प्रोबेसन (수습) भएकाले 90% मात्र दिने? E-9 को साधारण शारीरिक काम (단순노무) मा यो नियम लागू हुँदैन
साधारण शारीरिक काम गर्ने कामदारले प्रोबेसनमा पनि न्यूनतम ज्यालाको 100% पाउनुपर्छ। 90% मात्र पाउनुभएको छ भने हरेक महिना 215,688원 कम पाउनुभएको हो।
छोटकरीमा
- प्रोबेसन (수습, काम सिक्ने सुरुको अवधि) भन्दैमा कम्पनीले जुनसुकै बेला तलब काट्न पाउँदैन। न्यूनतम ज्याला (최저임금) को 90% दिन तीनवटै सर्त पूरा हुनुपर्छ।
- ती तीन सर्त हुन्: ① श्रम सम्झौताको अवधि 1 वर्ष वा बढी, ② प्रोबेसन सुरु भएको दिनदेखि 3 महिनाभित्र, ③ काम साधारण शारीरिक काम (단순노무) नहुनु (최저임금법 दफा 5 उपदफा 2, नियमावली दफा 3)।
- साधारण शारीरिक काम कुन हो भन्ने कुरा 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) को सूचनाले तोकेको छ। 한국표준직업분류 (कोरियाली मानक पेशा वर्गीकरण) को मुख्य वर्ग 9 (साधारण शारीरिक काम गर्ने कामदार) यसमा पर्छ। यो नियम 2018 मार्च 20 देखि लागू छ।
- निर्माणमा साधारण काम गर्ने, सामान ओसार्ने र लोड गर्ने, उत्पादन छान्ने र प्याक गर्ने, सफाइ गर्ने, खेती र माछापालनमा साधारण काम गर्ने आदि मुख्य वर्ग 9 मा पर्छन्। E-9 भिसामा गरिने धेरैजसो काम यसमा पर्छन्।
- 2026 अनुसार 90% भनेको प्रति घण्टा 9,288원 हो। महिनाको 209 घण्टा हिसाबले हरेक महिना 215,688원, 3 महिनामा 647,064원 कम पाउनु हुन्छ।
कहिले लागू हुन्छ
तलका मध्ये एउटा मात्र मिले पनि, कम्पनीले प्रोबेसनको कारण देखाएर न्यूनतम ज्यालाभन्दा कम दिन पाउँदैन।
- मेरो काम साधारण शारीरिक काम हो। यो 한국표준직업분류 को मुख्य वर्ग 9 मा पर्ने काम हो। कसरी जाँच्ने भन्ने कुरा तल बताइएको छ।
- श्रम सम्झौताको अवधि 1 वर्षभन्दा कम छ। जस्तै, 6 महिनाको सम्झौता हो भने प्रोबेसनमा तलब काटिँदैन।
- प्रोबेसन सुरु भएको दिनदेखि 3 महिना बितिसकेको छ। चौथो महिनादेखि 100% हुन्छ।
उल्टो, तीनवटै सर्त पूरा भएमा मात्र (1 वर्ष वा बढीको सम्झौता, 3 महिनाभित्र, साधारण शारीरिक काम नभएको काम) कम्पनीले 90% दिन सक्छ। त्यस्तो बेला पनि 근로계약서 (श्रम सम्झौता पत्र) मा प्रोबेसन अवधि र तलब लेखिएको हुनुपर्छ।
मेरो काम साधारण शारीरिक काम हो कि होइन, कसरी जाँच्ने
한국표준직업분류 को मुख्य वर्ग 9 भनेको सजिला हाते औजार प्रयोग गरेर, शरीरको धेरै बल लगाएर एउटै काम दोहोर्याउने पेशा हो। यसका उप-वर्गहरू यस्ता छन्:
| उप-वर्ग | विवरण | E-9 का उदाहरण |
|---|---|---|
| 91 | निर्माण र खानीसँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम | निर्माण साइटमा सामग्री ओसार्ने र मिलाउने, भत्काउने काममा सहयोग |
| 92 | ढुवानीसँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम | सामान झार्ने, लोड गर्ने, डेलिभरी |
