पाइन्छ। 산재 निवेदन दिने तरिका हेर्नुहोस्।
प्र. नेपाल फर्केपछि ग्रेडको निर्णय आयो। पैसा कसरी पाउने? उ. फर्कनुअघि नै निगमको शाखामा विदेशमा पैसा पठाउने तरिका सोधेर राख्नुपर्छ। जिम्मेवार कर्मचारीको सम्पर्क नम्बर भए फर्केपछि पनि सम्पर्क गर्न सकिन्छ।
सहयोग पाउने ठाउँ
| संस्था | फोन | विषय |
|---|---|---|
| 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) | 1588-0075 | 산재 निवेदन, अपाङ्गता भत्ता निवेदन, ग्रेड जाँच |
| 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) | 1577-0071 | सम्झौता-पत्र जाँच र सल्लाह, नेपाली सहित धेरै भाषा, 3 जनाबीच फोन कुराकानी (दोभाषे), 365 दिन 09:00~18:00 (शनिबार र सार्वजनिक बिदामा पालो ड्युटी) |
| 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) | 132 | निःशुल्क कानुनी सल्लाह (सम्झौता-पत्र, क्षतिपूर्ति) |
| 외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र) | 1345 | G-1 बसोबास सल्लाह, नेपाली भाषा हप्ताका कामका दिन 09:00~18:00 |