'काम छैन, घर जाऊ' भनेर पठाएको समयलाई चाँडै छुट्टी (조퇴) वा वार्षिक बिदा (연차) मा गनियो भने — काम बन्द भत्ता (휴업수당) पाउन सकिन्छ
कम्पनीमा काम नभएकाले घर पठाएको समयलाई काम बन्द (휴업) मान्न सकिन्छ। वार्षिक बिदाको मिति कामदार आफैंले माग्ने मूल नियम हो।
छोटकरीमा
- कम्पनीले "आज काम छैन" भनेर चाँडै घर पठायो भने, त्यो तपाईंले चाहेको चाँडै छुट्टी (조퇴) होइन। कम्पनीको कारणले काम गर्न नपाएको काम बन्द (휴업) मान्न सकिन्छ।
- सधैं 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थल हो भने, काम बन्द भएको समयको लागि औसत ज्यालाको 70% वा बढी (काम बन्द भत्ता, 휴업수당) पाउनु मूल नियम हो (근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) धारा 46)।
- वार्षिक बिदा (연차) कामदारले मागेको दिनमा दिनु मूल नियम हो (धारा 60 उपधारा 5)। कानूनले तोकेको प्रक्रिया बिना कम्पनीले त्यही दिन "आज तिम्रो वार्षिक बिदा" भनेर तोक्न सक्दैन।
- कम्पनीले वार्षिक बिदाको सट्टा कुनै तोकिएको दिनमा बिदा दिन चाहन्छ भने कामदार प्रतिनिधि (근로자대표) सँग लिखित सहमति हुनुपर्छ (धारा 62)।
- 급여명세서 (तलब विवरण) मा "조퇴 공제" (चाँडै छुट्टी कटौती) र "연차 사용" (वार्षिक बिदा प्रयोग) लेखिएको लाइन हेर्नुहोस्। तपाईंले सहमति दिनुभएको थिएन भने म्यासेज (SMS) मा लेखेर राख्नुहोस्, त्यसपछि 1577-0071 वा 1350 मा सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।
कहिले लागू हुन्छ
- काममा आएपछि 1~2 घण्टा मात्र काम गराएर "काम छैन, जाऊ" भनेको अवस्था
- "भोलि काम छैन, नआऊ" भनेर त्यो दिनलाई वार्षिक बिदा वा आधा दिनको बिदा (반차) मा गनेको अवस्था
- तपाईंले आवेदन नदिएको भए पनि तलब विवरणमा "조퇴" (चाँडै छुट्टी), "결근" (अनुपस्थित), "연차 사용" (वार्षिक बिदा प्रयोग) लेखिएको अवस्था
- "조퇴서 (चाँडै छुट्टी फारम) वा 연차 신청서 (वार्षिक बिदा आवेदन) मा सही गर" भनेको अवस्था
लागू नहुने अवस्था
- तपाईं आफैंले चाहेर चाँडै जानुभएको अवस्था (बिरामी भएर, आफ्नै कामले)। यस्तो बेला काम नगरेको समयको ज्याला काटिन सक्छ।
- कम्पनीको दोष नभएको कारणले (जस्तै: प्राकृतिक प्रकोप) कम्पनी बन्द भएको अवस्था फरक हुन सक्छ। 1350 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।
चाँडै छुट्टी, वार्षिक बिदा र काम बन्दमा के फरक छ
| प्रकार | कसले तोक्छ | त्यो समयको ज्याला |
|---|---|---|
| चाँडै छुट्टी (조퇴) | कामदार आफैं चाहेर चाँडै जान्छ | काम नगरेको समयको ज्याला काटिन सक्छ |
| वार्षिक बिदा (연차) | कामदारले मिति माग्छ (धारा 60 उपधारा 5) | तलबी। तर तपाईंको वार्षिक बिदाको दिन घट्छ |
| वार्षिक बिदाको सट्टा (연차 대체) | कामदार प्रतिनिधिसँग लिखित सहमति भएको दिन (धारा 62) | तलबी। वार्षिक बिदाको दिन घट्छ |
