E-9 मा दोस्रो काम (투잡) र डेलिभरी पार्ट-टाइम काम गैरकानुनी हो

कहिले यो नियम लाग्छ

तलका सबै काम अनुमति नलिएको काम हुन्।

• डेलिभरी एजेन्सी र मोटरसाइकल डेलिभरी – एपबाट हरेक डेलिभरीको पैसा पाउने काम हो। व्यक्तिगत व्यवसायी (개인사업자) दर्ता गरे पनि नगरे पनि यो E-9 को तोकिएको कार्यस्थल होइन।
• शनिबार-आइतबार वा राति अर्को कारखानामा पार्ट-टाइम काम – थोरै घण्टा मात्र भए पनि, एक दिन मात्र गरे पनि नियम उल्लङ्घन हो।
• खेत वा प्लास्टिक घर (비닐하우스) मा दैनिक ज्यालाको काम – नगदमा पैसा लिए पनि रेकर्ड बाँकी रहन्छ।
• रेस्टुरेन्टको भान्सा वा हल, निर्माण साइटमा सहयोगी काम – कार्यस्थल पनि फरक हो, कामको क्षेत्र पनि फरक हो।
• अरूको नाममा गर्ने काम – नाम सापटी लिने र नाम सापटी दिने दुवैलाई समस्या हुन्छ।
• कार्यस्थल परिवर्तनको निवेदन दिएर काम खोजिरहेको बेलाको पार्ट-टाइम काम – काम खोज्ने अवधिमा काम गर्न पाइँदैन।

किन गैरकानुनी हो

• 출입국관리법 (अध्यागमन व्यवस्थापन ऐन) धारा 18 उपधारा 2 अनुसार काम गर्ने भिसा भएका विदेशीले तोकिएको कार्यस्थलबाहेक अर्को ठाउँमा काम गर्न पाउँदैनन्। E-9 पनि काम गर्ने भिसा हो। E-9 को कार्यस्थल भनेको 근로계약서 र अनुमतिमा लेखिएको कार्यस्थल हो। कम्पनी वा मालिक एउटै भए पनि त्यो कार्यस्थल होइन भने तोकिएको कार्यस्थल नमानिन सक्छ।
• कार्यस्थल परिवर्तन गर्न वा थप्न 출입국관리법 धारा 21 अनुसार पहिले नै अनुमति लिनुपर्छ। अनुमति बिना अर्को ठाउँमा काम गरे नियम उल्लङ्घन हुन्छ।
• E-9 भिसा भएकाले 「외국인근로자의 고용 등에 관한 법률」 (विदेशी कामदार रोजगारी ऐन) धारा 25 को कार्यस्थल परिवर्तन प्रक्रिया पूरा गरेपछि मात्र कम्पनी बदल्न पाउँछन्। दुई ठाउँमा एकैसाथ काम गर्ने कुरा यो प्रणालीले सोचेको तरिका होइन।
• थोरै समय, शनिबार-आइतबार, नगद भुक्तानी, व्यक्तिगत व्यवसायी दर्ता — जुनसुकै तरिका भए पनि नतिजा एउटै हो। हेर्ने आधार एउटा मात्र हो: "근로계약서 र अनुमतिमा लेखिएको कार्यस्थल हो कि होइन?"

पक्राउ परे के हुन्छ

कामदार आफैं

जरिवाना (범칙금) (통고처분 — जरिवाना तिर्न दिइने लिखित आदेश) आउँछ। यो 출입국관리법 कार्यान्वयन नियमावलीको अनुसूची 7 को आधार हो।

अनुमतिबाहिर काम गरेको अवधि	3 महिनाभन्दा कम	3~6 महिना	6 महिना~1 वर्ष	1~2 वर्ष	2 वर्षभन्दा बढी
जरिवाना	100만 원	200만 원	300만 원	500만 원	1,000만 원

