मेरो नाम हाङ्गुलमा कसरी लेख्ने (नेपाली नामको हाङ्गुल लेखाइ)

हिज्जे किन महत्त्वपूर्ण छ

कोरियाका निकायहरूले नामबाट मान्छे चिन्छन्।

• 외국인등록증 को अङ्ग्रेजी नाम राहदानीको नाम जस्ताको तस्तै सारेको हुन्छ।
• बैंक ले 외국인등록증 वा राहदानीबाट तपाईंको पहिचान जाँच्छ। बैंक खातामा छापिने नाम पनि त्यही हिज्जे हुन्छ।
• विदेशमा पैसा पठाउँदा पठाउने मान्छेको नाम र बैंक खाताको नाम उही हुनुपर्छ। फरक भए पैसा जाँदैन वा फिर्ता आउँछ।
• रोजगार अनुमति र कार्यस्थल परिवर्तन का कागजात, 출국만기보험 (देश छाड्दा पाइने बिमा रकम) र 귀국비용보험 (स्वदेश फर्कने खर्चको बिमा) को दाबी फारममा पनि उही हिज्जे लेखिन्छ।
• कम्पनीले तलब जम्मा गर्दा पनि खाताको नाम र 근로계약서 (रोजगार करार) को नाम उही भए मात्र समस्या हुँदैन।

हिज्जे फरक भयो भने कागजमा "अर्कै मान्छे" बन्नुहुन्छ। त्यसैले आफूखुसी हिज्जे नबदल्नु सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ।

सरकारी कागजातमा यसरी लेखिन्छ

2024 नोभेम्बर 22 देखि सरकारी निकायले पालना गर्ने मानक बनेको छ (행정안전부 (गृह तथा सुरक्षा मन्त्रालय) को निर्देशिका नं. 303)।

• रोमन अक्षरको नाम: थर–नाम क्रममा, ठूला अक्षरमा, थर र नामको बीचमा खाली ठाउँ राखेर। (उदाहरण: SAWYER TOM)
• हाङ्गुल नाम: थर–नाम क्रममा, थर र नाम जोडेर। (उदाहरण: 소여톰)
• सरकारी कागजातमा पहिले नै हाङ्गुल नाम छ भने त्यही प्रयोग गरिन्छ। छैन भने रोमन अक्षरको नामलाई मूल उच्चारण अनुसार पढेर, विदेशी शब्द लेखन नियम अनुसार हाङ्गुलमा लेखिन्छ।
• रोमन अक्षर र हाङ्गुल दुवै सँगै लेख्नु नियम हो। (उदाहरण: SAWYER TOM(소여톰))

आधार बन्ने रोमन नाम भनेको 외국인등록증 जस्ता अध्यागमन कागजातमा लेखिएको हिज्जे हो।

हाङ्गुलमा लेख्ने नियम

नियम एउटै हो। राहदानीको अङ्ग्रेजी हिज्जेलाई जसरी सुनिन्छ त्यसरी नै हाङ्गुलमा लेख्ने। यसमा 외래어 표기법 (विदेशी शब्द लेखन नियम) को पहिलो अध्यायका आधारभूत नियम पनि थपिन्छन्।

1. हाङ्गुलका 24 वटा अक्षर मात्र प्रयोग गरिन्छ। नयाँ अक्षर बनाइँदैन।
2. कडा ध्वनि (ㄲ, ㄸ, ㅃ, ㅆ, ㅉ) प्रयोग गरिँदैन। त्यसैले Kamal लाई '까말' होइन, 카말 लेखिन्छ।
3. अक्षरमुनि आउने व्यञ्जन (받침) मा ㄱ, ㄴ, ㄹ, ㅁ, ㅂ, ㅅ, ㅇ मात्र प्रयोग हुन्छ। Dipak लाई '디팤' होइन, 디팍 लेखिन्छ।
4. पहिले नै चलन बसिसकेको लेखाइ भए त्यही कायम राखिन्छ।

