एउटा अंक – 3 वर्ष: नपाएको तलब र 퇴직금 (काम छोड्दा पाउने रकम) 3 वर्ष बितेपछि माग्न गाह्रो हुन्छ

तलब र 퇴직금 पाउने अधिकार 3 वर्ष बितेपछि हदम्याद (समय सीमा) सकिएर हराउँछ। कहिलेदेखि गन्ने र देश फर्कनुअघि के गर्ने भनेर यहाँ लेखिएको छ।

✓ अन्तिम जाँच 2026-10-18📎 स्रोत 10

छोटकरीमा

नपाएको तलब माग्ने अधिकार 3 वर्ष बितेपछि हदम्याद (कानुनी समय सीमा) सकिएर हराउँछ (근로기준법 धारा 49)। 퇴직금 (काम छोड्दा पाउने रकम) को पनि 3 वर्ष हो (근로자퇴직급여 보장법 धारा 10)।
तलबको हकमा तलब पाउने दिन (नियमित तलब दिने दिन) देखि गनिन्छ। हरेक महिना छुट्टाछुट्टै गनिन्छ। सबैभन्दा पुरानो महिनाको अधिकार सबैभन्दा पहिले हराउँछ।
퇴직금 को हकमा काम छोडेको दिनको भोलिपल्ट देखि गनिन्छ।
कोरिया छोडेर गए पनि कानुनले यो अधिकार हटाउँदैन। अधिकार हराउने आधार 3 वर्ष नै हो। तर विदेशबाट माग गर्न धेरै गाह्रो हुन्छ। देश छोड्नुअघि नै उजुरी (진정) दिनु मूल नियम हो।
3 वर्षभन्दा धेरै छोटो समय सीमा पनि छ। सरकारले पहिले दिने 간이대지급금 (सरकारले पहिले तिरिदिने बाँकी तलब) पाउन काम छोडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र उजुरी आदि दिनुपर्छ।

कहिले लागू हुन्छ

केही महिना वा केही वर्ष अघिको तलब कम आएको कुरा अहिले मात्र थाहा पाउनुभयो भने
ओभरटाइम, रातको काम वा बिदाको दिनको भत्ता छुटेको कुरा ढिलो थाहा पाउनुभयो भने
कम्पनी छोडेको धेरै समय भयो तर 퇴직금 पाउनुभएको छैन भने
출국만기보험 (देश फर्कँदा पाउने बीमा) को रकम कानुनी 퇴직금 भन्दा कम भयो र फरक रकम पाउनुभएन भने
छिट्टै नेपाल फर्कँदै हुनुहुन्छ तर पाउनुपर्ने पैसा बाँकी छ भने

कहिलेदेखि गनिन्छ

고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) को जानकारी अनुसार हो।

पाउनुपर्ने पैसा	3 वर्ष गन्न सुरु हुने दिन
तलब, भत्ता	त्यो पैसा दिने भनिएको तलब दिने दिन (नियमित तलब दिने दिन)
퇴직금	काम छोडेको दिनको भोलिपल्ट (काम छोडेको कुरा लागू भएको दिन)

उदाहरण 1. तलब दिने दिन हरेक महिनाको 10 गते हो। 2024 को मार्च महिनाको ओभरटाइम भत्ता छुट्यो। यो पैसाको 3 वर्ष त्यही तलब दिने दिनदेखि गनिन्छ। त्यसैले 2027 मार्चतिर 3 वर्ष पुग्छ। अप्रिल महिनाको भत्ताको 3 वर्ष एक महिनापछि पुग्छ। जति ढिलो गर्नुहुन्छ, पाउन सकिने महिना त्यति नै एक-एक गरेर घट्छ।

उदाहरण 2. 2025 जुन 30 सम्म काम गरेर छोड्नुभयो। 퇴직금 को 3 वर्ष त्यसको भोलिपल्टदेखि गनिन्छ। त्यसैले 2028 जुनको अन्त्यतिर 3 वर्ष पुग्छ।

अन्तिम दिन ठ्याक्कै कुन हो भन्ने कुरा गन्ने तरिकाअनुसार एक दिनजति फरक पर्न सक्छ। 3 वर्ष नजिक आएको छ भने मिति गन्दै नबस्नुहोस्, तुरुन्तै सल्लाह लिनुहोस्।