| काम बन्द (휴업) | कम्पनीमा काम नभएर कम्पनीले बिदा दिन्छ | औसत ज्यालाको 70% वा बढी (5 जना वा बढी, धारा 46) |
कामदार काम गर्न तयार थियो तर कम्पनीले काम नदिएको अवस्था पनि काम बन्दमा पर्छ (대법원 (सर्वोच्च अदालत) 1991. 6. 28. फैसला 90다카25277)।
कम्पनीले वार्षिक बिदाको मितिमा हस्तक्षेप गर्न सक्ने कानूनी प्रक्रिया तलका तीन वटा मात्र छन्। तीनै वटामा सर्त छ।
- मिति परिवर्तन (धारा 60 उपधारा 5 को अपवाद): तपाईंले मागेको दिन बिदा दिँदा व्यवसाय चलाउन धेरै ठूलो बाधा पर्छ भने, कम्पनीले त्यो मिति अर्को दिनमा सार्न सक्छ। यो तपाईंले रोजेको दिन सार्ने कुरा हो। कम्पनीले काम नभएको दिन रोजेर तपाईंको वार्षिक बिदा प्रयोग गराउने अधिकार होइन।
- वार्षिक बिदाको सट्टा (धारा 62): कामदार प्रतिनिधिसँग लिखित सहमति हुनुपर्छ। कामदार प्रतिनिधि भनेको आधाभन्दा बढी कामदार सदस्य भएको श्रमिक संघ (노동조합) हो। त्यस्तो संघ छैन भने आधाभन्दा बढी कामदारको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्ति हो (धारा 24 उपधारा 3)।
- प्रयोग गर्न आग्रह (धारा 61): कम्पनीले तोकिएको समयमा बाँकी वार्षिक बिदाका दिन लिखित रूपमा जनाउँछ, र मिति तोकेर भन्न आग्रह गर्छ। कामदारले 10 दिनभित्र मिति नभने कम्पनीले मिति तोकेर लिखित सूचना दिन सक्छ।
तपाईंले माग्नुभएको छैन, सहमति पत्र वा लिखित सूचना पनि छैन, तर त्यही दिन मुखले मात्र "आज वार्षिक बिदा लेऊ" भन्नु यी तीन मध्ये कुनैमा पनि पर्दैन।
कति फिर्ता पाउन सकिन्छ
तलको उदाहरणले हिसाब गरौं। 2026 को न्यूनतम ज्याला प्रति घण्टा 10,320원, दिनको 8 घण्टा काम, ओभरटाइम नभएको मासिक तलबवाला कामदार। 1 घण्टा मात्र काम गरेर 7 घण्टा "조퇴" (चाँडै छुट्टी) मा गनियो र 72,240원 (10,320원 × 7 घण्टा) काटियो।
काम बन्द भएको समयमा ज्यालाको केही भाग पाउनुभएको छ भने, काम बन्द भत्ता (औसत ज्याला − पाएको ज्याला) को 70% वा बढी हुन्छ (근로기준법 시행령 (श्रम मापदण्ड ऐन नियमावली) धारा 26)।
- 1 दिनको औसत ज्याला: 3 महिनाको ज्याला 6,470,640원 ÷ 92 दिन (उदाहरण) = करिब 70,333원
- त्यो दिन पाएको ज्याला: 1 घण्टाको 10,320원
- काम बन्द भत्ता: (70,333원 − 10,320원) × 70% = करिब 42,009원
काम बन्द भनेर मानियो भने काटिएको 72,240원 मध्ये कम्तीमा करिब 42,009원 पाउनु मूल नियम हो। ओभरटाइम वा रातको भत्ता पाउँदै आउनुभएको छ भने औसत ज्याला बढ्छ र रकम पनि बढ्छ। पूरै दिन बिदा दिएको अवस्थाको लागि काम बन्द भत्ता 70% लेख हेर्नुहोस्।
