वर्षान्त कर हिसाब (연말정산) र कर फिर्ता
1~2 महिनाको वर्षान्त कर हिसाबबाट बढी तिरेको कर फिर्ता लिने तरिका र 19% एकल कर दर छनोट
एक नजरमा
- विदेशीले पनि कोरियालीले जस्तै 연말정산 (वर्षान्त कर हिसाब) गर्छन्। नागरिकता र बसाइको अवधिले फरक पार्दैन।
- कम्पनीले हरेक महिना पहिले नै काटेको कर र वास्तविक कर तुलना गरिन्छ। बढी तिरेको भए फिर्ता पाइन्छ, कम तिरेको भए थप तिर्नुपर्छ।
- कागजात सामान्यतया जनवरीमा कम्पनीलाई बुझाइन्छ। नतिजा सामान्यतया फेब्रुअरीको तलबमा देखिन्छ।
- विदेशीले 19% एकल कर दर छान्न सक्छन्। बढ्दो कर दरसँग तुलना गरेर फाइदा हुने तर्फ छान्नुहोस्।
- कर सल्लाहका लागि 국세청 (राष्ट्रिय कर सेवा) 126, अंग्रेजी सल्लाहका लागि 1588-0560 हो।
कहिले लागू हुन्छ
- कोरियाको कम्पनीबाट तलब पाएका सबैलाई लागू हुन्छ। E-9 कामदारलाई पनि उही हो।
- डिसेम्बर 31 मा कम्पनीमा काम गरिरहेको भए, त्यो कम्पनीले अर्को वर्षको 1~2 महिनामा वर्षान्त कर हिसाब गर्छ।
- बीचमा कम्पनी छोडेमा, जुन महिना छोडेको हो त्यही महिनाको तलब दिँदा कम्पनीले हिसाब गर्छ।
- कोरिया छोडेर जाँदा, बाहिरिने महिनाको तलब दिँदा कम्पनीले हिसाब गर्छ।
- एउटै वर्षमा दुई कम्पनीमा काम गरेको भए, अहिलेको कम्पनीलाई अघिल्लो कम्पनीको 근로소득 원천징수영수증 (तलब आयको कर कट्टी रसिद) बुझाउनुहोस्। दुवै जोडेर हिसाब गरिन्छ।
प्रक्रिया
- जनवरीको मध्यमा 홈택스 (होमटेक्स, कर वेबसाइट) (www.hometax.go.kr) मा वर्षान्त कर हिसाब सरलीकृत सेवा खुल्छ।
- 홈택스 मा दर्ता गरेर लगइन गर्नुहोस्। 외국인등록증 (विदेशी दर्ता परिचयपत्र) को नम्बरले दर्ता गर्न सकिन्छ।
- सरलीकृत सेवाबाट औषधि उपचार खर्च, बिमा शुल्क, क्रेडिट कार्ड प्रयोग रकम आदिको विवरण डाउनलोड गर्नुहोस्।
- सरलीकृत सेवामा नदेखिने विवरणका लागि आफैँ रसिद लिएर राख्नुहोस्।
- कम्पनीले तोकेको मितिभित्र कम्पनीलाई बुझाउनुहोस्। सामान्यतया जनवरीको अन्तदेखि फेब्रुअरीको सुरुसम्म हुन्छ।
- कम्पनीले हिसाब गरेर फेब्रुअरीको तलबमा मिलाउँछ। कम्पनी अनुसार 3~4 महिना पनि हुन सक्छ।
- 원천징수영수증 (कर कट्टी रसिद) लिएर राख्नुहोस्।
19% एकल कर दर र बढ्दो कर दर
조세특례제한법 (कर विशेष छुट कानुन) को धारा 18-2 अनुसार विदेशी कामदारले 19% एकल कर दर छान्न सक्छन्।
- लागू हुने अवधि कोरियामा पहिलो पटक काम गरेको दिन पर्ने कर वर्षदेखि 20 वर्ष भित्र हो। पहिले 5 वर्ष थियो, तर बढाइएको छ।
- एकल कर दर छानेमा 1 वर्षको पूरै तलबमा 19% गुणा गरेर कर हिसाब गरिन्छ।