| 93 | उत्पादनसँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम | उत्पादन छान्ने, लेबल टाँस्ने, साधारण जोड्ने, प्याक गर्ने, ओसार्ने |
| 94 | सफाइ र सुरक्षासँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम | सफाइ, वातावरण सफाइ |
| 95 | घरायसी काम, खाना र बिक्रीसँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम | भान्सामा सहयोग, भाँडा माझ्ने |
| 99 | खेती, वन, माछापालन र अन्य सेवाको साधारण शारीरिक काम | फार्म, पशु गोठ, माछा फार्मको साधारण काम |
ध्यान दिनुपर्ने भिन्नता छ। उत्पादन उद्योगमा मेसिन चलाएर सामान बनाउने वा उत्पादनमा सिधै भाग लिने काम मुख्य वर्ग 8 (उपकरण र मेसिन चलाउने तथा जोड्ने कामदार) मा पर्छ। यो साधारण शारीरिक काम होइन। एउटै कारखानामा पनि उत्पादन छान्ने, प्याक गर्ने र ओसार्ने काम मुख्य वर्ग 9 हो। मेसिन चलाएर सामान बनाउने काम मुख्य वर्ग 8 हो। आफ्नो काम कुनमा पर्छ भन्ने स्पष्ट छैन भने आफूले वास्तवमा गर्ने काम लेखेर 1577-0071 वा 1350 मा सोध्नुहोस्। पेशाको वर्ग पदको नामले होइन, वास्तवमा गर्ने कामले तय हुन्छ।
कति कम पाइन्छ (2026 को न्यूनतम ज्याला 10,320원 अनुसार)
| विवरण | 100% | 90% | फरक |
|---|---|---|---|
| प्रति घण्टा | 10,320원 | 9,288원 | 1,032원 |
| मासिक तलब (209 घण्टा) | 2,156,880원 | 1,941,192원 | 215,688원 |
| 3 महिनाको जम्मा | 6,470,640원 | 5,823,576원 | 647,064원 |
- ओभरटाइम, रातको काम वा बिदाको दिनको काम छ भने थप भत्ता पनि घटाइएको घण्टाको दरले हिसाब हुन्छ। त्यसैले फरक रकम अझ बढी हुन्छ।
- तलब विवरणमा आधारभूत तलब ÷ त्यो महिनाको तोकिएको काम घण्टा 10,320원 भन्दा कम छ भने शंका गर्नुहोस्। हिसाब गर्ने तरिका मेरो तलब न्यूनतम ज्याला हो कि होइन, 30 सेकेन्डमा जाँच्ने तरिका मा छ।
प्रक्रिया
- 근로계약서 हेर्नुहोस्। सम्झौताको अवधि 1 वर्ष वा बढी छ कि छैन, '수습기간' (प्रोबेसन अवधि) र '수습 중 임금' (प्रोबेसनको तलब) को कोठामा के लेखिएको छ, जाँच्नुहोस्। विदेशी कामदारको मानक श्रम सम्झौता पत्रमा प्रोबेसनको छुट्टै कोठा हुन्छ।
- 급여명세서 (तलब विवरण) हेर्नुहोस्। यसमा आधारभूत तलब, प्रति घण्टा दर र काम घण्टा लेखिएको हुनुपर्छ (근로기준법 दफा 48 उपदफा 2)। प्रति घण्टा दर 9,288원 नजिक छ वा मासिक तलब 1,941,192원 नजिक छ भने 90% लागू गरिएको हो।
- आफ्नो काम साधारण शारीरिक काम हो कि होइन, लेख्नुहोस्। दिनमा वास्तवमा गर्ने काम एक-एक लाइनमा लेख्नुहोस्। उदाहरण: "पार्टपुर्जा बाकसमा राख्छु, तयार सामान ओसार्छु, भुइँ सफा गर्छु।"
- कम्पनीलाई SMS वा मेसेन्जरबाट सोध्नुहोस्। "म साधारण शारीरिक काम गर्छु। 최저임금법 दफा 5 उपदफा 2 अनुसार प्रोबेसनमा तलब काट्न पाइँदैन भन्ने बुझेको छु। फरक रकम दिन अनुरोध गर्छु।" प्रमाण रहोस् भनेर लिखित रूपमा पठाउनुहोस्।