कम्पनीले त्यो दिनलाई 1 दिन वार्षिक बिदा मा गनेको छ भने त्यो दिनको ज्याला काटिँदैन। तर तपाईंको वार्षिक बिदा 1 दिन घट्छ। वार्षिक बिदा आफूले चाहेको दिन लिन वा प्रयोग गर्न नसके वार्षिक बिदा भत्ता (माथिको उदाहरणमा 1 दिनको 82,560원) पाउनु मूल नियम हो। तपाईंले सहमति दिनुभएको थिएन भने वार्षिक बिदा फिर्ता गर्न माग गर्न सक्नुहुन्छ। त्यसो गर्दा त्यो दिनको ज्याला काम बन्द भत्ताको रूपमा फेरि हिसाब हुन सक्छ। पूरै दिन बिदा भएको थियो भने माथिको उदाहरणमा 82,560원 घटेर करिब 49,233원 (70,333원 × 70%) हुन्छ। तर 1 दिन वार्षिक बिदा फेरि फिर्ता आउँछ। वार्षिक बिदाको दिन र भत्ताबारे वार्षिक बिदा हिसाब लेख मा छ।
प्रक्रिया
- त्यही दिन तुरुन्तै लेखेर राख्नुहोस्। मिति, काममा आएको समय, घर जाऊ भनेको समय, भन्ने व्यक्ति र कारण ("काम छैन") लेख्नुहोस्। त्यही बेला म्यासेजमा फेरि सोधेर जवाफ लिएर राख्नु राम्रो हुन्छ। उदाहरण: "आज काम नभएकाले कम्पनीले 11 बजे घर जाऊ भनेको हो, होइन?"
- 조퇴서 (चाँडै छुट्टी फारम) वा 연차 신청서 (वार्षिक बिदा आवेदन) मा सही नगर्नुहोस्। पछि "यो त औपचारिकता मात्र हो" भने पनि सही गर्नुभयो भने तपाईं आफैं चाहेर गएजस्तो हुन्छ।
- सहमति छैन भनेर म्यासेजमा लेखेर राख्नुहोस्। उदाहरण: "मैले चाँडै छुट्टी (वार्षिक बिदा) माग्ने आवेदन दिएको थिइनँ। कम्पनीमा काम छैन भनेर पठाएको हो, त्यसैले काम बन्द (휴업) को रूपमा गन्नुहोस्।"
- तलब विवरण जाँच गर्नुहोस्। कम्पनीले ज्याला दिँदा तलब विवरण कागजमा (इलेक्ट्रोनिक कागज पनि) दिनुपर्छ। तलब विवरणमा काटिएका कुरा र रकम, र काम गरेको दिन वा घण्टा अनुसार फरक पर्ने रकमको हिसाब गर्ने तरिका लेखिएको हुनुपर्छ (धारा 48 उपधारा 2, नियमावली धारा 27-2)। "조퇴 공제" (चाँडै छुट्टी कटौती), "근태 공제" (हाजिरी कटौती), "결근" (अनुपस्थित), "연차 사용" (वार्षिक बिदा प्रयोग) जस्ता लाइन खोज्नुहोस्। तलब विवरण छैन भने म्यासेजमा माग्नुहोस्।
- कम्पनीलाई सच्याउन अनुरोध गर्नुहोस्। "○ महिना ○ गते काटिएको 72,240원 को लागि काम बन्द भत्ता दिनुहोस्" वा "○ महिना ○ गते गनिएको 1 दिन वार्षिक बिदा फिर्ता गर्नुहोस्" भनेर म्यासेज पठाउनुहोस्। जवाफ सुरक्षित राख्नुहोस्।
- समाधान भएन भने सल्लाह लिनुहोस् र उजुरी (진정) दिनुहोस्। पहिले 1577-0071 (नेपाली भाषामा सल्लाह) वा 1350 मा सल्लाह लिनुहोस्। काम बन्द भत्ता नदिएकोमा 노동포털 (श्रम पोर्टल, labor.moel.go.kr) मा अनलाइन, वा कार्यस्थल हेर्ने 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) मा गएर उजुरी दिन सकिन्छ। तरिका ज्याला नपाउँदा उजुरी गर्ने तरिका मा छ।
चाहिने कुरा
- मिति अनुसारको टिपोट (आएको र गएको समय, पठाउने व्यक्ति, कारण)
- "घर जाऊ", "वार्षिक बिदा लेऊ" भनेको म्यासेज वा KakaoTalk को स्क्रिनसट, रेकर्डिङ
- कटौती देखिने तलब विवरण, बैंक खातामा पैसा आएको विवरण
- आउने-जाने समयको रेकर्ड (ढोका खोल्ने कार्डको रेकर्ड, कामको तालिकाको फोटो)
- 근로계약서 (रोजगार सम्झौता पत्र), 외국인등록증 (विदेशी दर्ता कार्ड)
