← सबै लेख · 💰 तलब

काम गर्दा मेसिन वा सामान बिग्रियो भने: मालिकले तलबबाट मनलाग्दी पैसा काट्न पाउँदैन

नोक्सान भए पनि तलबबाट सिधै पैसा काट्न पाइँदैन। गल्तीले नोक्सान भएको हो भने, अदालतले परिस्थिति हेरेर तिर्नुपर्ने रकम घटाउन सक्छ।

✓ अन्तिम जाँच 2026-11-09📎 स्रोत 6

छोटकरीमा

  • कम्पनीको सामान बिगारे पनि मालिकले तलबबाट मनलाग्दी पैसा काट्न पाउँदैन। सिद्धान्त अनुसार तलब पूरै दिनुपर्छ (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 43)।
  • "फुटाएमा 10만 원 (100,000 원)" जस्तो क्षतिपूर्ति रकम पहिल्यै तोक्ने सम्झौता गर्न पाइँदैन (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 20)।
  • काम गर्दाको अवस्था जस्ता परिस्थिति हेरेर न्यायपूर्ण मानिने दायराभित्र मात्र मालिकले कामदारसँग नोक्सानको पैसा माग्न सक्छ। गल्तीले नोक्सान भएको हो भने, धेरैजसो अवस्थामा अदालतले कामदारको जिम्मेवारी घटाउँछ। कति घटाउने भन्ने कुरा हरेक मुद्दामा फरक हुन्छ।
  • मालिकले नोक्सानको पैसा लिन चाहन्छ भने तलबबाट होइन, छुट्टै माग गर्नुपर्छ। विवाद भयो भने अदालतले निर्णय गर्छ।
  • क्षतिपूर्ति तिर्ने 각서 (लिखित प्रतिज्ञा पत्र) मा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। पहिले परामर्श लिनुहोस्।
📖 पूरा पढ्नुहोस् · 6 min

यो कहिले लागू हुन्छ

  • फोर्कलिफ्टले र्‍याक वा सामानमा ठोक्कियो।
  • मेसिन बिग्रियो, तर मालिकले मेरो दोष भन्छ।
  • खराब सामान निस्कियो भनेर तलब काट्छु भन्छ।
  • खेतको उपकरण वा कम्पनीको गाडी चलाउँदा बिग्रियो।
  • मालिकले क्षतिपूर्ति प्रतिज्ञा पत्र वा "तलबबाट काट्न हुन्छ" भन्ने सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गर्न भन्छ।

प्रक्रिया

  1. चोट लागेको छ भने पहिले उपचार गर्नुहोस्। काम गर्दा चोट लागेको हो भने 산재보험 (औद्योगिक दुर्घटना बीमा) बाट उपचार गराउन सकिन्छ। आफ्नै गल्तीले चोट लागे पनि औद्योगिक दुर्घटना मानिन सक्छ। तर कम्पनी दर्ता नभएका साना खेत वा माछा फार्म (नियमित रूपमा 5 जनाभन्दा कम) वा माछा मार्ने डुङ्गामा औद्योगिक दुर्घटना बीमाको सट्टा अर्को बीमा हुन सक्छ। कम्पनीले कुन बीमा गरेको छ सोध्नुहोस्, अनि 1577-0071 वा 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) 1588-0075 मा जाँच गर्नुहोस्। औद्योगिक दुर्घटनाको आवेदन कसरी दिने हेर्नुहोस्।
  2. त्यतिबेलाको अवस्था लेखेर राख्नुहोस्। मिति, समय, के काम गर्दै हुनुहुन्थ्यो, त्यो काम कसले लगाएको थियो, लेख्नुहोस्। बिग्रिएको सामानको फोटो खिच्नुहोस्।
  3. काम गर्दाको अवस्था पनि लेख्नुहोस्। चलाउने तरिकाको तालिम पाउनुभएको थियो कि थिएन, सुरक्षा उपकरण थियो कि थिएन, कति घण्टादेखि काम गरिरहनुभएको थियो, एक्लै गर्न गाह्रो काम थियो कि थिएन, लेख्नुहोस्। यो जिम्मेवारी घटाउने आधार बन्छ।
  4. प्रतिज्ञा पत्र वा सहमति पत्रमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्। "상담하고 답하겠습니다" (परामर्श लिएर जवाफ दिन्छु) भन्नुहोस्। कागजको फोटो खिचेर राख्नुहोस्।
  5. तलबबाट पहिल्यै काटिसकेको छ भने 급여명세서 (तलब विवरण) हेर्नुहोस्, र मालिकलाई मेसेज पठाएर कारण सोध्नुहोस्।
    • "사장님, 이번 달 월급에서 ○○○원이 빠졌습니다. 어떤 이유로 뺀 것인지 알려 주십시오." (मालिकज्यू, यो महिनाको तलबबाट ○○○ 원 काटिएको छ। कुन कारणले काट्नुभयो, भनिदिनुहोस्।)
  6. परामर्श लिनुहोस्। 1577-0071 वा 1350 मा सोध्नुहोस्। मालिकले मनलाग्दी काटेको पैसा नपाएको तलब हो। तपाईं काम गर्ने ठाउँको क्षेत्र हेर्ने 노동청 (श्रम कार्यालय, क्षेत्रीय रोजगार तथा श्रम कार्यालय) मा उजुरी दिन सक्नुहुन्छ। तलब नपाउँदा कसरी उजुरी गर्ने हेर्नुहोस्।