- कम्पनीले मानेन वा जवाफ दिएन भने परामर्श लिनुहोस्। बहुभाषी 1577-0071 (외국인력상담센터, विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र), कोरियाली भाषामा 1350 (고용노동부)। वास्तवमा गर्ने काम बताउनुभयो भने साधारण शारीरिक काममा पर्छ कि पर्दैन, सँगै हेरिदिन्छन्।
- त्यसपछि पनि समाधान भएन भने तलब नपाएको उजुरी (진정) दिनुहोस्। 노동포털 (labor.moel.go.kr) मा अनलाइन वा आफ्नो क्षेत्रको श्रम कार्यालयमा गएर दिन सकिन्छ। काम सकिने अवधि 25 दिन (शनिबार र सार्वजनिक बिदा बाहेक) हो, र यो लम्बिन सक्छ। विस्तृत तरिका तलब नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका मा छ।
- फरक रकम पछिल्लो 3 वर्षसम्मको माग गर्न सकिन्छ। प्रोबेसन सकिइसकेको भए पनि, काम छाडिसकेको भए पनि माग गर्न सकिन्छ।
चाहिने कागजात
- 근로계약서 (प्रोबेसनको नियम देखिने पाना)
- प्रोबेसन अवधिका सबै 급여명세서 (फोटो वा फाइल)
- वास्तवमा गर्ने कामको नोट र कामको फोटो (साधारण शारीरिक काम हो कि होइन, छुट्याउन)
- हाजिर र काम घण्टाको रेकर्ड (औंठाछाप वा कार्डको रेकर्ड, कामको तालिका)
- कम्पनीलाई अनुरोध गरेको SMS वा मेसेन्जरको स्क्रिनसट
- 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), बैंक खाताको कारोबार विवरण (आएको रकम जाँच्न)
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- "प्रोबेसन हो" भन्दैमा मात्र तलब काट्न पाइँदैन। तीनवटै सर्त पूरा हुनुपर्छ। एउटा मात्र नमिले पनि 100% हुन्छ।
- सम्झौता पत्रमा 90% लेखिएको छ र तपाईंले हस्ताक्षर गर्नुभएको छ भने पनि सर्त नमिलेमा त्यो भाग अमान्य हुन्छ। न्यूनतम ज्याला दिने वाचा गरेको मानिन्छ (최저임금법 दफा 6)।
- पदको नाम देखेर नझुक्किनुहोस्। सम्झौता पत्रमा '생산직' (उत्पादन काम) वा '기능직' (सीपको काम) लेखिएको भए पनि वास्तवमा छान्ने, प्याक गर्ने, ओसार्ने काम गर्नुहुन्छ भने साधारण शारीरिक काम मानिन सक्छ। उल्टो, मेसिन आफैं चलाएर सामान बनाउनुहुन्छ भने साधारण शारीरिक काम नहुन सक्छ।
- 3 महिना 'प्रोबेसन सुरु भएको दिन' देखि गनिन्छ। कोरिया आएको दिन वा सम्झौता पत्रको मितिदेखि होइन।
- प्रोबेसन दुई पटक गराउनु वा लम्ब्याउनु तलब काट्ने कारण हुँदैन। 3 महिना नाघेपछि 100% हुन्छ।
- बस्ने ठाउँ वा खाना दिएको कारण देखाएर थप तलब काट्नु छुट्टै समस्या हो। सामानको रूपमा दिइने बस्ने ठाउँ र खाना न्यूनतम ज्यालामा गनिँदैन। कटौती गर्न लिखित सहमति चाहिन्छ। विस्तृत जानकारी 2026 को न्यूनतम ज्याला र मेरो तलबको हिसाब मा छ।
- न्यूनतम ज्याला नदिनु अपराध हो। रोजगारदातालाई 3 वर्षसम्म जेल वा 2 करोड 원 (2천만 원) सम्म जरिवाना हुन सक्छ। पछि सम्झौता भए पनि सजायको प्रक्रिया छुट्टै चल्न सक्छ।