- सँगै घर पठाइएका साथी कामदारको नाम र फोन नम्बर
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको कार्यस्थल मा काम बन्द भत्ता (धारा 46) र कानूनी वार्षिक बिदा (धारा 60~62) लागू हुँदैन (नियमावली अनुसूची 1)। वार्षिक बिदा सामान्यतया अघिल्लो 1 वर्षसम्म लगातार 5 जना वा बढी भए मात्र लागू हुन्छ (नियमावली धारा 7-2 उपधारा 3)। तैपनि पूरा ज्याला दिनुपर्ने नियम (धारा 43) र तलब विवरण दिनुपर्ने नियम (धारा 48) लागू हुन्छ। कम्पनीमा कामदारको संख्या हालै बदलिएको छ भने 근로계약서 लिएर 1350 मा सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।
- घर पठाइएको समयमा अर्को ठाउँमा काम गर्नु हुँदैन। E-9 भिसा भएकाले तोकिएको कार्यस्थल बाहेक अरू ठाउँमा काम गर्न पाउँदैन (출입국관리법 (अध्यगमन ऐन) धारा 18 उपधारा 2)।
- अर्को कामको दिन सधैं जस्तै काममा जानुहोस्। बिदा भनेको दिन कहिलेसम्म हो भनेर म्यासेजमा लिएर राख्नु सुरक्षित हुन्छ। कम्पनीको स्वीकृति जस्तो उचित प्रक्रिया बिना 5 दिन वा बढी काममा नगए, कम्पनीले 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा रोजगार परिवर्तन (भागेको) सूचना दिन सक्ने कारण बन्छ (외국인근로자의 고용 등에 관한 법률 (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन) नियमावली धारा 23 उपधारा 1)। भागेको भनेर रिपोर्ट गर्ने धम्की लेख हेर्नुहोस्।
- घर पठाउने कुरा बारम्बार भइरहे कार्यस्थल परिवर्तनबारे सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ। कम्पनीले ज्याला वा काम बन्द भत्ता नदिई 5 दिन वा बढी काम गर्न दिएन भने, कामदारको दोष नभएको कार्यस्थल परिवर्तनको कारण हुन सक्छ (고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) सूचना 「विदेशी कामदारको दोष नभएको कार्यस्थल परिवर्तनका कारण」 धारा 5 बुँदा 6)। कम्पनीको कारणले काम बन्द वा बिदामा राखेर ज्याला घटेको अवस्था पनि यसमा पर्न सक्छ (सोही सूचना धारा 2 बुँदा 1)। हेर्ने आधार कार्यस्थल परिवर्तन आवेदन दिनुअघिको 1 वर्षको ज्याला हो। पाएको ज्याला औसत ज्यालाको 70% भन्दा कम भएको समय 2 महिना वा बढी छ भने यसमा पर्न सक्छ। पाएको ज्याला औसत ज्यालाको 90% भन्दा कम भएको समय 4 महिना वा बढी छ भने पनि पर्न सक्छ। यो अवस्थामा काम बन्द वा बिदा चलिरहेको बेला, वा काम बन्द वा बिदा सकिएको दिनबाट 4 महिना नबित्दै आवेदन दिनुपर्छ। यस्तो कारणले कार्यस्थल परिवर्तन गर्दा परिवर्तन संख्यामा गनिँदैन (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन धारा 25 उपधारा 4)। यसमा पर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा 고용센터 ले प्रमाण हेरेर निर्णय गर्छ। माथिका रेकर्ड लिएर पहिले 고용센터 वा 1577-0071 मा सल्लाह लिनुहोस्। काममा जान छोडेर कम्पनी छोड्नु हुँदैन। विस्तृत जानकारी कार्यस्थल परिवर्तन – कारण, प्रक्रिया, संख्या मा छ।