तर नेपाली भाषाका लागि विदेशी शब्द लेखन नियममा विस्तृत उपनियम (표기 세칙) छैन। उपनियम भएका भाषा अङ्ग्रेजी, जापानी, थाई लगायत 21 वटा मात्र छन्। उपनियम नभएका भाषाका नाम सरकार र सञ्चारमाध्यमको संयुक्त विदेशी शब्द छानबिन समितिले एक-एक गरी तय गर्छ। नेपाली मान्छेको नाम भने लगभग कहिल्यै तय भएको छैन।

त्यसैले तलको तालिका धेरैले प्रयोग गर्ने तरिका हो, तोकिएको सही उत्तर होइन। उही नाम मान्छे अनुसार फरक पनि लेखिन्छ।

ध्वनि मिलान तालिका

व्यञ्जन

रोमन अक्षर	हाङ्गुल	उदाहरण
b, bh	ㅂ	Bishal 비샬, Bhim 빔
p, ph	ㅍ	Prakash 프라카스, Phul 풀
d, dh	ㄷ	Dipak 디팍, Dhan 단
t, th	ㅌ	Sita 시타, Thapa 타파
k, kh	ㅋ	Kamal 카말, Khadka 카드카
g, gh	ㄱ	Gopal 고팔, Ghale 갈레
j, jh	ㅈ	Manoj 마노즈, Jha 자
ch, chh	ㅊ	Chandra 찬드라
s, sh, ṣ	ㅅ	Sunita 수니타, Bishal 비샬
r	ㄹ	Ramesh 라메스
l	ㄹ	Laxmi 락스미
m	ㅁ	Maya 마야
n, ṇ	ㄴ	Anita 아니타
ng	받침 ㅇ	Tamang 타망
h	ㅎ	Hari 하리
y	ㅇ + ㅑ·ㅕ·ㅛ·ㅠ	Maya 마야, Shyam 샴
v, w	ㅂ वा ㅜ	Bishwa 비스와

नेपालीमा सास जोडले फ्याँकेर निकालिने ध्वनि (bh, ph, dh, th, kh, gh, jh, chh) छुट्टै छन्, तर हाङ्गुलमा त्यो छुट्टिँदैन। त्यसैले b र bh दुवैलाई ㅂ लेखिन्छ।

स्वर

रोमन अक्षर	हाङ्गुल	उदाहरण
a	아 (उच्चारण कमजोर भए 어)	Kamal 카말
aa	아	Aarati 아라티
i, ee	이	Sita 시타
u, oo	우	Sunita 수니타
e	에	Ramesh 라메스
o	오	Gopal 고팔
ai	아이	Jaishi 자이시
au	아우	Gautam 가우탐

चल्तीका नामको लेखाइ उदाहरण

दुई तरिकाले लेखिने नामका हकमा दुवै राखिएका छन्। जुनसुकै लेखे पनि गलत होइन।

राहदानीको अङ्ग्रेजी	हाङ्गुल
Bishal	비샬
Bikash	비카스 · 비카시
Prakash	프라카스 · 프라카시
Ramesh	라메스 · 라메시
Suresh	수레스 · 수레시
Rajesh	라제스 · 라제시
Dipak	디팍
Gopal	고팔
Kamal	카말
Bhim	빔
Manoj	마노즈
Krishna	크리슈나 · 크리스나
Laxmi	락스미 · 락슈미
Sunita	수니타
Sita	시타
Sarita	사리타
Anita	아니타
Sabina	사비나

थर पनि उही तरिकाले लेखिन्छ।

राहदानीको अङ्ग्रेजी	हाङ्गुल
Tamang	타망
Gurung	구룽
Magar	마가르
Thapa	타파
Shrestha	스레스타
Rai	라이
Limbu	림부
Adhikari	아디카리

कहाँ प्रयोग गर्ने, कहाँ प्रयोग नगर्ने

राहदानीको अङ्ग्रेजी हिज्जे जस्ताको तस्तै लेख्नैपर्ने ठाउँ

• विदेशी दर्ता (외국인등록) आवेदन फारम, बसाइ अवधि थप, कार्यस्थल परिवर्तन आवेदन फारम
• 근로계약서, 급여명세서 (तलब पर्ची)
• बैंक खाता खोल्ने फारम, विदेश पैसा पठाउने आवेदन फारम
• 출국만기보험 र 귀국비용보험 को दाबी, स्वास्थ्य बिमा, कामको दुर्घटना बिमा (산재) को आवेदन
• हवाई टिकट, कर विवरण बुझाउने काम