प्रक्रिया

पाउनुपर्ने पैसा महिनाअनुसार लेख्नुहोस्। कुन महिनाको, कस्तो पैसा (आधारभूत तलब, भत्ता, 퇴직금), कति हो भनेर लेख्नुहोस्। पुराना महिनामा चिनो लगाउनुहोस्।
प्रमाण जम्मा गर्नुहोस्। 근로계약서 (रोजगार सम्झौता पत्र), 급여명세서 (तलब विवरण पत्र), बैंक खातामा पैसा आएको विवरण, काममा आउने-जाने रेकर्ड, मालिकसँग आदानप्रदान गरेका मेसेजहरू सुरक्षित राख्नुहोस्।
रेकर्ड रहने गरी कम्पनीसँग माग्नुहोस्। मेसेज वा काकाओटक (KakaoTalk) मा "○ महिनाको ○ 원 ○ गतेसम्म दिनुहोस्" भनेर पठाउनुहोस्। कम्पनीले "दिन्छु" भनेर जवाफ दियो भने त्यो जवाफ पनि सुरक्षित राख्नुहोस्।
고용노동부 मा उजुरी (진정) दिनुहोस्। 노동포털 (श्रम पोर्टल, labor.moel.go.kr) मा अनलाइन, वा कार्यस्थल हेर्ने क्षेत्रीय श्रम कार्यालय (지방고용노동관서) मा गएर दिन सकिन्छ। विस्तृत क्रम तलब नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका मा छ।
3 वर्ष नजिक आएको छ वा कम्पनीले लगातार दिँदैन भने 132 मा सल्लाह लिनुहोस्। 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) ले बाँकी तलब र 퇴직금 का मुद्दामा निःशुल्क सल्लाह र निःशुल्क मुद्दा लडिदिने सेवा दिन्छ (कोरियामा बस्ने विदेशी पनि समावेश, तलब नपाएको बेलाको अन्तिम 3 महिनाको औसत मासिक तलब 400만 원 भन्दा कम भएमा)।

हदम्याद रोकिने अवस्था

कानुनले माग, जफत/अस्थायी जफत/अस्थायी आदेश, स्वीकार भएमा हदम्याद रोकिन्छ भनेको छ (민법 धारा 168)। उदाहरणका लागि, कम्पनीले ऋण स्वीकार गर्नु (स्वीकार) यसमा पर्न सक्छ। तर मेसेजबाट ताकेता गर्नु (최고) मात्रले, 6 महिनाभित्र अदालतमा मुद्दा हाल्ने जस्ता काम नगरे हदम्याद रोकिँदैन (민법 धारा 174)। आफ्नो अवस्थामा हदम्याद रोकियो कि रोकिएन भन्ने कुरा आफैं निर्णय गर्न गाह्रो हुन्छ। 3 वर्ष नजिक आएको छ भने तुरुन्तै 132 मा सोध्नुहोस्।

कोरिया छोड्नुअघि गर्नुपर्ने काम

외국인고용법 (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन) धारा 16 ले विदेशी कामदार देश फर्कनुअघि रोजगारदाताले तलबलगायत सबै पैसा चुक्ता गर्नुपर्छ भनेको छ। तैपनि पाउनुभएन भने यी काम गर्नुहोस्।

देश छोड्नुअघि उजुरी दिनुहोस्। 노동포털 मा अनलाइन उजुरी दिँदा 공동인증서 (डिजिटल प्रमाणपत्र), मोबाइल फोनबाट आफ्नो पहिचान पुष्टि, 외국인등록번호 (विदेशी दर्ता नम्बर), 간편인증 (सजिलो पहिचान पुष्टि) मध्ये एउटाबाट पहिचान पुष्टि गर्नुपर्छ। विदेशबाट पनि यो पहिचान पुष्टि हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुरा सरकारी जानकारीमा पुष्टि गर्न सकिएन। कोरियामा हुँदा नै दिनु सुरक्षित हुन्छ।
जिम्मेवार 근로감독관 (श्रम निरीक्षक) लाई सम्पर्क ठेगाना छोड्नुहोस्। इमेल, मेसेन्जर, विदेशको सम्पर्क नम्बर दिनुहोस्, र पैसा पाउने बैंक खाता कसरी मिलाउने भनेर सोध्नुहोस्।
출국만기보험 र 퇴직금 बीचको फरक रकम जाँच्नुहोस्। 출국만기보험 को रकम कानुनी 퇴직금 भन्दा कम छ भने फरक रकम रोजगारदातासँग माग्नुहोस्। यो फरक रकम पनि 퇴직금 नै भएकाले 3 वर्ष बितेपछि माग्न गाह्रो हुन्छ। बीमाको रकम भने देश फर्केपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय फ्याक्स (82-505-161-1421) वा छुट्टै एपबाट माग्न सकिन्छ। 출국만기보험·귀국비용보험 हेर्नुहोस्।
देश फर्केपछि कसरी अघि बढाउने भनेर देश छोड्नुअघि नै सोध्नुहोस्। 1350 वा 132 मा "देश छोडेपछि उजुरी वा मुद्दा कसरी अघि बढाउने?" भनेर सोध्नुहोस्।