• यो तालिका आधार मात्र हो। अवस्था हेरेर रकम बढ्न वा घट्न सक्छ। रकमको आधार पनि बदलिन सक्छ, त्यसैले 1345 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।
• तोकिएको समयभित्र जरिवाना नतिरे मुद्दा दर्ता हुन्छ र फौजदारी अदालतमा पुगिन्छ। कानुनले तोकेको सजाय 1 वर्षसम्म जेल वा 1천만 원 सम्म जरिवाना हो (출입국관리법 धारा 95)।
• बसोबास अनुमति रद्द, देश छोड्ने आदेश (출국명령), देशबाट जबरजस्ती निकाला (강제퇴거) हुन सक्छ।
• देशबाट जबरजस्ती निकालिएमा 출입국관리법 धारा 11 अनुसार केही समय (सामान्यतया 5 वर्ष) फेरि कोरिया आउन पाइँदैन।
• पछिल्लो 10 वर्षभित्र 출입국관리법 उल्लङ्घन गरेर कारबाही भएको रेकर्ड 3 पटकसम्म छ भने E-7-4 को अंकबाट अंक काटिन्छ (बढीमा 15 अंक)। 4 पटक वा बढी उल्लङ्घन गरेको छ भने E-7-4 को निवेदन दिन पाइँदैन। प्रशासनिक जरिवाना (과태료) यो गन्तीमा पर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा फरक-फरक कागजातमा फरक लेखिएको छ, त्यसैले 1345 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्।

काम गराउने मालिक

• कार्यस्थल परिवर्तन वा थपको अनुमति नलिएका विदेशीलाई काममा राख्ने मालिकलाई पनि 출입국관리법 धारा 95 अनुसार 1 वर्षसम्म जेल वा 1천만 원 सम्म जरिवाना हुन सक्छ।
• कमिसन लिएर काम मिलाइदिने मान्छेलाई छुट्टै सजाय हुन्छ।
• त्यो कार्यस्थलमा भविष्यमा विदेशी कामदार राख्न रोक लाग्न सक्छ।

मोटरसाइकल डेलिभरी किन झन् खतरनाक छ

• बीमा – पैसा लिएर गर्ने डेलिभरी 'भाडामा ढुवानी (유상운송)' हो। घरायसी वा व्यक्तिगत प्रयोगको मोटरसाइकल बीमा मात्र भएको अवस्थामा डेलिभरी गर्दा दुर्घटना भयो भने बीमा कम्पनीले क्षतिपूर्ति दिन अस्वीकार गर्नु नै सामान्य नियम हो। उपचार खर्च, मिलापत्रको पैसा, अर्को पक्षको गाडी मर्मत खर्च सबै आफैंले तिर्नुपर्ने हुन सक्छ।
• लाइसेन्स – मोटरसाइकलको इन्जिन क्षमता अनुसार 원동기장치자전거면허 (सानो मोटरसाइकल/स्कुटर लाइसेन्स) वा 2종 소형면허 (मोटरसाइकल लाइसेन्स) चाहिन्छ। लाइसेन्स बिना चलाएमा 도로교통법 (सडक यातायात ऐन) धारा 152 अनुसार 1 वर्षसम्म जेल वा 300만 원 सम्म जरिवाना हुन्छ। जरिवाना लागे भिसामा पनि असर पर्छ।
• 산재 (काममा लागेको चोटपटकको बीमा) – भिसामा समस्या भए पनि कामदारको रूपमा काम गर्दा चोट लागेको हो भने 산재보험 लागू हुन्छ भनेर अदालतले मान्दै आएको छ। त्यसैले "दोस्रो काममा 산재 पटक्कै पाइँदैन" भन्ने कुरा ठ्याक्कै सही होइन। तर डेलिभरी एजेन्सीको काम धेरैजसो श्रम सम्झौता नभई श्रम प्रदायक (노무제공자, व्यक्तिगत व्यवसायी) को रूपमा हुन्छ, त्यसैले प्रक्रिया फरक हुन्छ। अरूको नाममा काम गरेको हो भने आफ्नो रेकर्ड नहुने भएकाले क्षतिपूर्ति पाउन धेरै गाह्रो हुन्छ। वास्तवमा लागू हुन्छ कि हुँदैन भन्ने कुरा 근로복지공단 (श्रमिक कल्याण निगम) 1588-0075 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्। (आधिकारिक पुष्टि आवश्यक)
• दुर्घटना भयो भने उपचार खर्चको समस्यासँगै अनुमतिबाहिर काम गरेको कुरा पनि थाहा हुन्छ।