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

  • नियमित रूपमा 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको ठाउँमा पनि तलब पूरै दिने सिद्धान्त (धारा 43) र क्षतिपूर्ति रकम पहिल्यै तोक्ने सम्झौता गर्न नपाइने नियम (धारा 20) लागू हुन्छ।
  • काम छोड्दा अन्तिम तलब वा 퇴직금 (सेवा अन्त भत्ता) बाट पनि नोक्सानको पैसा मनलाग्दी काट्न पाइँदैन।
  • कामदारले आफ्नै इच्छाले सहमति दिएको भन्ने वस्तुगत कारण देखिन्छ भने अपवाद हुन सक्छ। अदालतले यो कुरा कडाइसाथ जाँच्छ। त्यसैले मालिकले हस्ताक्षर गराउन खोज्छ। राम्ररी नबुझेको कागजमा हस्ताक्षर नगर्नुहोस्।
  • नियमित रूपमा 5 जना वा बढी कामदार भएको कम्पनीको 취업규칙 (कम्पनीको काम नियमावली) मा सजायस्वरूप तलब घटाउने नियम (감급) छ भने, एक पटकमा औसत तलबको एक दिनको आधा, र एक महिनाको कुल तलबको 10 भागको 1 भागसम्म घटाउन सकिन्छ (धारा 95)। यो सजाय हो, नोक्सानको क्षतिपूर्ति होइन। काम नियमावली देखाइदिन भन्नुहोस्।
  • जानीजानी बिगारेको हो भने कुरा फरक हुन्छ। ठूलो जिम्मेवारी मानिन सक्छ।
  • कहिलेकाहीँ कम्पनीले उपकरणको बीमा गरेको हुन्छ। बीमाबाट मिलाउन सकिन्छ कि सकिँदैन, सोध्न सक्नुहुन्छ।
  • मालिकले "नेपाल पठाइदिन्छु" भने पनि देश फर्काउने निर्णय मालिकले गर्दैन। कस्तो गल्ती गरेमा मालिकले नेपाल पठाउन सक्छ हेर्नुहोस्।
  • अन्य गैरकानुनी कटौतीबारे तलबबाट काट्न नपाइने पैसा मा लेखिएको छ।

धेरैले सोध्ने प्रश्न

Q. मैले क्षतिपूर्ति प्रतिज्ञा पत्रमा हस्ताक्षर गरिसकेँ। अब तलबबाट काट्न हुन्छ? A. हस्ताक्षर गरे पनि तलबबाट सिधै काट्न सधैं अनुमति हुन्छ भन्ने होइन। त्यो सहमति आफ्नै स्वतन्त्र इच्छाले दिएको थियो कि थिएन भनेर विवाद गर्न सकिन्छ। "सबै नोक्सान तिर्छु" भन्ने प्रतिज्ञा पत्र लेखे पनि, अदालतले न्यायपूर्ण मान्ने दायराभन्दा बढी पैसा मालिकले लिन पाउँदैन (सर्वोच्च अदालतको फैसला 95다52611)। हस्ताक्षर गरेको कागजको फोटो लिएर 1577-0071 वा 1350 मा परामर्श लिनुहोस्।

Q. खराब सामान धेरै निस्कियो भनेर अर्को महिनादेखि घण्टाको तलब घटाउँछु भन्छ। A. तलब 근로계약 (रोजगार सम्झौता) को कुरा हो। मालिकले एक्लै घटाउन पाउँदैन। परिवर्तन भएको कुरा मेसेजमा लिएर राख्नुहोस् र परामर्श लिनुहोस्।

Q. नोक्सानको अलिकति भए पनि पैसा तिर्नु ठीक होइन र? A. केही जिम्मेवारी मानिन सक्छ। तर कति हो भन्ने कुरा मालिकले एक्लै तोक्दैन। मालिकले छुट्टै माग गर्छ, र विवाद भयो भने अदालतले परिस्थिति हेरेर तोक्छ।