धेरै सोधिने प्रश्न
प्र. म कारखानामा प्याक गर्ने र सामान ओसार्ने काम गर्छु। साहुजी (사장님) प्रोबेसनको 3 महिना 90% हो भन्नुहुन्छ। उ. प्याक गर्ने र ओसार्ने काम सामान्यतया 한국표준직업분류 को मुख्य वर्ग 9 (उत्पादनसँग सम्बन्धित साधारण शारीरिक काम) मा पर्छ। यस्तो अवस्थामा प्रोबेसनमा पनि 100% हुन्छ। वास्तवमा गर्ने काम लेखेर 1577-0071 मा जाँच गरेपछि फरक रकम माग्नुहोस्।
प्र. म प्रेस मेसिन चलाउँछु। मेरो काम पनि साधारण शारीरिक काम हो? उ. मेसिन चलाएर सामान बनाउने वा उत्पादनमा सिधै भाग लिने काम मुख्य वर्ग 8 मा पर्छ, त्यसैले साधारण शारीरिक काम नहुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा 1 वर्ष वा बढीको सम्झौता र 3 महिनाभित्र भए 90% दिन मिल्छ। तर मेसिनको छेउमा बसेर उत्पादन छान्ने र ओसार्ने सहयोगी काम मात्र गर्नुहुन्छ भने फरक हुन्छ। आफ्नो काम ठिकसँग बताएर परामर्श लिनुहोस्।
प्र. म फार्ममा काम गर्छु। प्रोबेसनमा 90% दिनु ठिक हो? उ. फार्म र पशु गोठको साधारण काम सामान्यतया मुख्य वर्ग 9 (खेती, वन, माछापालनको साधारण शारीरिक काम) मा पर्छ। त्यसो भए प्रोबेसनमा पनि 100% हुन्छ। कृषि र पशुपालनमा बिदाको नियम लागू नहुनु र न्यूनतम ज्याला फरक कुरा हुन्। न्यूनतम ज्याला कृषिमा पनि लागू हुन्छ।
प्र. प्रोबेसनको 3 महिना सकियो, तर अझै 90% पाइरहेको छु। उ. चौथो महिनादेखि सर्त जे भए पनि 100% हुन्छ। फरक रकम नपाएको तलब (임금체불) हो। तलब विवरणहरू जम्मा गरेर कम्पनीलाई माग्नुहोस्। भएन भने उजुरी (진정) दिनुहोस्।
प्र. यो समस्याको कारण कार्यस्थल परिवर्तन गर्न सकिन्छ? उ. तलब नदिनु र न्यूनतम ज्यालाभन्दा कम दिनु रोजगारदाताको गल्ती मानिन सक्छ। यो मानियो भने कार्यस्थल परिवर्तनको संख्यामा गनिँदैन। तर रकम र अवधि जस्ता विस्तृत मापदण्ड 고용노동부 को सूचनाले तोकेको छ। त्यसैले आफ्नो अवस्था यसमा पर्छ कि पर्दैन, 고용센터 (रोजगार केन्द्र) वा 1350 मा पहिले सोध्नुहोस्। प्रक्रिया कार्यस्थल परिवर्तन मा छ।
सहयोग पाइने ठाउँ
| संस्था | फोन | विवरण |
|---|---|---|
| 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) | 1577-0071 | प्रोबेसन र न्यूनतम ज्याला सम्बन्धी समस्याको परामर्श, बहुभाषी, सोमबार–शुक्रबार 09:00~18:00 |
| 고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र) | 1350 | न्यूनतम ज्याला, साधारण शारीरिक काममा पर्ने/नपर्ने, उजुरी सम्बन्धी परामर्श |
| 외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र) | 1345 | दोभाषे जोडिदिने, 20 भाषा |
| 고용노동부 노동포털 (श्रम मन्त्रालय श्रम पोर्टल) | labor.moel.go.kr | तलब नपाएको उजुरी अनलाइन दर्ता |
| आफ्नो क्षेत्रको 고용센터 | आफैं जाने | कार्यस्थल परिवर्तनको कारण जाँच र आवेदन |