अलमलमा पार्ने अवस्थाहरू

• एउटै कम्पनीभित्र अर्को काम (प्रक्रिया) मा सघाउने – 근로계약서 मा लेखिएको त्यही कार्यस्थलभित्र कम्पनीले अह्राएको काम गर्नु कार्यस्थलबाहिर जानु होइन। तर गर्ने काम 근로계약서 मा लेखिएको कामभन्दा धेरै फरक छ भने श्रम सम्झौताको विषयमा छुट्टै उजुरी गर्न सकिन्छ।
• मालिकले अर्को कारखाना वा खेतमा पठाउने – हेर्ने आधार व्यवसाय दर्ता (사업자등록) वा मालिक एउटै हो कि होइन भन्ने होइन। मेरो 근로계약서 मा लेखिएको कार्यस्थल हो कि होइन भन्ने आधार हो। मालिक एउटै मान्छे भए पनि सम्झौता पत्रमा नभएको कारखाना वा खेतमा काम गरे तोकिएको कार्यस्थलबाहेक अर्को ठाउँमा काम गरेको मानिन सक्छ। श्रम सम्झौतामा लेखिएको कार्यस्थलबाहिर काम गराउने मालिकलाई विदेशी कामदार राख्न रोक लाग्न सक्छ (외국인고용법 시행령 धारा 25 खण्ड 2)। काम गर्नुअघि 고용센터 (रोजगार केन्द्र) वा 1577-0071 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्। थप जानकारीका लागि 'मेरो अर्को खेतमा गएर काम गर' — मालिक एउटै भए पनि सम्झौता पत्रबाहिरको काम अस्वीकार गर्न सकिन्छ हेर्नुहोस्।
• पैसा नलिई केही समय सघाउने – बदलामा केही नपाएमा कामको रूपमा नमानिन सक्छ, तर आधार स्पष्ट छैन। बारम्बार गरिन्छ वा बदलामा केही पाइन्छ भने काम मानिन्छ। (आधिकारिक पुष्टि आवश्यक)
• कृषि, पशुपालन जस्ता केही क्षेत्रमा कार्यस्थल थप – केही क्षेत्रमा पहिले नै अनुमति लिएर कार्यस्थल थप्न पाइने व्यवस्था छ। यसका लागि अनिवार्य रूपमा पहिले नै निवेदन दिनुपर्छ र प्रतिनिधि संस्था मार्फत गर्नुपर्छ। पहिले काम गरेर पछि जानकारी दिने कुरा मान्य हुँदैन। आफू यसमा पर्छु कि पर्दिनँ भन्ने कुरा 고용센터 वा 1345 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्। (आधिकारिक पुष्टि आवश्यक)

कानुनी तरिकाले आम्दानी बढाउने उपाय

1. ओभरटाइम, राति र बिदाको भत्ता ठीकसँग लिनुहोस्। सधैं 5 जना वा बढी कामदार भएको कार्यस्थलले ओभरटाइममा 50%, राति (राति 10 बजेदेखि बिहान 6 बजेसम्म) 50%, बिदाको दिन 8 घण्टाभित्र 50% थप दिन्छ। ओभरटाइम हप्तामा 12 घण्टासम्म गर्न सकिन्छ। 급여명세서 (तलब विवरण पत्र) र काममा आउने-जाने रेकर्ड हरेक महिना जाँच गर्नुहोस्।
2. कम्पनीसँग कामको समयबारे कुरा गर्नुहोस्। ओभरटाइम हुने विभाग वा काममा सारिदिन अनुरोध गर्न सकिन्छ।
3. कार्यस्थल परिवर्तन प्रणाली प्रयोग गर्नुहोस्। राम्रो सुविधा भएको ठाउँमा कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर सर्ने उपाय हो। श्रम सम्झौता सकिएको दिनदेखि 1 महिनाभित्र 고용센터 मा निवेदन दिनुहोस्।
4. E-7-4 (दक्ष कामदार) मा भिसा परिवर्तन गर्नुहोस्। पछिल्लो 10 वर्षभित्र E-9, E-10, H-2 भिसामा 4 वर्ष वा बढी बसेका मान्छे यसका लागि योग्य हुन्छन्। वार्षिक तलब 2,600만 원 वा बढीको सम्झौता र 300 अंकमध्ये 200 अंक चाहिन्छ। E-7-4 भएपछि रोजगार अनुमति प्रणाली (고용허가제) को कार्यस्थल परिवर्तन गर्ने पटकको सीमा लाग्दैन र परिवारलाई पनि बोलाउन सकिन्छ। तर कार्यस्थल बदल्दा 출입국·외국인관서 (अध्यागमन तथा विदेशी कार्यालय) को अनुमति वा जानकारी दिने प्रक्रिया भने पहिलेजस्तै चाहिन्छ। (आधिकारिक पुष्टि आवश्यक)
5. सीप प्रमाणपत्र र कोरियन भाषाको तयारी गर्नुहोस्। 기능사 सीप प्रमाणपत्रले E-7-4 मा 20 थप अंक दिन्छ, कोरियन भाषाले बढीमा 120 अंक दिन्छ। यो कम्पनीभित्रै तलब बढ्ने बाटो पनि हो।
6. पाउनुपर्ने पैसा नछुटाउनुहोस्। 퇴직금 (काम छाड्दा पाउने रकम), 출국만기보험 (देश फर्कंदा पाउने बीमा) सँगको फरक रकम, बिदा नलिएको भत्ता (연차수당), वर्षान्त कर मिलानको फिर्ता रकम (연말정산 환급금) — यी धेरैजसो दोस्रो कामभन्दा ठूलो रकम हुन्छन्।