यी कागजातमा आफूखुसी अर्को हिज्जे लेख्न हुँदैन। एउटा अक्षर मात्र फरक परे पनि काम रोकिन्छ।

हाङ्गुल नाम प्रयोग गर्न मिल्ने ठाउँ

• कामको पोशाकको नाम-ट्याग, छात्रावासको कोठाको नाम-पाटी
• अस्पतालको दर्तामा बोलाइने नाम, औषधि पसल
• कुरियर बुझ्ने मान्छेको नाम
• कोरियाली भाषा कक्षाको हाजिरी, सँगै काम गर्नेहरूबीच बोलाउने नाम

अस्पतालमा स्वास्थ्य बिमाबाट उपचार गर्दा 외국인등록증 देखाउनुपर्छ। दर्ता गर्दा हाङ्गुल नामले बोलाए पनि, रसिद र बिमा दाबी चाहिं परिचयपत्रकै नाममा जानुपर्छ।

हाङ्गुल लेखाइ एउटै तय गरेर सधैं उही लेख्नु राम्रो हुन्छ। नाम-ट्याग, कुरियर र अस्पतालमा फरक-फरक लेखे आफैंलाई पनि अलमल हुन्छ।

कागजात अनुसार नाम फरक परेमा

1. पहिले राहदानी हेर्नुहोस्। राहदानीको अङ्ग्रेजी नाम नै आधार हो।
2. 외국인등록증 र राहदानी फरक भए आफ्नो क्षेत्रको 출입국·외국인관서 (अध्यागमन तथा विदेशी कार्यालय) मा सोध्नुहोस्। 1345 मा नेपाली भाषामा परामर्श पाइन्छ।
3. बैंक खाताको नाम फरक भए 외국인등록증 र राहदानी लिएर बैंकको काउन्टर मा जानुहोस्। एपबाट प्रायः सुधार हुँदैन।
4. 근로계약서 वा 급여명세서 फरक भए कम्पनीलाई सच्याउन भन्नुहोस्। कम्पनीले नसच्याए 고용센터 (रोजगार केन्द्र) वा 1350 मा सोध्नुहोस्।
5. नयाँ राहदानी बनाएर नम्बर वा हिज्जे बदलिएको छ भने 15 दिनभित्र विदेशी दर्ताको विवरण परिवर्तनको सूचना दिनुहोस् (출입국관리법 धारा 35)। 하이코리아 बाट पनि सूचना दिन सकिन्छ। ढिलो भए जरिवाना लाग्न सक्छ।

बैंक खाता खोल्न नमिल्ने चल्तीका अवस्था

• राहदानीमा थर नराखी नाम मात्र एकै हरफमा लेखिएको हुन्छ, तर बैंकको फारममा थर र नाम छुट्याएर भर्नुपर्छ। काउन्टरमा राहदानी जस्ताको तस्तै देखाएर मिलाइदिन भन्नुहोस्।
• नाम लामो भएर बैंक खातामा पूरै अट्दैन र काटिन्छ। बैंकको कम्प्युटर प्रणालीमा अक्षर संख्याको सीमा भएकाले हो। काटिएको नाम ठीक हो कि होइन, काउन्टरमा पक्का गरेर राख्नुहोस्।
• कम्पनीले बोलाउने नाम (निकनेम) राखेर कागजात बनाइदिँदा तलब खाताको नामसँग मिल्दैन। कम्पनीको कागजात राहदानीको हिज्जे अनुसार सच्याउनुपर्छ।

खाता खोल्ने प्रक्रिया बैंक खाता खोल्ने र चेक कार्ड मा, पैसा पठाउने कुरा पैसा पठाउने तरिकाको तुलना मा छ।