- तर बदलामा कर छुट, आय कटौती, कर रकम कटौती, कर मिनाहा — कुनै पनि पाइँदैन। कम्पनीले तिरिदिने स्वास्थ्य बिमा शुल्क र रोजगार बिमा शुल्क पनि कर लाग्ने आयमा जोडिन्छ।
- बढ्दो कर दर भनेको आय जति बढी भयो, कर दर पनि त्यति बढ्ने तरिका हो। सबै कटौती पाउन सकिन्छ।
- तलब धेरै छ र कटौती थोरै छ भने एकल कर दर फाइदाजनक हुन सक्छ। तलब सामान्य छ र आश्रित परिवार तथा औषधि उपचार खर्चको कटौती धेरै छ भने प्रायः बढ्दो कर दर फाइदाजनक हुन्छ।
- दुवै तरिकाले हिसाब गरेर हेर्नुहोस् र फाइदा हुने तर्फ छान्नु राम्रो हो। 국세청 को अंग्रेजी वेबसाइटमा भएको अंग्रेजी वर्षान्त कर हिसाब स्वतः गणना सेवा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
- एकल कर दर प्रयोग गर्न कम्पनीलाई निवेदन बुझाउनुपर्छ। निवेदन दिने तरिका र हरेक वर्ष फेरि छान्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा कम्पनीको जिम्मेवार व्यक्ति वा 126 मा सोध्नुहोस्।
बसोबासकर्ता र गैर-बसोबासकर्ता
- आयकर कानुनमा बसोबासकर्ता भनेको कोरियामा ठेगाना भएको वा 183 दिनभन्दा बढी बसेको व्यक्ति हो।
- गैर-बसोबासकर्ताले आफ्नो आधारभूत कटौती, पेन्सन बिमा शुल्क कटौती जस्ता केही कटौती मात्र पाउँछन्। औषधि उपचार, शिक्षा, घरसम्बन्धी कटौती प्रायः पाइँदैन।
- आफू बसोबासकर्ता हो कि होइन भनेर छुट्याउन गाह्रो भएमा 126 मा सोध्नुहोस्।
कोरिया छोडेर जाँदा
- जानुअघि कम्पनीलाई वर्षान्त कर हिसाब गरिदिन भन्नुहोस्।
- अन्तिम 급여명세서 (तलब विवरण पर्चा) र 원천징수영수증 अवश्य लिनुहोस्।
- फिर्ता रकम पाउने खाता कम्पनीलाई ठीकसँग बताउनुहोस्।
- बैंक खाता तुरुन्तै बन्द नगर्नुहोस्। फिर्ता रकम ढिलो आउन सक्छ।
국민연금 फिर्ता एकमुष्ट रकम अर्कै व्यवस्था हो
कर फिर्ता र 국민연금 (राष्ट्रिय पेन्सन) को फिर्ता एकमुष्ट रकम फरक-फरक हुन्। दुवै जाँच गर्नुहोस्।
- नेपाली नागरिक 국민연금 अनिवार्य लागू नहुने देशमा पर्छन् (पारस्परिकताको आधारमा)। त्यसैले सामान्यतया 국민연금 मा दर्ता हुँदैन र बिमा शुल्क पनि तिर्नुपर्दैन, र तिरेको पैसा नभएकाले फिर्ता एकमुष्ट रकम पनि हुँदैन। 급여명세서 मा 국민연금 कट्टी देखिएको छ भने कम्पनी र 국민연금공단 (राष्ट्रिय पेन्सन निगम, 1355) मा जाँच गर्नुहोस्।
- 국민연금 वास्तवमै तिरेका विदेशीलाई सिद्धान्ततः फिर्ता एकमुष्ट रकम दिइँदैन, तर अपवाद छन्। पहिलो, आफ्नो देशको कानुनले कोरियाली नागरिकलाई पनि उस्तै सुविधा दिने भएमा। दोस्रो, फिर्ता एकमुष्ट रकमसम्बन्धी सामाजिक सुरक्षा सम्झौता भएमा। तेस्रो, E-8·E-9·H-2 बसाइ अनुमतिमा दर्ता भएको भएमा (राष्ट्रिय पेन्सन कानुनको धारा 126)।