धेरै सोधिने प्रश्नहरू

Q. शनिबार-आइतबार एक दिन मात्र काम गरे पनि समस्या हुन्छ? A. हुन्छ। थोरै समय भए पनि तोकिएको कार्यस्थलबाहेक अर्को ठाउँमा काम गरेको हो। अवधिले जरिवानाको रकममा मात्र असर पार्छ।

Q. मालिकले "अर्को कारखानामा गएर काम गर" भन्नुहुन्छ। A. त्यो कारखाना मेरो 근로계약서 मा लेखिएको कार्यस्थल होइन भने नियम उल्लङ्घन हुन सक्छ। मालिक एउटै भए पनि वा एउटै कम्पनीको अर्को कारखाना भए पनि, सम्झौता पत्रमा नभएको ठाउँ हो भने उस्तै हो। कामदारलाई पनि सजाय र देशबाट जबरजस्ती निकाला हुन सक्छ। काम गर्नुअघि 고용센터 वा 1577-0071, 1345 मा सोधेर पक्का गर्नुहोस्। अस्वीकार गरेको कारणले तलब काटे वा कामबाट निकाले भने प्रमाण राख्नुहोस् र 고용센터 वा 1577-0071 मा सल्लाह लिनुहोस्। थप जानकारीका लागि 'मेरो अर्को खेतमा गएर काम गर' — मालिक एउटै भए पनि सम्झौता पत्रबाहिरको काम अस्वीकार गर्न सकिन्छ हेर्नुहोस्।

Q. व्यक्तिगत व्यवसायी (개인사업자) दर्ता गरेर डेलिभरी गरे हुन्छ? A. हुँदैन। E-9 व्यवसाय गर्न पाइने भिसा होइन। दर्ता गर्नु नै अर्को नियम उल्लङ्घन हुन सक्छ।

Q. मैले केही महिना यस्तो काम गरिसकें। अब के गर्ने? A. पहिले त्यो काम छोड्नुहोस्। त्यसपछि 1345, आफ्नो क्षेत्रको 출입국·외국인관서, 대한법률구조공단 (कोरिया कानुनी सहायता निगम) 132 मा सल्लाह लिनुहोस्। सत्य कुरा बताएर के गर्ने भनेर बुझ्नु राम्रो हुन्छ।

Q. तलब नपाएर (임금체불) खर्च चलाउने पैसा थिएन। A. तलब नपाउनु (임금체불) आफैंमा उजुरी गर्न मिल्ने कुरा हो र कार्यस्थल परिवर्तनको कारण पनि बन्छ। 1350 वा 노동포털 (श्रम पोर्टल) मा उजुरी (진정) दर्ता गर्नुहोस्। तलब नपाएको उजुरी गर्ने विदेशीको बारेमा श्रम निरीक्षकले अध्यागमन कार्यालयलाई जानकारी दिँदैनन्।

सहयोग पाउने ठाउँ

• विदेशी व्यापक सूचना केन्द्र (외국인종합안내센터) 1345 (धेरै भाषा, बसोबास र कार्यस्थलसम्बन्धी प्रश्न)
• विदेशी कामदार परामर्श केन्द्र (외국인력상담센터) 1577-0071 (नेपाली भाषासहित धेरै भाषा)
• 고용노동부 (श्रम मन्त्रालय) ग्राहक परामर्श केन्द्र 1350, 노동포털 labor.moel.go.kr
• 근로복지공단 1588-0075 (산재)
• 대한법률구조공단 132 (निःशुल्क कानुनी सल्लाह)
• 하이코리아 (HiKorea, विदेशीका लागि सरकारी वेबसाइट) www.hikorea.go.kr