퇴직금 (काम छाडेपछि पाइने रकम): एयरपोर्टमा पाइन्छ कि मालिकले दिन्छ? धेरै सोधिएका 8 प्रश्न

धेरै सोधिएका प्रश्न

Q. 퇴직금 एयरपोर्टमा पाइन्छ कि मालिकले दिन्छ? A. E-9 ले 1 वर्ष वा बढी काम गरेर देश छाड्दा 출국만기보험 को रकम बीमा कम्पनीले दिन्छ। यो रकम आफैँ आउँदैन। देश छाड्ने तय मितिभन्दा 1 महिना अगाडि 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा देश छाड्ने सूचना दिनुहोस्। देश छाड्नुभन्दा 7 दिन अगाडिसम्म बीमा कम्पनीमा आवेदन दिएमा एयरपोर्टमा लिन सक्नुहुन्छ, वा देश छाडेपछि 14 दिनभित्र बैंक खातामा पाउन सक्नुहुन्छ। बीमाको रकम कानुनअनुसारको 퇴직금 भन्दा कम भए त्यो फरक रकम मालिकसँग माग गर्नुहोस्। 출국만기보험 लिने तरिका हेर्नुहोस्।

Q. 차액 भनेको के हो? A. कानुनअनुसार हिसाब गरेको 퇴직금 बाट बीमाको रकम घटाएपछि बाँकी रहने पैसा हो। यो पैसा मालिकसँग माग गरिन्छ। 차액 पनि 퇴직금 नै भएकाले काम छाडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 3 वर्ष बितेपछि माग गर्न गाह्रो हुन्छ।

Q. हिसाब गर्ने तरिका थाहा छैन। नेपालीमा कहाँ सोध्ने? A. 1577-0071 मा नेपालीमा सोध्न सक्नुहुन्छ। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा ड्युटीमा रहेका कर्मचारीले मात्र सेवा चलाउने भएकाले नेपाली बोल्ने परामर्शदाता नहुन सक्छन्। हिसाबको तरिका र उदाहरण 퇴직금 हिसाब र लिने तरिका मा छन्।

Q. सोचेभन्दा कम आयो। किन होला? A. कारण धेरै हुन सक्छन्। 출국만기보험 को भाग घटाइएको हुन सक्छ, 퇴직소득세 (퇴직금 मा लाग्ने कर) काटिएको हुन सक्छ, वा अन्तिम 3 महिनाको तलब घटेको हुन सक्छ। बीमाको रकम मासिक 통상임금 (नियमित तलब) को 8.3% का दरले जम्मा हुन्छ। त्यसैले तलब बढेको भए वा ओभरटाइम धेरै भएको भए कानुनअनुसारको 퇴직금 अझ बढी हुन सक्छ। कम्पनीसँग 퇴직금 को हिसाबको विवरण माग्नुहोस्। बीमाको हकमा, एकमुष्ट रकम कति हो भनेर बीमा कम्पनीबाट लिखित रूपमा जाँच गर्नुहोस्।

Q. लामो समय 2 सिफ्टमा काम गरेँ, अन्तिमतिर ड्युटी फेरियो। 퇴직금 घट्छ? A. अन्तिम 3 महिनाको तलबबाट एक दिनको रकम तय हुने भएकाले मासिक तलब घटेमा 퇴직금 पनि घट्न सक्छ। तर 1 दिनको 평균임금 통상임금 भन्दा कम भए 통상임금 का आधारमा हिसाब गरिन्छ। अन्तिम 3 महिनाको तलब घट्दा हेर्नुहोस्।

Q. काम छाड्नुअघि कम्पनीले काम नदिएर बिदामा राख्यो। A. कम्पनीको जिम्मेवारीले बसेको अवधि अन्तिम 3 महिनाभित्र पर्छ भने 평균임금 हिसाब गर्दा ती दिन र त्यसबेला पाएको पैसा हटाइन्छ। 5 जना वा बढी कामदार भएको ठाउँमा 휴업수당 (काम बन्द हुँदा पाइने भत्ता) पनि छुट्टै पाउन सक्नुहुन्छ। 5 जनाभन्दा कम कामदार भएको ठाउँमा 휴업수당 को नियम लागू हुँदैन। 평균임금 को हिसाब पनि फरक हुन सक्छ, त्यसैले 1350 वा 1577-0071 मा जाँच गर्नुहोस्।