धेरै सोधिने प्रश्न

Q. छुट्टै कोरियाली शैलीको नाम बनाउन मिल्छ? A. साथी वा कम्पनीले बोलाउने निकनेम स्वतन्त्र रूपमा राख्न सकिन्छ। तर आधिकारिक कागजातमा त्यो लेख्न मिल्दैन। 외국인등록증 मा हाङ्गुल नाम पनि सँगै लेख्ने व्यवस्था अहिले कोरियामा बस्ने चिनियाँ मूलका व्यक्ति र विदेशी नागरिकता भएका कोरियाली मूलका व्यक्ति जस्ता केही समूहका लागि मात्र हो। तपाईं त्यसमा पर्नुहुन्छ कि पर्नुहुन्न भन्ने कुरा 1345 वा 출입국·외국인관서 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।

Q. थर पहिले लेख्ने कि नाम पहिले? A. कोरियाका सरकारी कागजातमा थर–नाम क्रम नै नियम हो। नाम Bishal र थर Tamang भए रोमन अक्षरमा TAMANG BISHAL (बीचमा खाली ठाउँ), हाङ्गुलमा 타망비샬 (जोडेर) हुन्छ। तर फारममा Surname (थर) र Given name (नाम) का छुट्टाछुट्टै कोठा छन् भने कोठाको नाम हेरेर मिलाएर भर्नुहोस्। क्रम उल्टो भरेमा पछि खोज्दा भेटिँदैन।

Q. मेरो नाम लामो छ। छोट्याउन मिल्छ? A. दैनिक जीवनमा छोट्याएर बोलाउन ठीकै छ। कागजातमा भने राहदानीमा जस्तै लेख्नुहोस्। कोठा नपुगे आफूखुसी अक्षर नहटाउनुहोस्, काउन्टरका कर्मचारीलाई सोध्नुहोस्। कम्प्युटर प्रणालीले काट्नु र आफैंले छोट्याएर लेख्नु फरक कुरा हो।

Q. मेरो हाङ्गुल लेखाइ ठीक छ कि छैन भनेर पक्का गर्न चाहन्छु। A. नेपाली नामको आधिकारिक छानबिन लगभग भएकै छैन, त्यसैले "सही उत्तर" पक्का गरिदिने ठाउँ छैन। 국립국어원 (राष्ट्रिय कोरियाली भाषा संस्थान) को 온라인가나다 (अनलाइन सोधपुछ सेवा, korean.go.kr) मा सोध्न सकिन्छ, तर उपनियम नभएका भाषाका हकमा निश्चित लेखाइ नबताइने अवस्था धेरै हुन्छ। उच्चारण नजिक छ र सधैं उही लेख्नुहुन्छ भने त्यति नै पुग्छ।

Q. राहदानीको अङ्ग्रेजी हिज्जे बदल्न चाहन्छु। A. राहदानी नेपाल सरकारले जारी गर्छ। परिवर्तनका लागि कोरियास्थित नेपाली राजदूतावास वा नेपालको सम्बन्धित निकायमा सोध्नुहोस्। राहदानी बदलिएपछि 15 दिनभित्र विदेशी दर्ताको विवरण परिवर्तनको सूचना दिनुहोस्, र बैंक तथा कम्पनीलाई पनि जानकारी दिनुहोस्।

सहयोग पाइने ठाउँ

• 외국인종합안내센터 (विदेशी नागरिक सूचना केन्द्र) 1345 (धेरै भाषा, नाम र कागजातबारे सोधपुछ)
• 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श 1350 (कम्पनीका कागजात सच्याउने)
• 금융감독원 (वित्तीय निगरानी निकाय) उजुरी र परामर्श 1332 (बैंकमा काम नबन्दा)
• 하이코리아 hikorea.go.kr (विदेशी दर्ताको विवरण परिवर्तनको सूचना)
• 국립국어원 korean.go.kr (विदेशी शब्द लेखन नियम, 온라인가나다)
• परिचयपत्र पुनः जारी र ठेगाना परिवर्तनबारे 외국인등록증 पुनः जारी र ठेगाना परिवर्तन मा छ।
• फोन गर्ने तरिकाका लागि कहाँ फोन गर्ने थाहा नभएमा र सहयोग पाइने ठाउँको पूरा सूची हेर्नुहोस्।