तयार गर्नुपर्ने कागजात

근로계약서, 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड), राहदानी
급여명세서, बैंक खातामा पैसा आएको विवरण (बैंक एपको स्क्रिन पनि हुन्छ)
काममा आउने-जाने रेकर्ड, कामको दैनिक विवरण, फोटो
कम्पनीसँग आदानप्रदान गरेका मेसेज र काकाओटक
काम छोडेको मिति थाहा हुने कागजात (रोजगारी परिवर्तन विवरण, 출국만기보험 कागजात आदि)

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

간이대지급금 को समय सीमा 1 वर्ष हो। कम्पनीसँग पैसा नहुँदा 근로복지공단 (कामदार कल्याण निगम) ले पहिले दिने पैसा हो। काम छोडेको व्यक्तिले काम छोडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र 노동청 (श्रम कार्यालय) मा उजुरी वा फौजदारी उजुरी आदि दिएमा मात्र पाउन योग्य हुन्छ (अदालतमा मुद्दा हाल्ने बाटोमा 2 वर्षभित्र)। गन्ने आधार अन्तिम पटक पैसा नपाएको दिन होइन, काम छोडेको दिनको भोलिपल्ट हो। त्यसपछि 노동청 को 「체불 임금등·사업주 확인서」 (बाँकी तलब र रोजगारदाता पुष्टि प्रमाणपत्र) पहिलो पटक जारी भएको दिनदेखि 6 महिनाभित्र 근로복지공단 मा माग गर्नुपर्छ।
"यही रकममा सकियो" भन्ने सम्झौता पत्रमा सही गर्नुअघि रकम फेरि हिसाब गर्नुहोस्। सही गरेपछि बाँकी रकम पाउन गाह्रो हुन्छ।
उजुरी दिँदैमा काम सकिँदैन। उपस्थित हुन बोलाउँदा नगएमा मुद्दा बन्द हुन सक्छ। मिति मिलेन भने निरीक्षकलाई पहिले नै सम्पर्क गर्नुहोस्।
बसोबास अनुमति (भिसा) नभए पनि तलब नपाएको उजुरी दिन सकिन्छ। 2025-11-06 देखि तलब नपाएको उजुरी दिने विदेशीलाई 근로감독관 ले 출입국·외국인관서 (अध्यागमन तथा विदेशी कार्यालय) मा जानकारी दिनुपर्ने सूचीबाट हटाइएको छ।

धेरैले सोध्ने प्रश्न

प्र. 3 वर्षअघिको कम्पनीमा भत्ता छुटेको कुरा अहिले थाहा पाएँ। पाउन सकिन्छ? उ. तलब दिने दिनदेखि 3 वर्ष नबितेका महिनाको पैसा माग्न सकिन्छ। 3 वर्ष बितेका महिनाको माग्न गाह्रो हुन्छ। हरेक महिना छुट्टाछुट्टै गनिने भएकाले एक-एक दिन ढिलो हुँदा पाउन सकिने महिना घट्दै जान्छ। तुरुन्तै उजुरी दिनुहोस्, र 3 वर्ष नजिक आएका महिना छन् भने हदम्याद जोगाउने तरिकाबारे 132 मा पनि सल्लाह लिनुहोस्।

प्र. नेपाल फर्केपछि पाउने अधिकार हराउँछ? उ. देश छोडेको कारणले अधिकार हराउँछ भनेर कानुनमा लेखिएको छैन। अधिकार हराउने आधार 3 वर्ष हो। तर विदेशबाट उजुरी वा मुद्दा अघि बढाउने तरिका सरकारी जानकारीमा पुष्टि गर्न सकिएन। देश छोड्नुअघि उजुरी दिनुहोस्, र फर्केपछि कसरी अघि बढाउने भनेर 1350 वा 132 मा सोध्नुहोस्।