Q. कहिलेसम्म पाइनुपर्छ? एक महिनापछि दिन्छु भनेको छ। A. सिद्धान्ततः काम छाडेको दिनदेखि 14 दिनभित्र दिनुपर्छ। विशेष कारण भएमा आपसी सहमतिले यो समय बढाउन सकिन्छ। सहमति मोबाइल सन्देश जस्तै लिखित रूपमा राख्नुहोस्। सहमति बिना ढिला भएमा 1350 वा 1577-0071 मा परामर्श लिनुहोस्। कार्यस्थल पर्ने क्षेत्रको 지방고용노동관서 (क्षेत्रीय श्रम कार्यालय) वा 노동포털 (श्रम पोर्टल) मा 진정 (उजुरी) दिन सक्नुहुन्छ। 퇴직금 काम छाडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 3 वर्ष बितेपछि माग गर्न गाह्रो हुन्छ। कम्पनीसँग पैसा नहुँदा 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) ले पहिले दिने 간이대지급금 (सरकारी निकायले पहिले तिरिदिने रकम) को म्याद अझ छोटो छ। काम छाडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 1 वर्षभित्र 진정 दिएमा मात्र यसका लागि योग्य हुनुहुन्छ। त्यसपछि 노동청 (श्रम कार्यालय) को 「체불 임금등·사업주 확인서」 (नतिरिएको तलब र मालिकको प्रमाणपत्र) पहिलो पटक जारी भएको दिनदेखि 6 महिनाभित्र 근로복지공단 मा माग गर्नुहोस्। E-9 ले कम्पनीबाट सिधै पाउने 차액 कम्पनीले कहिलेसम्म दिनुपर्छ भन्ने कुरा 1350 वा 1577-0071 मा जाँच गर्नुहोस्। 출국만기보험 को रकम, देश छाड्नुभन्दा 7 दिन अगाडिसम्म आवेदन दिएको भए देश छाडेपछि 14 दिनभित्र बीमा कम्पनीले दिन्छ। देश छाडेपछि आवेदन दिएमा वा 체류자격 (बसोबासको भिसा स्थिति) परिवर्तन जस्ता कारणले आवेदन दिएमा आवेदन दिएको दिनदेखि 14 दिनभित्र दिन्छ।

Q. कम्पनी फेरेमा अघिल्लो कम्पनीको 퇴직금 के हुन्छ? A. हरेक कम्पनीको छुट्टाछुट्टै हिसाब हुन्छ। अघिल्लो कम्पनीमा 1 वर्ष वा बढी काम गरेको भए त्यही कम्पनीसँग माग गर्नुहोस्। म्याद काम छाडेको दिनको भोलिपल्टदेखि 3 वर्ष हो। अघिल्लो कम्पनी बन्द भएको छ वा त्यससँग पैसा छैन भने, त्यही दिनदेखि गनिने 간이대지급금 को 1 वर्षको म्याद पहिले सकिन्छ। कार्यस्थल फेरेर कोरियामै बस्नुहुन्छ भने अघिल्लो कम्पनीको 출국만기보험 रकम काम छाडेको 14 दिनभित्र आउँदैन। यो बीमा रकमका लागि देश छाड्दा वा 체류자격 परिवर्तन गर्दा आवेदन दिइन्छ। त्यसअघि अघिल्लो कम्पनीसँग कति माग गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा 1350 वा 1577-0071 मा जाँच गर्नुहोस्।

सहयोग पाउने ठाउँ

• 외국인력상담센터 (विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र) 1577-0071 (नेपाली सेवा उपलब्ध, 365 दिन 09:00~18:00। शनिबार र सार्वजनिक बिदामा ड्युटीमा रहेका कर्मचारीले मात्र सेवा चलाउने भएकाले नेपाली बोल्ने परामर्शदाता नहुन सक्छन्)
• 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श 1350 (कोरियाली भाषा, कार्यदिन 09:00~18:00)
• 출국만기보험 सम्बन्धी सोधपुछ: 삼성화재 (Samsung Fire बीमा कम्पनी) 1600-0266
• 근로복지공단 1588-0075 (간이대지급금)
• 고용노동부 노동포털 labor.moel.go.kr