सहयोग पाउने ठाउँ

  • 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) 1577-0071 (नेपाली भाषामा सेवा, 365 दिन 09:00~18:00। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा पालो ड्युटी मात्र हुने भएकाले नेपाली परामर्शदाता नहुन सक्छन्)
  • 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श 1350 (कोरियाली भाषा, कार्यदिन 09:00~18:00)
  • 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) 132 (क्षतिपूर्तिको माग आएमा कानुनी परामर्श)
💬 केही सोध्नु छ? यहाँ प्रश्न गर्नुहोस्
📎 कानुनी आधार · स्रोत

कानुनी आधार

  • 근로기준법 제43조(임금은 전액을 직접 지급 – 법령이나 단체협약에 정한 것 외에는 공제 불가) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 43: तलब पूरै र सिधै कामदारलाई दिनुपर्छ। कानुन वा सामूहिक सम्झौतामा लेखिएको बाहेक काट्न पाइँदैन)
  • 근로기준법 제20조(위약금이나 손해배상액을 미리 정하는 계약 금지) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 20: जरिवाना वा क्षतिपूर्ति रकम पहिल्यै तोक्ने सम्झौता गर्न पाइँदैन)
  • 근로기준법 시행령 별표 1(상시 5명 미만 사업장에도 제43조 적용) (श्रम मापदण्ड ऐन कार्यान्वयन नियमावली अनुसूची 1: नियमित रूपमा 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको ठाउँमा पनि धारा 43 लागू हुन्छ)
  • 근로기준법 제95조(취업규칙의 감급 제재 한도 – 1회 평균임금 1일분의 2분의 1, 총액 1임금지급기 임금 총액의 10분의 1) (श्रम मापदण्ड ऐन धारा 95: काम नियमावली अनुसार सजायस्वरूप तलब घटाउने सीमा – एक पटकमा औसत तलबको एक दिनको आधा, जम्मा एक पटकको तलबको कुल रकमको 10 भागको 1 भाग)
  • 대법원 2001. 10. 23. 선고 2001다25184 판결(사용자가 근로자에 대한 채권으로 임금채권을 일방적으로 상계하는 것은 금지. 근로자의 자유로운 의사에 따른 동의라고 볼 합리적 이유가 객관적으로 있으면 예외이나 엄격하게 판단) (सर्वोच्च अदालत 2001.10.23 को फैसला 2001다25184: मालिकले कामदारसँग लिनुपर्ने पैसा एकतर्फी रूपमा तलबबाट मिलाएर काट्न पाउँदैन। कामदारले आफ्नै इच्छाले सहमति दिएको भन्ने उचित कारण वस्तुगत रूपमा देखिन्छ भने अपवाद हुन्छ, तर यो कडाइसाथ जाँचिन्छ)
  • 대법원 1976. 9. 28. 선고 75다1768 판결(사용자의 불법행위 손해배상 채권으로 퇴직금과 상계할 수 없음) (सर्वोच्च अदालत 1976.9.28 को फैसला 75다1768: गैरकानुनी कामबाट भएको नोक्सानको क्षतिपूर्ति मालिकले सेवा अन्त भत्ताबाट मिलाएर काट्न पाउँदैन)
  • 대법원 1987. 9. 8. 선고 86다카1045 판결, 1996. 4. 9. 선고 95다52611 판결, 2022. 12. 29. 선고 2019다210697 판결(업무 중 손해에 대한 근로자 책임은 손해의 공평한 분담에 따라 신의칙상 상당한 범위로 제한. 비율은 사건마다 법원이 정함) (सर्वोच्च अदालतका फैसला 86다카1045, 95다52611, 2019다210697: काम गर्दा भएको नोक्सानमा कामदारको जिम्मेवारी नोक्सानलाई न्यायपूर्ण तरिकाले बाँड्ने आधारमा उचित दायरासम्म मात्र सीमित हुन्छ। कति प्रतिशत भन्ने कुरा हरेक मुद्दामा अदालतले तोक्छ)
  • 산업재해보상보험법 제37조제2항(고의·자해·범죄행위가 아니면 근로자 과실이 있어도 업무상 재해가 될 수 있음), 시행령 제2조제1항(법인이 아닌 상시 5명 미만 농업·어업 등과 어선은 적용 제외) (औद्योगिक दुर्घटना क्षतिपूर्ति बीमा ऐन धारा 37 उपधारा 2: जानीजानी गरेको, आफैंलाई हानि गरेको वा अपराध होइन भने कामदारको गल्ती भए पनि कामसम्बन्धी दुर्घटना मानिन सक्छ। कार्यान्वयन नियमावली धारा 2 उपधारा 1: कम्पनी दर्ता नभएका, नियमित रूपमा 5 जनाभन्दा कम कामदार भएका कृषि, माछापालन आदि र माछा मार्ने डुङ्गामा लागू हुँदैन)

स्रोत

कोरियाली मूल हेर्नुहोस्