- अर्थात् E-9 मा 국민연금 बिमा शुल्क तिरेको छ भने नागरिकता जेसुकै भए पनि तेस्रो अपवादअनुसार फिर्ता एकमुष्ट रकम पाउन सकिन्छ। आफ्नो अवस्था यसमा पर्छ कि पर्दैन भनेर 국민연금공단 (1355) मा जाँच गर्नुहोस्।
- दाबी गर्ने समय कोरिया छोड्नुभन्दा 1 महिनाभित्र हो। 국민연금공단 को शाखामा गएर फिर्ता एकमुष्ट रकम दाबी फारम र विमानस्थलमा भुक्तानी निवेदन बुझाउनुहोस्।
- इन्चोन विमानस्थलको टर्मिनल 1 मा जाने दिनमै विदेशी मुद्रामा लिन सकिन्छ। कोरियाली 원 मा दिइँदैन। शनिबार, आइतबार वा सार्वजनिक बिदाको दिन जानुभयो भने विमानस्थलमा लिन सकिँदैन।
- कम्पनीले जाने दिनको अघिल्लो दिनसम्म काम छोडेको (दर्ता रद्द) सूचना दिएमा मात्र विमानस्थलमा लिन सकिन्छ। कम्पनीलाई पहिले नै अनुरोध गर्नुहोस्।
- कोरिया छोडेपछि आफ्नो देशबाट दाबी गर्ने तरिका पनि छ। 1355 मा जाँच गर्नुहोस्।
ध्यान दिनुपर्ने कुरा
- साँचो नभएको कटौती दाबी गरेमा पछि थप कर तिर्नुपर्छ र जरिवाना पनि तिर्नुपर्छ।
- कम्पनीले वर्षान्त कर हिसाब गरिदिएन भने अर्को वर्षको मे महिनामा समग्र आयकर विवरण बुझाएर आफैँ गर्न सकिन्छ। 126 मा सोध्नुहोस्।
- 원천징수영수증 भिसा नवीकरण वा E-7-4 को निवेदनमा पनि प्रयोग हुन्छ। हरेक वर्ष लिएर राख्नुहोस्।
- दलाललाई पैसा दिएर फिर्ताको काम नसुम्पनुहोस्। 홈택스 र 126 निःशुल्क हुन्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
प्र. फिर्ता पाउन छुट्टै निवेदन दिनुपर्छ? उ. कम्पनीले वर्षान्त कर हिसाब गरेमा छुट्टै निवेदन दिनुपर्दैन। तर कटौतीका कागजात भने आफैँले कम्पनीलाई बुझाउनुपर्छ।
प्र. कोरियाली भाषा नआए पनि गर्न सकिन्छ? उ. 국세청 को अंग्रेजी वेबसाइटमा अंग्रेजी निर्देशिका पुस्तिका (Easy Guide) र स्वतः गणना सेवा छ। अंग्रेजी सल्लाह फोन 1588-0560 पनि छ।
प्र. कर थप तिर्नुपर्छ भनेर आयो। उ. हरेक महिना काटेको कर वास्तविक करभन्दा कम थियो भन्ने अर्थ हो। फेब्रुअरीको तलबबाट कटाइन्छ।
प्र. एकल कर दर छानेपछि पछि परिवर्तन गर्न सकिन्छ? उ. छनोट गर्ने तरिका र परिवर्तन गर्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा 126 वा कम्पनीको जिम्मेवार व्यक्तिलाई सोध्नुहोस्।
सहयोग पाउने ठाउँ
- 국세청 कर परामर्श केन्द्र 126 (कार्यदिन 09:00~18:00)
- विदेशीका लागि मात्र अंग्रेजी कर परामर्श 1588-0560
- 홈택스 www.hometax.go.kr, 국세청 अंग्रेजी वेबसाइट
- 국민연금공단 1355
- विदेशी समग्र सूचना केन्द्र 1345 (बहुभाषिक)