- काम बन्द भत्ता पनि ज्याला जस्तै 3 वर्ष बितेपछि माग्न गाह्रो हुन्छ (धारा 49)।
धेरै सोधिने प्रश्न
प्रश्न: कम्पनी भन्छ "नियम अनुसार काम नभएको दिन वार्षिक बिदामा गनिन्छ"। उत्तर: कम्पनीको नियम (취업규칙, कामको नियमावली) वा सूचना पत्र कामदार प्रतिनिधिसँगको लिखित सहमतिभन्दा फरक कागज हो (धारा 62)। तपाईं दुई कुरा सोध्न सक्नुहुन्छ। कामदार प्रतिनिधि को हो, र त्यो प्रतिनिधि र कम्पनीले वार्षिक बिदाको सट्टामा सहमति गरेको कागज छ कि छैन। जवाफ म्यासेजमा लिएर 1350 मा पक्का गर्नुहोस्।
प्रश्न: मालिकले "जाऊ" भन्नुभयो र मैले "हुन्छ" भनें। यो चाँडै छुट्टी हुन्छ? उत्तर: कम्पनीले पहिले "काम छैन, जाऊ" भनेको हो भने कम्पनीको कारणले काम गर्न नपाएको हो भनेर दाबी गर्न सक्नुहुन्छ। पहिले कसले भन्यो भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। म्यासेज र साथी कामदारको गवाही राख्नुहोस्।
प्रश्न: काम बन्द भत्ता मागें भने मलाई नराम्रो व्यवहार हुन्छ कि? उत्तर: धारा 104 ले कानून उल्लङ्घनको कुरा 고용노동부 वा श्रम निरीक्षक (근로감독관) लाई उजुरी गरेको कारणले काम निकाल्न वा नराम्रो व्यवहार गर्न निषेध गर्छ। यो नियम 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको कार्यस्थलमा पनि लागू हुन्छ। कम्पनीलाई सिधै माग गरेको म्यासेज पनि सुरक्षित राख्नुहोस्। नराम्रो व्यवहार भयो भने 1350 वा 1577-0071 मा सल्लाह लिन सक्नुहुन्छ।
प्रश्न: वार्षिक बिदामा गनिएकाले तलब काटिएन। त्यत्तिकै छोडे पनि हुन्छ? उत्तर: निर्णय तपाईं आफैंले गर्ने हो। वार्षिक बिदा फिर्ता गर्नुभयो भने त्यो दिन काम बन्द भत्ताको रूपमा फेरि हिसाब हुन्छ र ज्याला घट्न सक्छ (माथिको उदाहरणमा 82,560원 बाट करिब 49,233원)। तर 1 दिन वार्षिक बिदा फेरि फिर्ता आउँछ। फिर्ता गर्न चाहनुहुन्छ भने सहमति दिएको थिइनँ भनेर म्यासेजमा लेखेर राख्नुहोस् र अनुरोध गर्न सक्नुहुन्छ।
मद्दत पाउने ठाउँ
| संस्था | फोन·वेबसाइट | काम |
|---|---|---|
| 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) | 1577-0071 | नेपाली भाषामा श्रम सल्लाह, 365 दिन 09:00~18:00 |
| 고용노동부 고객상담센터 (श्रम मन्त्रालय ग्राहक परामर्श केन्द्र) | 1350 | काम बन्द भत्ता, वार्षिक बिदा, उजुरीबारे सल्लाह, सोमबार-शुक्रबार 09:00~18:00 |
| 외국인종합안내센터 (विदेशी सोधपुछ केन्द्र) | 1345 | सरकारी वा सार्वजनिक निकायसँग फोनमा कुरा गर्दा तीन-पक्षीय दोभाषे सेवा, सोमबार-शुक्रबार 09:00~22:00 (नेपाली भाषा 18:00 सम्म) |
| 고용노동부 노동포털 (श्रम मन्त्रालय श्रम पोर्टल) | labor.moel.go.kr | अनलाइन उजुरी (진정서) दर्ता |