प्र. मालिकले "अर्को महिना दिन्छु" भनेर लगातार टार्दै छन्। पर्खँदा हुन्छ? उ. पर्खिरहँदा पनि 3 वर्ष बित्दै जान्छ। 간이대지급금 काम छोडेपछि 1 वर्षको समय सीमा भएकाले झन् छोटो हुन्छ। मुखले गरेको वाचामा मात्र भर नपर्नुहोस्, मेसेजबाट रेकर्ड राख्नुहोस् र उजुरी दिने बारे विचार गर्नुहोस्।

प्र. 출국만기보험 पाएँ तर 퇴직금 भन्दा कम भयो। फरक रकमको पनि समय सीमा छ? उ. फरक रकम रोजगारदातासँग माग्ने 퇴직금 हो। 퇴직금 काम छोडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 3 वर्ष बितेपछि माग्न गाह्रो हुन्छ। 퇴직금 हिसाब गर्ने तरिका 퇴직금 मा हेर्नुहोस्।

सहयोग पाउने ठाउँ

संस्था	फोन	विवरण
외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र)	1577-0071	नेपालीसहित धेरै भाषा, 365 दिन 09:00~18:00
고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र)	1350	तलब, 퇴직금, उजुरी प्रक्रिया
대한법률구조공단	132	निःशुल्क कानुनी सल्लाह, बाँकी तलबको निःशुल्क मुद्दा सहायता
근로복지공단	1588-0075	간이대지급금 माग
외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र)	1345	धेरै भाषामा सल्लाह, नेपाली भाषा सोमबार–शुक्रबार 09:00~18:00
고용노동부 노동포털	labor.moel.go.kr	उजुरी पत्र अनलाइन दर्ता

💬 केही सोध्नु छ? यहाँ प्रश्न गर्नुहोस्

कानुनी आधार

근로기준법 제49조(임금의 시효) – 이 법에 따른 임금채권은 3년간 행사하지 아니하면 시효로 소멸 (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 49 – यो ऐनअनुसार तलब माग्ने अधिकार 3 वर्षसम्म प्रयोग नगरे हदम्याद सकिएर हराउँछ)
근로자퇴직급여 보장법 제10조(퇴직금의 시효) – 퇴직금을 받을 권리는 3년간 행사하지 아니하면 시효로 소멸 (कामदार सेवानिवृत्ति सुविधा सुरक्षा ऐन धारा 10 – 퇴직금 पाउने अधिकार 3 वर्षसम्म प्रयोग नगरे हदम्याद सकिएर हराउँछ)
민법 제166조제1항(소멸시효는 권리를 행사할 수 있는 때부터 진행) · 제168조(중단 사유: 청구, 압류·가압류·가처분, 승인) · 제174조(최고는 6개월 안에 재판상 청구 등을 하지 않으면 중단 효력 없음) (देवानी संहिता धारा 166 उपधारा 1 – अधिकार प्रयोग गर्न सकिने दिनदेखि हदम्याद गनिन्छ · धारा 168 – हदम्याद रोकिने कारण: माग, जफत/अस्थायी जफत/अस्थायी आदेश, स्वीकार · धारा 174 – ताकेता गरेपछि 6 महिनाभित्र अदालतमा मुद्दा आदि नगरे हदम्याद रोकिँदैन)
외국인근로자의 고용 등에 관한 법률 제16조 – 사용자는 외국인근로자가 귀국하기 전에 임금 등 금품관계를 청산하는 등 필요한 조치를 해야 함 (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन धारा 16 – विदेशी कामदार देश फर्कनुअघि रोजगारदाताले तलबलगायत सबै रकम चुक्ता गर्नुपर्छ)
임금채권보장법 시행령 제7조 – 간이대지급금: 퇴직자는 퇴직한 날의 다음 날부터 1년 이내 진정 등, 확인서 최초 발급일부터 6개월 이내 청구 (तलब दाबी सुरक्षा ऐन कार्यान्वयन नियमावली धारा 7 – 간이대지급금: काम छोडेको व्यक्तिले काम छोडेको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र उजुरी आदि गर्नुपर्छ, प्रमाणपत्र पहिलो पटक जारी भएको दिनदेखि 6 महिनाभित्र माग गर्नुपर्छ)

स्रोत

कोरियाली मूल हेर्नुहोस्